Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) Təhlükəsizlik Şurasının Qazaxıstan prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin müraciəti əsasında sülhməramlı qüvvələrin həmin ölkəyə göndərilməsi barədə qərar qəbul etməsi Ermənistanda indi ən çox müzakirə edilən mövzular sırasında yer alır. Buna səbəb həmin qərara KTMT-nin sədri kimi baş nazir Nikol Paşinyanın imza atmasıdır.
Erməni mediası yazır ki, Paşinyan belə qərara imza atmaqla tarixi məsuliyyəti Rusiyanın üzərindən yayındırıb və hüquqi sənədlərdə Ermənistanı əsas hədəf olaraq göstərib. Eyni zamanda qeyd olunur ki, Paşinyan Rusiya oyununa alət olmaqla, Qərbin Ermənistana ümidlərinin də üzərindən qalın bir xətt çəkib. O da vurğulanır ki, Qərb yardımları Ermənistan üçün dayanacaq və bu ölkəni daha ağır duruma salacaq. Ermənistanın “Şant ittifaqı” milliyyətçi partiyasının yaydığı bəyanatda bu xüsusda qeyd olunur: “2022-ci il yanvarın 1-dən Qazaxıstan Respublikasında keçirilən etirazlar prezident Kasım-Jomart Tokayevin KTMT-yə şifahi müraciətindən sonra kütləvi toqquşma nümayişlərinə çevrilib, KTMT-yə üzv dövlətlərlə siyasi məsləhətləşmələr zamanı yardım göndərilməsinə qərar verilib, beləliklə, Nikol Paşinyan təşkilatın siyasi qərarına görə bütün məsuliyyəti öz üzərinə götürərək Ermənistanın beynəlxalq nüfuzunu növbəti dəfə aşağı salır. Partiya Ermənistanın dövlət, milli-təhlükəsizlik maraqlarının olmadığı bir şəraitdə ölkənin KTMT-nin daxili münaqişələrinə, daxili siyasi məsələlərə müdaxiləsini qəti şəkildə pisləyir”. Qeyd olunub ki, Ermənistan qüvvələrinin Qazaxıstanda sülhyaratma prosesinə cəlb edilməsi Rusiyanın xarici siyasət maraqlarını təmin etmək üçün növbəti cəhddən başqa bir şey deyil. Partiya vurğulayıb ki, Paşinyan Ermənistanın beynəlxalq nüfuzunu bir daha zərbə altında qoyur.
Erməni hərbi ekspert Karen Vrtanesyan isə məsələnin başqa tərəfinə diqqət edir. O qeyd edir: “Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Paşinyanın Qazaxıstana qoşun yeritdiyini deməklə açıq mətnlə etiraf edib ki, sabah və ya ertəsi gün Nikol hökumətinə hansısa təhlükə yaransa, Qazaxıstan öz qoşununu Ermənistana göndərəcək. Biz ilk dəfə KTMT mexanizmlərindən istifadə etdik, onların necə işləməli olduğunu göstərdik. Ümid edirik ki, gələcəkdə Ermənistan belə vəziyyətə düşərsə, müvafiq yardımı alacaq”. Erməni politoloq Robert Gevondyan da məsələyə eyni prizmadan yanaşır: “KTMT bu dəfə hərbi yox, daxili polis olduğunu açıq şəkildə nümayiş etdirdi”. Onun sözlərinə görə, əvvəllər Ermənistanın iştirakı formal idisə və yalnız Rusiya ilə münasibətləri korlamamaq ideyası ilə şərtlənirdisə, indi bu, təhlükəli xarakter alır. Gevondyan qeyd edib ki, erməni əsgərini Qazaxıstana göndərmək Ermənistanın dövlətçiliyinə zərbədir: “Ermənistanda siyasi böhran tam aradan qalxmayıb, vəziyyəti dəyişmək üçün başqa qüvvələrin fəaliyyəti lazımdır. Bütün bunların nəticəsi olaraq görürük ki, böhranın əhəmiyyətli dərəcədə yumşaldılmasına baxmayaraq, o hələ də tam aradan qalxmayıb. 2022-ci ildə siyasi böhranın nəhayət aradan qaldırılması, dövlətin normal inkişaf məcrasına qayıtması üçün siyasi qüvvələrdən bacarıqlı və gərgin iş tələb olunur. Amma hakimiyyət buna qabil deyil və əvəzində gələcəkdə KTMT-dən ölkə daxilində etirazları yatırmaq məqsədilə yardım almaq üçün Kremlə xoş gedişlər edir”. Hərbi-siyasi məsələlər üzrə erməni analitik Mher Hakobyan da erməni hərbçilərinin Qazaxıstana göndərilməsini yanlış hesab edir: “Ümid edək ki, o hərbçilər orada ciddi döyüşlərə getməsinlər və ya ümumiyyətlə ciddi döyüşlər olmasın. Qazaxıstanda proseslərin necə getdiyini qarşıdakı günlər göstərəcək, çünki hazırda unikal gözləmə vəziyyəti var. Məlumdur ki, sülhməramlı missiyada Ermənistanın rolu ikinci dərəcəlidir, əsas skripka Rusiyadır”. Ermənistanın Polşadakı keçmiş səfiri, ölkənin Konstitusiya Məhkəməsinin keçmiş aparat rəhbəri Edqar Qazaryan isə qazaxların KTMT qüvvələrinə qəzəbli olduğunu xatırladır: “İstisna edilmir ki, Qazaxıstandakı erməni əsgərlər əsir düşə və Azərbaycanda peyda ola bilərlər. Qazaxıstan hakimiyyətinin Azərbaycanla yaxın əlaqələri var”. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, Ermənistanın Qazaxıstana göndərdiyi hərbçilər heç də sülhməramlı missiya ilə məşğul deyil. Rusiyalı analitik Yevgeni Mixaylov da qeyd edir ki, Ermənistan hərbçiləri Qazaxıstandakı vəziyyətdən öz eqoist məqsədləri üçün istifadə edirlər: “Belə ki, Qazaxıstanın “Xəbər 24” telekanalı Uralsk şəhərində nəzarət-buraxılış məntəqəsində Ermənistan nömrəli avtomobilin saxlanıldığını, sərnişinlərinin silahlı olduğunu bildirib. Maşında gözyaşardıcı qaz və soyuq silahlar olub. Bundan başqa, yük yerindən 50 ədəd mobil telefon, 6 ədəd planşet, 23 dəst smart saat və xüsusi maqnit etiketləri olan bir çanta paltar aşkar edilib. Saxlanılanların sözlərinə görə, onlar iğtişaş zamanı əşyalar, smartfonlar və digər avadanlıqlar oğurlayıblar. Bu, ilk növbədə, bəzi şəxslərin ölkədə hökm sürən xaosdan sui-istifadə edərək, quldurluqlarda iştirak etmək fikrinə düşdüyünü göstərir. Onlar hər yerdə, o cümlədən Rusiyada da fəaliyyətdə olan quldurlardır”.
Samirə SƏFƏROVA
