Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın ötən cümə günü onlayn rejimdə mətbuat konfransı zamanı Qarabağın son statusunun dəqiqləşdirilməsinin Azərbaycan Konstitusiyası əsasında baş verməli olduğunu bildirməsindən sonra ölkəmizin ərazisində Rusiyasülhməramlı qüvvələrinin məsuliyyət zonasında qalan ermənilərin taleyinin necə olacağı daha çox müzakirə predmetinə çevriməyə başlayıb. Hesab edilir ki, ya onlar tezliklə Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul edib burada yaşayışlarını davam etdirəcək, ya da Qarabağı tərk edəcəklər. Bu vəziyyətdə separatçılarla İrəvan arasında qarşıdurmanın daha da kəskinləşməsi müşahidə edilir.
Qarabağ separatçılarının rəhbəri Araik Arutyunyan isə bu fonda yenə də sərsəmləyərək bildirib ki, buradakı ermənilərin “öz müqəddəratını təyin etmək hüququnun tam tanınması qeyd-şərtlərə və kompromislərə dözmür və Qarabağ sakinləri adından danışmaq hüququna yalnız onun hakimiyyət orqanları malikdir”. Sərsəmləmələrinə davam edən Arutyunyan vurğulayıb ki, həm status, həm demoqrafik baxımdan keçmişə qayıtmaq mümkün deyil: “Əgər hər hansı bir erməni “artsax”a dəstək vermək istəyirsə, “artsax” ermənilərinin iradə və məqsədlərini nəzərə almalıdır, əks halda onlar sadəcə olaraq müdaxilə etməməlidirlər. Bütün hakimiyyətlər müvəqqətidir, lakin bizim məqsəd və mövqelərimizə möhkəm əməl edilməlidir”. Ekspertlər qeyd edir ki, məhz bu vəziyyətdə Azərbaycanın Arutyunyan və onun komandasına qarşı antiterror əməliyyatlarına srart verməsinə artıq rəsmi İrəvan hansısa formada etiraz və ya proseslərə müdaxilə edə bilməyəcək. Bu şəraiti yenə Arutyunyan və onun komandası yaradır. Çünki məhz Arutyunyan Paşinyan hakimiyyətinin "artsax" ideyalarına xəyanətində suçlanır, Xankəndi və ətraf bölgədəki erməniləri dəstəksiz buraxmaqda ittiham edilir. Qondarma qurumun “keçmiş xarici işlər naziri” Arman Melikyan qeyd edir ki, rəsmi İrəvanın reaksiyasını reallığın obyektiv əks olunması hesab etmək olmaz: “Hesab edirəm ki, Azərbaycan istədiyindən az alacaq, Ermənistan hakimiyyəti isə, onların indiki bəyanatlarına əsaslansaq, bu gün hazır olduğundan daha çox güzəştə gedəcək”. Bu fonda Paşinyan hakimiyyətinə rəsmi İrəvanın Xankəndi və ətraf bölgədə yaşayan ermənilərin adından danışmaq, onların taleyini həll etmək hüququnun olmadığı barədə xəbərdarlıq edilir. Yəni Paşinyan hakimiyyətindən Qarabağ ermənilərilə bağlı hər hansı məsələyə qarışmamaq tələb olunur. Bunu Araik Arutyunyan açıq bəyan edir. Deməli, İrəvan Azərbaycanın antiterror əməliyyatlarına qarşı bu şəraitdə real olaraq hansısa addım atmayacaq və bunu da separatçıların mövqeyi ilə izah edəcək. Belə əməliyyatlarda irəvanın işi sadəcə bir-iki əhəmiyyətsiz bəyanatla yekunlaşacaq. Maraqlıdır ki, Paşinyan onu ittiham edən siyasi rəqiblərinə və separatçılara müəmmalı mesaj da verib: "İndi bəzi şəxslər deyir ki, mənim "Dağlıq Qarabağın" adından danışıqlar aparmağa haqqım çatmır. Halbuki, həmin adamlar məni həm də ona görə tənqid edirdilər ki, 2018-ci ildən üzübəri "Dağlıq Qarabağ"ın adından danışıqlar aparmaq üçün mandatımın olmadığını elə özüm deyirdim. Ancaq mən xalqdan bütün bunları gizlədə bilmərəm". Göründüyü kimi, İrəvan Qarabağ yükündən xilas olmaq üçün fəaliyyətə keçib. Paşinyan iqtidarı Qarabağ məsələsində özünü bilərəkdən oyundankənar vəziyyətdə qoyur. Çünki Qarabağ məsələsinə görə məsuliyyət daşımaq istəmir.
Bununla yanaşı, Paşinyan iqtidarı həm də Türkiyə ilə münsibətləri normallaşdırmaqda israrlıdır. Belə ki, Paşinyan, Ermənistan-Türkiyə dialoqu üzrə xüsusi nümayəndələri uğurlu danışıqlar aparacağı təqdirdə, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla görüşməyə hazır olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, Ərdoğanla görüş barədə heç bir fikir yoxdur, lakin Ermənistanın xüsusi nümayəndəsi Ruben Rubinyanla türkiyəli həmkarı arasında danışıqlar prosesi uğurlu olarsa və proses o ana qədər yetişərsə, təbii ki, bunun ardınca yüksək səviyyəli görüşlər keçirilməlidir: "Yəni proses uğurlu olarsa, təbii ki, Ərdoğanla görüşüm baş tutacaq". Türkiyə Prezident Administrasiyasının sözçüsü İbrahim Kalın da bu fonda mühüm açıqlamalar verib: “Hazırda Cənubi Qafqazda fərqli vəziyyət yaranıb və proseslər çox fərqli istiqamətdə inkişaf edir. Erməni lobbisinin bütün gücünü sərf etdiyi cəhdlər boşa çıxdı, onların qurduğu struktur çökmək üzərədir. Yəni Cənubi Qafqazda Türkiyə-Ermənistan və ya türk-erməni qarşıdurması artıq sona çatır". O bildirib ki, Qarabağın azad olunması, yenidən Azərbaycana qovuşması ilə tarixdə yeni bir səhifə açılıb. Kalın qeyd edib ki, Türkiyə-Ermənistan əlaqələrini normallaşdırmaq üçün qarşılıqlı addımlar atırlar. Türkiyə rəsmisi normallaşmanın ən çox Ermənistanın xeyrinə olacağını vurğulayıb. O deyib ki, dənizə çıxışı olmayan, iqtisadi cəhətdən zəif və Rusiyanın təsiri altında olan Ermənistanın Türkiyə ilə əlaqələri normallaşdırmasının həm siyasi, həm də iqtisadi faydaları olacaq. Bu vəziyyətdə Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu ilin yekunlarına dair mətbuat konfransında qeyd edib ki, İstanbul-İrəvan aviareysləri qısa müddət ərzində açılacaq.
Samirə SƏFƏROVA
