ABŞ Dövlət katibi Entoni Blinkenlə Türkiyə XİN başçısı Mövlud Çavuşoğlu arasında telefon danışığı olub.
ABŞ Dövlət Departamentinin saytında yayılan məlumatda qeyd edilir ki, telefon danışığı zamanı tərəflər bir sıra ikitərəfli, o cümlədən Ankara ilə İrəvan arasındakı münasibətlərin normallaşması prosesini müzakirə edib: “Dövlət katibi Blinkenlə Türkiyə XİN başçısı Mövlud Çavuşoğlu Rusiyanın Ukraynadakı eskalasiyası ilə bağlı fəaliyyətin koordinasiya olunmasını, o cümlədən Ermənistanla münasibətlərin normallşadırılması ilə əlaqədar xüsusi nümayəndənin təyin edilməsi və NATO-dakı müttəfiqi qismində məsələlərin həlli, ikitərəfli əsasda əlaqələrin dərinləşdirilməsini, qarşılıqlı maraq doğuran məsələləri müzakirə edib”.
Qəribədir, Ermənistan-Türkiyə sərhədinin açılması niyə ABŞ üçün bu qədər maraqlıdır? Niyə Birləşmiş Ştatlar bu istiqamətdə çalışır? Türkiyə NATO-da ABŞ-ın müttəfiqi olduğu halda, Vaşinqton bu ölkə üçün belə “əldən-ayaqdan” getmir. Türkiyənin maraqlarını qorumaqdan ötrü xüsusi səy göstərmir. Ancaq hər vasitə ilə çalışırlar ki, Ermənistanla sərhədlər açılsın. İmkanları olsa, Türkiyəni məcbur edəcəklər ki, heç bir şərt olmadan Ermənistanla sərhədi açsın. Maraqlıdır, ABŞ dövlətinin siyasətində Ermənistana belə vurğunluğu nə ilə bağlıdır?
“Ermənistana olan marağın digər səbəbi hakim Demokratlar Partiyasının erməni sevgisi ilə əlaqədardır”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən AMİP sədri Arzuxan Əlizadə Vaşinqtonun Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açılmasına yönəlik belə canfəşanlıq etməsini bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Bunun başlıca səbəbi Ermənistan uğrunda ABŞ və Rusiya arasında gedən geosiyasi mübarizə ilə bağlıdır. Məlum olduğu kimi, Ermənistanda Nikol Paşinyanın hakimiyyətə gətirilməsi Qərbin planı idi. Birləşmiş Ştatlar hər vasitə ilə çalışır ki, Ermənistan Rusiyanın təsir dairəsindən çıxsın. Ancaq bu, nəzərdə tutulduğu qədər asan olmadı. Ona görə ki, Ermənistanın Rusiyadan iqtisadi, siyasi, hərbi baxımdan asılılığı daha böyükdür. Ermənistan Gürcüstan deyil. Ermənistan Rusiyanın patronu olduğu bloklarda təmsil olunur. Bu ölkənin açıq dənizə çıxışı yoxdur və s. O üzdən hesab edirlər ki, Türkiyə ilə sərhədlər açılarsa, o zaman Ermənistanı Rusiyanın təsir dairəsindən çıxarmaq mümkün olacaq. Ancaq hesab edirəm ki, bu cür yanaşma reallıqla uzlaşmır. Türkiyə ilə sərhədlərin açılması heç də bütün məsələləri həll etmək gücündə deyil. Ermənistana olan marağın digər səbəbi hakim Demokratlar Partiyasının erməni sevgisi ilə əlaqədardır. Nəzərə almaq lazımdır ki, 2009-cu ilin oktyabrında Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açılmasına yönəlik Sürix protokolları imzalananda hakimiyyətdə Demokratlar Partiyası idi. O zaman Obama adminstrasiyası çalışırdı ki, Türkiyə Azərbaycanın mənafeyini nəzərə almadan Ermənistanla sərhədləri açsın. Ancaq məlum səbəblərdən bu baş tutmadı. Ən nəhayət, sirr deyil ki, Bayden erməni lobbisi ilə çox yaxın əlaqələrə malikdir. Seçki ərəfəsində erməni lobbisinə bir sıra vədlər verib. Ona görə də Birləşmiş Ştatlar regionda strateji önəmi olmayan Ermənistan üçün bu qədər səy göstərir”.
Partiya sədri onu da əlavə etdi ki, Bayden administrasiyası bundan sonra da Ermənistanla bağlı səylərini artıra bilər.
Vidadi ORDAHALLI
