Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması, ölkələrin bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanımaqla yekun sülh müqaviləsini imzalaması bu gün Cənubi Qafqazda sabitlik və tərəqqi üçün əsas şərtlər sırasında yer alır. Qeyd edilənləri nəzərə alaraq Azərbaycan yekun sülh müqaviləsinin imzalanması ilə qarşılıqlı əməkdaşlığa start verilməsi üçün Ermənistana müvafiq müraciət edib. Belə görünür ki, indiki Ermənistan hakimiyyəti də bu prosesdə maraqlı tərəf qismində çıxış edir. Amma revanşist qüvvələr prosesə əngəl olmağa çalışır.
Ermənistanın keçmiş prezidenti, müxalif “Hayastan” blokunun lideri Robert Köçəryanın ilin yekinlarına həsr olunmuş mətbuat konfransında səsləndiridiyi fikirlər də bunu təsdiq edir. Hökumətin bütün sahələrdəki fəaliyyətini, o cümlədən Qarabağ məsələsindəki mövqeyini kəskin tənqid edən Köçəryanın fikrincə, hakimiyyət təhlükəsizlikdən tutmuş xarici siyasət, təbliğat, iqtisadiyyat və sosial məsələlərədək Qarabağ tənzimləməsinin bütün sferalarını iflasa uğradıb: “Bitməkdə olan ildə Qarabağın gələcəyi və təhlükəsizliyi qeyri-müəyyən qalıb və yalnız bir məsələ aydınlaşıb, bu da Ermənistan hakimiyyətinin Qarabağ tənzimləməsinə münasibətidir. Əgər baş nazir deyirsə ki, artıq 2016-cı ildən Qarabağın Azərbaycanın hüdudlarından kənarda status almasının heç nəzəri imkanı da yoxdur, bu artıq Ermənistan Respublikasının mövqeyidir. Bu o deməkdir ki, Qarabağ məsələsində Ermənistan əlini üzüb”. Amma müxalifət liderinin özü də Qarabağ məsələsinin gələcəyini necə gördüyünü açıqlamayıb. O deyib ki, bu vəziyyətdə nəyisə fəal diplomatiya ilə xilas etmək olar: “Amma bu hakimiyyət heç bunu da eləməyə cəhd göstərməyəcək. Bu adamlar bütün şüurlu həyatları boyu elə bu gün düşündükləri kimi düşünüblər. Onlardan gözlənti sıfırdır. İndi mən bunu dəyişməyi, bütün ömürləri boyu başqa cür düşündüklərini isbat edən insanlara imkan verilməsini təklif edirəm”. Köçəryanın sözlərinə görə, “Dağlıq Qarabağın ərazi bütövlüyünü heç olmasa DQMV (Keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti) sərhədlərində bərpa etməyə çalışmaq olar”. “Azatutyun” radiosunun yazdığına görə, Köçəryan bunun da necə edilə biləcəyini açıqlamayıb. Köçəryan bildirib ki, vətəndaşların indiki hakimiyyətə etimadı kəskin azalıb. O etiraf edib ki, bu müddət ərzində müxalifətin də reytinqi düşüb.
Bu arada Qarabağ separatçıları Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyanın həftəsonu keçirdiyi mətbuat konfransında səsləndirdiyi fikirlərə etiraz edən bəyanatla çıxış ediblər. Bu bəyanatda “Dağlıq Qarabağın parlamenti” kimi təqdim olunan qurumun adından bildirilir ki, “Qarabağ Respublikasının gələcəyi barədə qərarı yalnız onun seçkili orqanları müəyyən edə bilər”. Bu da qeyd olunur ki, Nikol Paşinyanın son mətbuat konfransında səsləndirdiyi fikirlər “ziyanlı və təhlükəlidir”. Beləliklə, proseslər göstərir ki, Ermənistanın sabiq prezidentləri Robert Köçəryanın və Serj Sarkisyanın rəhbərlik etdiyi müxalif qüvvələr iki ölkə arasında hər hansı formada əməkdaşlıq münasibətlərinin qurulmasına qarşıdır. Onlar hələ də İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələri ilə manipulyasiya edib siyasi dividendlər əldə etməyə can atırlar. Həmin qüvvələrin revanşizm mövqeyindən çıxış etməsi, Azərbaycan ərazilərinə iddia edib bu xüsusda müəyyən sənədlərin qəbuluna nail olmaq cəhdləri də qeyd edilənləri təsdiq edir. Halbuki, belə yanaşma ilə onlar Ermənistanı yeni fəlakətlər girdabına sürükləyirlər. Azərbaycan postmüharibə dövründə ən yüksək səviyyədə bəyan edib ki, Ermənistanda baş qaldıran istənilən revanşist qüvvəyə ən sərt şəkildə cavab veriləcək. Məsələn, Prezident İlham Əliyev bu xüsusda konkret mesajlar verib: “Bizim son vaxtlar apardığımız işlər onu göstərir ki, hər hansı bir revanşist meyl olarsa, onun məsələsi dərhal yerindəcə həll olunacaq. Çünki müharibədən sonra Ermənistan tərəfindən bir neçə dəfə belə cəhdlər oldu və onun acı nəticələrini onlar özləri gördülər. Ona görə hələ ki gec deyil, mən onlara artıq dəfələrlə müraciət edərək demişdim, bizim şərtlərimizi qəbul etməlidirlər, yollarla, kommunikasiyalarla bağlı hər hansı bir qeyri-səmimi yanaşmaya son qoyulmalıdır”. Bu xəbərdarlıq fonunda revanşist qüvvələr Azərbaycana qarşı yanlış yolla getməyə davam edərlərsə, üçtərəfli bəyanatların müddəalarının həyata keçirilməsinə əngəl olarlarsa, ölkəmiz 44 günlük Vətən müharibəsində olduğu kimi yenə onların başını istənilən an əzməyə hazırdır. Ermənistanda mövcud hakimiyyət də nəzərə almalıdır ki, Azərbaycanla sərhədlərin delimitasiya və demarkasiya olunması, yekun sülh müqaviləsinin imzalanması revanşist qüvvələrin münaqişə vəziyyəti yaratmaq cəhdlərinə birdəfəlik son qoyacaq. Bu vəziyyətdə Nikol Paşinyan iqtidarı revanşist qüvvələrdən çəkinməyərək, siyasi iradə nümayiş etdirərək Azərbaycanla sərhədlərin müəyyən edilməsi, Zəngəzur dəhlizi də daxil olmaqla digər kommunikasiya əlaqələrinin açılması, sülh müqaviləsinin imzalanması istiqamətində əməli addımlar atmalı, ölkəmizin bu xüsusda təkliflərinə müsbət cavab verməlidir. Erməni cəmiyyəti unutmamalıdır ki, bir ölkə kimi Ermənistan indiki acınacaqlı duruma aqressiv siyasət və ritorikasına görə düşüb. Revanşist ritorikadan çıxış edən erməni siyasilər ölkəni indikindən də dərin uçrumun dibinə yuvarlayırlar. Bunun qarşısı alınmasa, əziyyət çəkən yenə ermənilər özləri olacaq.
Nahid SALAYEV
