Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasında özəl ümumölkə teleradio yayımçılarına birdəfəlik maliyyə yardımı göstərilməsi haqqında sərəncam imzalayıb. Prezident sərancamla 2021-ci il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Azərbaycan Respublikasının Milli Televiziya və Radio Şurasına 4,0 (dörd) milyon manat ayrılıb.
Gördüyünüz kimi, Prezident TV-lərə 4 milyon manat pul ayırıb. Nəzərə alsaq ki, bahalaşma, basqa sahələrdə əmək haqqı artımı baş verir, bu halda bəs jurnalistlər nə etsinlər? Bu halda qəzet və saytlara da əlavə maliyə yardımınin ayrılması zərurətə cevirilib.
Media mənsubları çap və onlayn media üçün də Prezidentdən əlavə maliyyə dəstəyi qərarı gözləyir...
Bəs çap və onlayn mediaya yardım ayrılmasına ekspertlər necə baxır?
Bəhruz Quliyev: “Redaksiyalar maliyyələrinin bir qismini...”
“Cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən mətbuatımıza, milli mediamıza diqqət və qayğı davamlı xarakter alıb və deyərdim ki, ənənəvi bir haldır. Bu baxımdan, dövlət başçımızın istər televiziyalara, istərsə də onlayn və çap mediasına mütəmadi olaraq maliyyə vəsaitlərini ayırması bu sahələrin inkişafına stimullar verməkdədir”. Bu fikirləri “Bakı-Xəbər”ə “Səs” qəzetinin baş redaktoru Bəhruz Quliyev Prezident İlham Əliyevin televiziyalara 4 milyon mantat ayırmasına münasibətini açıqlayarkən deyib.
Onun sözlərinə görə, dövlətin maliyyə dəstəyinə baxmayaraq, qəzet və s. nəşr məhsulları bundan arxayınlaşmamalı, ələbaxımlığa öyrənməməlidirlər. Belə ki, bu gün mediada biznes mühiti də mövcuddur və bu mühit özünü rəqabətəmeylli kimi göstərir: “Xüsusilə, qəzetlərin fəaliyyətində sağlam maliyyə qazanc metodları mexanizmləri işə salınmalı, o cümlədən, jurnalistlərin fəaliyyətlərinə qarşılıq olaraq onların əməklərinin qarşılığının ödənilməsi istiqamətində biznes mühitinin verdiyi töhfələrdən istifadə olunmalıdır. Düzdür, müəyyən zamanlarda qiymət artımları və s. bahalaşmalar meydana çıxır və bu, yalnız Azərbaycanda deyil, bütün dünyada cərəyan edən haldır, bu baxımdan, nəzərə alsaq ki, qəzetlərin çapı üçün gərəkli olan kağız və s. materialların da qiymətləri artır, onda reaksiya rəhbərlikləri də sözügedən mexanizm üsullarından istifadə edərək tələbatlara cavab verə biləcək fəaliyyətlərini ortaya qoymalıdırlar”.
“Lakin biz unutmamalıyıq ki, dövlət daim mətbuatın inkişafı yönündə müvafiq addımlarını atıb və atır. Hələ Ulu Öndər Heydər Əliyevin tapşırığı ilə zamanında qəzetlərin nəşriyyatlara olan borcları donduruldu və bu siyasət Prezident İlham Əliyev tərəfindən də davam etdirilir, mediaya maksimum şəkildə dövlət dəstəkləri göstərilir. Əgər zamanında bu dəstəklər göstərilməsəydi, biz indiki zamanda tərəqqi etmiş müasir media ilə ictimaiyyət qarşısına çıxa bilməzdik”, deyə vurğulayan baş redaktor əlavə edib ki, indi isə mühit tamamilə fərqlidir və qeyd edilən dəstəklərdən əlavə rekdaksiyaların öz maliyyə büdcələrini formalaşdırmaq imkanlarına malik olduqlarını, yaxud bunun üçün fəaliyyət göstərməli olduqlarını düşünür: “Bəlkə də müasir ideoloji gündəmimizdə bu mümkün görünmür, çünki mətbuat zaman-zaman dotasiyalar vasitəsi ilə yaşayıb, amma buna baxmayaraq, media qurumları dövlətdən aldığı yardımlarla yanaşı, öz qurumlarının maliyyə büdcələrinin əsaslarını təkmilləşdirməlidirlər. Artıq bu aksiomaya çevrilib. Yəni ən azından, maliyyələrinin bir qismini özləri təmin etməyə öyrənməli, ələbaxımlılıq ənənəsindən ayrılmalıdırlar” deyə B. Quliyev bildirib.
Tapdıq Abbas: “Bu cür yardıma bütün media sahəsinin və jurnalistlərin ehtiyacı daha çoxdur”
“Paralel” qəzetinin baş redaktoru Tapdıq Abbas “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Prezidentin TV-lərə 4 milyon manat maliyyə yardımı ayırmasını müsbət hal hesab edir. “Lakin ölkənin çap və onlayn mediasından fərqli olaraq, ölkədə bahalaşmanın hər gün getdiyi, media sahəsində çalışan jurnalistlərin ağır sosial-iqtisadi çətinlik çəkdiyi hazırkı şəraitində yalnız TV-lərə maliyyə yardımı ayrılmasını normal saymıram. Bu cür yardıma bütün media sahəsinin və jurnalistlərin ehtiyacı daha çoxdur. Hökumətin günahı üzündən onsuz da ağır duruma düşmüş çap və onlayn mediada çalışan insanlara dövlət tərəfindən maddi yardım ayrılmasına uğursuz münasibət danılmaz həqiqətdir və bunun acı nəticələri cəmiyyətdə aydın görünür.
Ölkənin çap və onlayn mediası və bu sahədə çalışan insanlara ögey münasibətin əsas səbəbkarlarının cənab Prezidentin bu sahəni etibar etdiyi yüksək vəzifəli şəxslər olduğunu düşünürəm. Cənab Prezidentin ölkənin media sahəsində start verdiyi dərin islahatların istiqamətini uğura yox, uğursuzluğa yönəldənlərin mövqeyinin daha güclü olduğu çox ciddi şəkildə hiss olunur.
Ölkəmizin bütün sahələrdə qazandığı uğurların dünyada və cəmiyyətdə təbliği sahəsində olan çatışmazlıqların əksəriyyəti, məhz çap və onlayn mediada mövcud maliyyə problemlərilə bağlıdır.
Aqil Ələsgər: “…Əlavə yardım əlavə stimul, əlavə motivasiya deməkdir”
Yeniçağ.az-ın baş redaktoru Aqil Ələsgər də hesab edir ki, qəzet və saytlara əlavə maliyyə yardımım ayrılması çox müsbət nəticə verərdi: “Əlbəttə, əlavə yardım əlavə stimul, əlavə motivasiya deməkdir. Ancaq mən yardımdan daha çox ölkədə qeyri-bərabər bölünən reklam “pastasının” ədalətli bölgüsünün müstəqil medianın inkişafında mühüm rol oynayacağı düşüncəsindəyəm. O baxımdan verilən dəstəyi təqdir etməklə yanaşı, mediada yeniliklərin inkişafı üçün reklam bazarının formalaşması, sosial reklamların formalaşması vacibdir. Ancaq bunların olmasının zamana ehtiyacı olduğu üçün media mənsubları Prezidentin çap və onlayn media mənsublarına “əlavə” qayğısına əsla etiraz etməzlər”.
Şakir Ağayev: “Çap mediasına da birdəfəlik əlavə yardım ayrılması çox yaxşı olardı”
“Novoye vremya” qəzetinin baş redaktoru Şakir Ağayev bizimlə söhbətində bildirdi ki, Prezidentin TV-lərə maliyyə yardımı ayırması müsbət haldır. O hesab edir ki, saytların və çap mediasının da əlavə maliyyə yardımına ehtiyacı var, xüsusən də çap mətbuatının: “Bilirsiz ki, obyektiv və subyektiv səbəbdən ölkəmizdə bütün məhsulların qiyməti qalxıb, o cümlədən də qəzet kağızının qiymətinin qalxması da heç kəsə sirr deyil. Təbii, başqa sahələrdə də qiymətlərin qalxması çap mediasında işləyən insanların işlərində problemlər yaradıb. Bu özünü istər məhsulun-qəzetin istehsalı sahəsində, istərə də orada işləyən insanların sosial vəziyyətində göstərir. Qəzetlərin o qədər imkanı yoxdur ki, jurnalistlərin social imkanlarını bir az da qaldırsınlar. Təbii ki, dövlət çap və onlayn mediaya da əlavə yardımlar etsəydi çox yaxşı olardı. Çünki əvvəllər çap mediayasına əlavə maliyyə yardımları olurdu. Çap mediasına da birdəfəlik əlavə yardım ayrılması çox yaxşı olardı. Bilirsiz ki, Prezidentin Sərəncamı ilə yanvar ayından bir çox sahələrdə çalışanların əməkhaqları artacaq, pensiya və müavinətlərdə, təqaüdlərdə və sair istiqamətlərdə artımlar olacaq. Bu çox geniş əhatəli işdir. Bu sərəncamlar ona görə verilib ki, insanların maddi rifah halı müasir qiymət artımına uyun olaraq bir qədər yaxşılaşsın. Təbii ki, çap mediasına və onlayn mediaya birdəfəlik yardımlar ayrılsaydı bu həm qəzetlərin yükünü azaldardı, həm də bu yardımlardan jurnalistlərin və redaksiyaların digər əməkdaşlarının əməkhaqqının artırılması üçün istifadə olunardı. Bu reallıqdan gələn bir məsələdir ki, çap mediasına da birdəfəlik yardımlar ayrılarsa, bu işin effektivliyinə də, işçilərin də sosial rifahının yüksəldilməsinə köməklik göstərə bilərdi. Hesab edirəm ki, bu olarsa çox yaxşı olar. Biz qəzet baş redaktorları, təbii ki, belə bir addımı gözləyirik. Belə bir addım atılarsa, bu, medianın inkişafına hardasa bir təsir göstərər. Fikrimcə, həm aidiyyəti orqanlar, həm də baş redaktorlar özləri müraciət edə bilərlər ki, bu yardımdan qəzetlərə də ayrılsın”.
İradə SARIYEVA
