Qazaxıstanda baş verən proseslər türk dünyasını məyus etsə də, ermənilər və ermənipərəst qüvvələr yeni təxribatlara əl atmağa başlayıblar. Qazaxıstanda yaşanan xoşagəlməz olayların arxasında separatçı meyllər görünməyə başlayır.
Teleqramda yayılan məlumatlara görə, ermənipərəstliyi ilə seçilən və Qarabağdakı erməni separatçılarını dəstəkləyən “Sinyaya boroda” adlı teleqram kanalının sahibi Timofey Yermakov bu dəfə Qazaxıstanda cərəyan edən olaylara açıq separatçı şərh yazıb. O qeyd edib ki, Qazaxıstandakı olaylara ölkənin şimalında yaşayan ruslar qoşulur, bu isə yaxın gələcəkdə Qazaxıstanın şimalının Rusiyaya birləşməsinə şərait yaradacaq. Separatçı iddia edib ki, nəticədə Qazaxıstanın şimalı Rusiyaya birləşə bilər.
“Qarabağdakı separatçılara dəstək verənlər də bundan “ruhlanaraq” belə bir iddianı gündəmə gətirirlər ki…”
Məsələyə münasibət bildirən AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor, siyasi şərhçi Məhərrəm Zülfüqarlı bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, son günlər Qazaxıstanda baş verən hadisələr hamının diqqətindədir. Qazaxıstan bizə dost, qardaş ölkə olduğu üçün oradakı qarşıdurmadan Azərbaycan xalqının da narahat olduğunu deyən M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, sadəcə, bu proseslərdə hərə öz bildiyi, hərə öz istəyinə uyğun təhlillər vermək istəyir. “Birinci, Qazaxıstanla Rusiya arasındakı münasibətlərə gələndə, Qazaxıstan KTMT-nin üzvüdür, MDB-yə aid nə sənədlər varsa hamısına qoşulub, hamısını imzalayıb. Sadəcə, Qazaxıstanın son illər Azərbaycanla və digər türk xalqları, dövlətləri ilə yaxınlaşması, Azərbaycan vasitəsilə Qazaxıstan neftinin, qazının Avropaya çıxarılması və sair Rusiyanı qıcıqlandırırdı. Rusiya hətta öz müttəfiqinə qarşı da üçüncü, dördüncü şəxslərin dili ilə ərazi iddiası irəli sürürdü. Qazaxlar da bunların yeni iddialarına qarşı yeni konsepsiyalar hazırlayıb ortaya qoydular. Rus tarixçiləri iddia edirdi ki, guya qazax xalqı qazax xanlığı yaranandan sonra mövcud olub, guya ona qədər belə bir xalq olmayıb. Amma qazaxların yeni fikirli tarixçiləri yeni konsepsiya irəli sürürlər ki, biz qədim sak tayfalarının varisləriyik, hətta onlar Çin mənbələrinə də istinad edirlər ki, kökümüz saklar olub. Qazaxlar Qızıl Orda dövlətini də öz dövlətləri hesab edirlər və özlərini bu dövlətlərin, tayfaların varisi hesab edirlər. Belə götürəndə, artıq rusların iddialarının heç bir əsası olmur…”
M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, Rusiyanın və rusların həmişə türk torpaqlarına iddiası olub və bunu müxtəlif şəkillərdə ifadə edirlər. Tarixçi alim hesab edir ki, Qazaxıstanda baş verənləri müxtəlif cür yozanlar var. O qeyd etdi ki, baş verənlərin Rusiyanın ərazi iddiaları ilə bağlı olduğu haqda fikirlər də var. Bundan başqa, sosial problemlərin kritik həddə çatdığını, məmurların korrupsiyaya bulaşdığını, bunun da əhalinin ciddi narazılığına səbəb olduğunu irəli sürənlər də var. Bu məsələyə müxtəlif cür yanaşıldığını deyən professor Zülfüqarlının bildirdiyinə görə, Qazaxıstanda baş verənlər müxtəlif problemlərin bir yerə yığılmasının nəticəsidir ki, bu şəkildə özünü göstərib. M.Zülfüqarlı hesab edir ki, separatçıları dəstəkləyən Teleqram kanalı rəhbərinin bu məsələdə təxribatla çıxış etməsi təsadüfi deyil. “Rusiyanın Qazaxıstana qarşı ərazi iddiası danılmazdır. Qarabağdakı separatçılara dəstək verənlər də bundan “ruhlanaraq” belə bir iddianı gündəmə gətirirlər ki, Qazaxıstanın şimalı Rusiyaya birləşdiriləcək. Onlar insanların qulaqlarını buna öyrəşdirirlər. Əlbəttə, ermənilər və onların havadarları, separatçılar Qazaxıstanın, yaxud başqa bir türk dövlətinin ərazisinin parçalanmasını istəyirlər. Bu istiqamətdə təxribatlarını davam etdirirlər”.
Qazaxıstanda baş verənlərdə Qərb institutlarının da ciddi rolunun olduğunu istisna etməyən M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, məhz SSRİ-nin dağılması prosesi Kunayevin Qazaxıstanın birincı katibi vəzifəsindən çıxarılıb yerinə rus Kulvinin qoyulması səbəbilə qazaxıstanlı gənclərin meydanlara axışaraq etiraz mitinqi keçirməsi ilə başlayıb. Bundan sonra isə başqa respublikalarda bu kimi hərakatlar başladığını deyən M.Zülfüqarlı dedi ki, bu gün Qazaxıstanda xoşa gəlməyən hadisələr baş verir və bu ölkə vətəndaş müharibəsinə sürüklənir. M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, amma Qazaxıstan xalqı bu çətin sınaqdan uğurla çıxacaq.
İradə SARIYEVA
