Hazırda bütün dünyanı bir vacib sual maraqlandırır: Nursultan Nazarbayev haradadır? Müasir Qazaxıstanın qurucusunun üzünü görmədikcə, səsini eşitmədikcə, şəxsi ismarışlarını oxumadıqca, situasiya daha qəribə və anormal olur. Bir çoxları onun öldürüldüyü, digərləri girov saxlandığını iddia edir.
Rusiyalı politoloq Maksim Şevçenko deyib ki, Nazarbayev Yanukoviç (Ukraynanın keçmiş prezidenti - red.) deyil. Onun qaçdığına inanmaq olmaz: “Nazarbayev haqqında axmaqcasına və qeyri-müəyyən şəkildə bizə yalan danışırlar. Nəyi isə etiraf etməyə qorxurlar? Nədən? Sadəcə, hər şeyin öz-özünə düzəlməsini və belə insanın olduğunu unutmağımızı istəyirlər?” Onun sözlərinə görə, Nazarbayevin ictimaiyyət qarşısına çıxmaması elə bir təəssürat yaradır ki, sanki Qazaxıstan olduqca vacib və xoşagəlməz nəyisə gizlədir.
Rusiya politoloqu, siyasi ekspert qrupunun rəhbəri Konstantin Kalaçev isə bunları deyib:
“Qazaxıstanın birinci prezidenti Nursultan Nazarbayevin ölkədəki hadisələrin təlatüm etdiyi bir vaxtda susması onun ya həyatda olmamasından, ya da artıq fəaliyyət qabiliyyətini itirməsindən xəbər verir”.
Onun fikrincə, “Elbaşı” koma vəziyyətinə düşə və ya gerçəkliklə əlaqəni itirmək durumunda ola bilər. Yaşını nəzərə alsaq, onun əvvəlki gücünə geri dönəcəyini söyləmək çətindir. Ola bilər ki, o, yenidən reallığı dərk etsin, lakin onu gələcəkdə belə vəziyyətdə göstərmək mümkün olmayacaq”. Xatırladaq ki, Nursultan Nazarbayev sonuncu dəfə ictimaiyyət qarşısına ötən il dekabr ayının 28-də Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində çıxıb və prezident Vladimir Putinlə görüşüb.
Nursultan Nazarbayevin Çinə səfəri ilə bağlı yayılan məlumatlar da təkzib edilir. Bu barədə Çin Xalq Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi məlumatında deyilir: “Qazaxıstanın keçmiş prezidenti Nursultan Nazarbayevin mətbuat xidməti onun paytaxt Nur Sultanda olduğunu açıqlayıb. Nazarbayevin Çində olduğu xəbərləri doğru deyil”. Qeyd edək ki, Nazarbayevin Çində olduğuna dair iddialar irəli sürülmüşdü.
Qazaxıstan Təhlükəsizlik Şurasının sədri vəzifəsi Nursultan Nazarbayevə, ölkə Konstitusiyasına görə, ömürlük həvalə olunub. Onun bu vəzifədən kənarlaşdırılması üçün Qazaxıstan Konstitusiyasında olan həmin maddənin dəyişdirilməsi vacibdir. Prezident K.J.Tokayev ciddi hüquq pozuntusu etdiyini, nəhayət ki, anlayıb. Və indi vəziyyətdən çıxmaq üçün müxtəlif siyasi manevrlər etməyə çalışır. Tokayev hakimiyyəti vəziyyəti xilas etmək üçün Nursultan Nazarbayevin mətbuat katibi Aydos Ukibayə ümid bəsləyir, onun açıqlamalarını tirajlayır, ictimai rəyi çaşdırmağa, satın almağa cəhd göstərir. KİV-də və sosial şəbəkələrdə birinci prezidentlə bağlı çoxlu sayda şayiələr, təxribat xarakterli yazılar yayılır. Digər tərəfdən, N.Nazarbayev sadəcə bu vəziyyətdən istefa verə bilərdi ki, onun belə bir rəsmi açıqlaması da indiyə qədər bəyan edilməyib. Hətta istefa vermiş olsaydı belə, o həmin vəzifəni prezidentə ötürə bilməzdi. Çünki istefadan sonra heç bir səlahiyyəti olmayan bir vətəndaş dövlət vəzifəsini başqasına necə verə bilər? Bir sıra ekspertlər isə hesab edir ki, bu, Rusiyanı Qazaxıstana soxmaq üçün Tokayevlə Putinin qurduğu teatr idi. Bəzi ehtimallara görə, Nazarbayev heç Peterburqdan qayıtmayıb. Sağ olmadığı deyilən adamın adından yalan bəyanatlar verirlər ki, guya xalqa "Tokayevi müdafiə edin" deyə müraciət edib. Tokayev onu işdən çıxarıb, Nazarbayevsə deyir ki, onu müdafiə et. Yəni bu onu göstərir ki, Nursultan Nazarbayev fiziki olaraq yoxdur. Ya öldürülüb, ya da nəzarət altında saxlanılır. Belə deyilsə çıxsın televiziyalara. Çünki deyəndə ki, o, Dubaya gedib, Dubay deyir bizə gəlməyib. Hansı ölkəyə deyirlərsə ordadır, o ölkələr deyir ki, bizdə yoxdur. İndi deyirlər ki, Nur Sultan şəhərindədir. Nur Sultan şəhərindədirsə, hanı? Yəni bunlar hamısı onu göstərir ki, Nazarbayev ya Rusiyada həbs olunub, ya da öldürülüb.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
