Ermənistan siyasi elitasında yenidən ara qarışıb. Hər şey isə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın mətbuat konfransındakı açıqlamalarından sonra başlayıb. Paşinyan xatırladıb ki, 1993-cü ildə BMT Təhlükəsizlik Şurası Qarabağı Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi kimi tanıyıb.
O qeyd edib ki, Qarabağda yaşayan azərbaycanlıların hüquqları ilə bağlı məsələ mübahisəli olmayıb və olmayacaq: "Mən bu barədə dəfələrlə ictimaiyyət qarşısında çıxış etmişəm. Ən azı bu hissədə əvvəllər danışıqlarda iştirak etmiş dairələrin nümayəndələri təsdiqlədilər ki, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti danışıqlar prosesində heç vaxt sırf erməni birliyi kimi nəzərə alınmayıb". Ermənistanın baş naziri həmçinin bəyan edib ki, əvvəlki hakimiyyətin “Qarabağ heç vaxt Azərbaycanın bir hissəsi olmayacaq və yalnız ermənilərin olmalıdır" ifadəsi ilə heç vaxt razılaşmayıb: "Mən bu ifadə ilə razı deyiləm, çünki Qarabağ tamamilə erməni ola bilməzdi. Əhalinin demoqrafik tərkibini nəzərə alsaq, heç bir halda. Danışıqların məzmunundan aydın görünürdü ki, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində erməni və azərbaycanlı əhali yaşayır. Aydındır ki, Qarabağdakı hakimiyyət də tam erməni ola bilməz".
Qondarma Artsax "lideri" Araik Arutyunyanın Paşinyana bu açıqlamalarına görə ultimatum verməsi ən diqqətçəkən məqamlardan olub. Ermənistan baş nazirinin dekabrın 24-də onlayn müsahibəsi İrəvanla Qarabağ separatçıları arasında münasibətlərin kəskin şəkildə pisləşməsinə səbəb olub. Separatçılar Paşinyanın açıqlamalarını "milli maraqlara xəyanət" kimi qiymətləndirib və baş nazirin mövqeyi ilə razılaşmadıqlarını açıq şəkildə bildiriblər. Araikin səsləndirdiyi "Arsax"dan başqa heç bir hökumət bizim taleyimizdən danışa bilməz. Azərbaycanlılarla birgəyaşayışdan söhbət gedə bilməz. Çünki onlar bizə qarşı nifrətlidirlər. Bu səbəbdən öz müqəddəratını təyinetmə məsələsi yalnız burada yaşayan ermənilərə aiddir" fikirlərdən də belə aydın olur ki, separatçı qüvvələr Azərbaycanla sülhə açıq şəkildə mane olmaqdan çəkinməyəcəklər. Qondarma rejimin qondarma parlamentinin növbədənkənar iclası Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın dekabrın 24-də verdiyi bəyanatları sərt şəkildə pisləyib:
"Arsaxın taleyi heç bir siyasi qüvvənin inhisarı olmayıb və olmayacaq. Dekabrın 24-də Nikol Paşinyanın müsahibəsində səsləndirilən bir sıra təhlükəli və təhrif olunmuş fikir və ideyalarla bağlı Arsax Respublikasının geniş ictimai və siyasi dairələrinin rəy və mövqelərini təqdim edərək öz narazılığımızı və hiddətimizi bildiririk".
Göründüyü kimi, Paşinyanın çıxışı qondarma qurumun strukturlarını ayağa qaldırıb. Bu, siyasi blefdi , yoxsa real qarşıdurma?
Politoloq Elşən Mustafayev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Araikin Paşinyana etiraz çıxışı zamanı "Rusiya sülhməramlıları "Arsax ordusu" tam qurulana qədər Qarabağda qalmalıdır. Bu, təhlükəsizlik üçün önəmlidir. Biz bu məqamda səhv edə bilmərik, yoxsa bu, "Arsax"ın sonu ilə nəticələnə bilər" sözləri rəsmi Bakı tərəfindən olduqca ciddiyə alınacaq bir məqamdır: “Çünki qondarma rejim rəhbəri sülhməramlı kontingenti məhz özlərinin xilaskarı, cangüdəni obrazında təqdim edib ki, bu da üçtərəfli bəyanatlara tamamilə zidd bir davranışdır. Araikin çıxışından belə təsəvvür yaranır ki, Rusiya sülhməramlıları məhz qondarma rejimin mövcudluğunu qoruyub saxlamaq üçün Qarabağa yerləşdirib ki, bu qüvvələr bölgədə gərginliyin azalmasına, sülh, sabitlik yaranmasına imkan verməsinlər, belə olacağı təqdirdə isə Rusiyanın bu və digər halda Qarabağda mövcudluğuna imkan yaradan, rəsmi Moskvanı qane edən bir prosesdir. Separatçı rejim liderlərindən olan David Babayan da baş nazirin çıxışına etiraz olaraq mətbuata açıqlama verərək "Artsaxın müstəqilliyindən" danışıb və faktiki olaraq Paşinyanın mövqeyinə etirazını bildirib. Təbii ki, bütün bu proseslər Azərbaycanın əl-qolunu tamamilə açır. Paşinyanın Azərbaycanla bağlamaq istədiyi sülhə mane olan Qarabağ separatçılarına qarşı Azərbaycanın antiterror əməliyyatlarına başlaması vaxtını daha da tezləşdirir. Proseslərin yekun sülh sazişinə doğru getdiyi müşahidə edilir. Paşinyan da bildirir ki, “Ermənistan Azərbaycanla sülh müqaviləsi imzalamağa hazırdır”. Hesab edirəm, Sankt-Peterburqda gözlənilən görüşdə sülh müqaviləsi də müzakirə olunacaq. Separatçılara gəldikdə isə, Ermənistan faktoru oldu, ya olmadı, gec-tez Qarabağda antiteror əməliyyatı başlaya bilər. Bu əməliyyatların məqsədi mülki ermənilər deyil, qanunsuz silahlı dəstələrin məhvi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tam təmin edilməsidir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
