Məhv edilmiş separatçı rejimin tör-töküntüləri qanunsuz əməllərini davam edtirməkdədir. Elə bir həftə yoxdur ki, sepratçıların təxribatları barədə məlumat yayılmasın. Hər dəfə onlar yeni bir təxribata yol verirlər, lakin təəssüf ki, bölgədə olan Rusiya sülhməramlıları onlara “çəkilib bir yanda oturun” demir.
Sosial şəbəkələrdə, erməni teleqram kanallarında yayılan məlumatlara görə, separatçılar Qarabagda “idman yarışı” keçirəcək. Məlumatlara görə, separatçıların Xankəndidə keçirdiyi qanunsuz idman turnirinə Ermənistanla yanaşı İran da qatılacaq. Beləliklə, İran növbəti dəfə Ermənistanla birləşib Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı təxribat törətməkdədir. Təəssüf ki, İran tərəfdən belə təxribatlar əsasən davamlı xarakter daşıyır. Məsələyə hələ ki, Azərbaycanın rəsmi qurumları münasibət bildirməyib.
Maraqlıdır, İran bir tərəfdən Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini bəyan edir, o biri tərəfdən isə separatçılara dəstək olur, hətta üzdəniraq turnirə də idmançı göndədir.
İran nə üçün separatçıların keçirməyi planlaşdırdığı “idman yarışı”na qatılır?
“Azərbaycan öz torpaqlarını işğaldan azad etdikdən sonra Tehran Bakı ilə münasibətlərində daha qəzəbli və qərəzli mövqe sərgiləyir”
Mövzunu “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Azər Rəşidoğlunun bildirdiyinə görə, Qarabağ münaqişəsi artıq həll edilib: “Lakin bəzi separatçılar, daha doğrusu, onların qalıqları hələ də ictimai rəydə manipulyasiya edirlər. Rusiya sülhməramlılarının nəzarətində olan ərazilərdə keçirilən “idman yarışı” daha çox siyasi çalara malikdir. Bakının icazəsi olmadan heç bir əcnəbi bu ərazilərə daxil ola bilməz. Bütün bunlar Rusiya sülhməramlılarına olan etimadı tamamilə sarsıdır. Rusiya sülhməramlıları Bakının razılığı olmadan Qarabağa xarici vətəndaşları niyə gətirirlər? Kim istəsə Azərbaycan ərazilərinə rahat keçəcəksə, belə çıxır ki, sülhməramlılar üzərilərinə düşən vəzifə və öhdəliklərini icra etmirlər, ya da icra etmək istəmirlər. Rusiya sülhməramlılarının gözü qarşısında Qarabağa silah və sursat da daşınır. Bunlara görə Azərbaycan ictimaiyyətində haqlı olaraq belə fikir formalaşır ki, Rusiya sülhməramlıları missiyalarını həyata keçirə bilmir və bu təbii ki, onlara olan etimadı heçə endirir. Rusiya sülhməramlıları bəzi hallarda öz mandatlarına uyğun xidmət göstərirlər. Onların nəzarətində olan ərazilərdən diversantların Azərbaycan postlarına hücum etməsi də deyilənlərə bir sübutdur”.
A.Rəşidoğlu qeyd etdi ki, belə davam edərsə, biz sülhməramlıların vaxtından əvvəl bölgəni tərk etməsini tələb edə bilərik.
“İranın “idman yarışı” adı ilə keçirilən tədbirə qatılması isə Bakıya meydan oxumaqdır və Tehranın münasibətləri pozmaq cəhdidir. Onu da qeyd edim ki, İran-Azərbaycan münasibətləri həmişə gərginliklə müşayiət edilib. Bunun da səbəbləri var - Cənubi Azərbaycan amili, Bakının İsrail və Qərblə isti münasibəti, Xəzər dənizində Qərb şirkətlərinin çalışması, İkinci Qarabağ savaşından sonra Ankaranın Bakıda artan nüfuzu İranı narahat edir. Əslində, Tehranın Azərbaycanda həmişə təsir dairəsi olub. Bu, yalnız dindar kəsimdən ibarət olmayıb. Tehran çoxvektorlu siyasət apara və öz təsir agentlərini şifrələyə bilir. Azərbaycanda İrana xidmət edən şəxslərin kim olduğunu bilmək asan deyil.
Fokuslar dindarlara yönəlib. Lakin Tehrana “sədaqət andı” içənlərin arasında ateistlər də az deyil. Onlar siyasi, mədəni müstəvilərdə təmsil olunurlar. Tehranın Qarabağ savaşındakı qərəzli mövqeyi, İran ruhanilərinin Azərbaycan haqqında təhqiramiz bəyanatları elə bumeranq olaraq geri qayıtdı. İranın şərti olaraq Amuli kimi (söhbət bu fərddən getmir, yanaşmadan gedir-A.R) ruhanilərinin sərsəm açıqlamaları qıcıq doğurdu və dini kəsim şiəliyə fars şovinizminin təbliğat vasitəsi kimi baxmağa başladı.
Azərbaycan öz torpaqlarını işğaldan azad etdikdən sonra Tehran Bakı ilə münasibətlərində daha qəzəbli və qərəzli mövqe sərgiləyir. Bunun da səbəbləri var. İşğaldan azad edilən bəzi rayonlarımız İranla sərhəddir. İran istəmir ki, o ərazilərdə NATO üzvü olan Türkiyə və ya başqa bir Tehrana düşmən olan ölkə yerləşsin. Digər tərəfdən, İran həmin ərazilər vasitəsilə narkotik ticarətinə nəzarət edirdi. Artıq bu nəzarət Tehran rejiminin əlindən çıxıb. Bu isə milyonlarla dolların itirilməsi anlamına gəlir. Burada bir məqama da diqqət çəkmək istərdim. Dağlıq Qarabağ probleminin həlli, Azərbaycanın parlaq qələbəsi, Tehran da daxil, bütün İranda yaşayan 30-40 milyonluq soydaşımıza mübarizə ruhu verir. Prezident Əliyevin bu mövzuda verdiyi sərt bəyanatlar əslində paradiqma dəyişikliyidir. İran güclü, müstəqil, torpaqlarını cəmi 44 gün ərzində hərbi və siyasi yolla azad etmiş bir Azərbaycanla qonşu olmaq istəmir.
Tehran Cənubi Azərbaycan türklərində millətçiliyin artacağını anlayır. İran dərk edir ki, Türkiyənin Orta Asiyaya, Xəzər dənizinə çıxış imkanı yaranır. Belə gedişat İranın bölgədəki gücünü darmadağın edir. İran rəsmilərinin Azərbaycanı təhdid etməsi, dövlət başçımızı təhqir etməsi, mətbu orqanlarda azərbaycanlıları və Prezident Əliyevi aşağıladan yazıların və karikaturaların dərcinin isə bir adı var – tərbiyəsizlik. İndi də idman yarışına qatılmaqla İran Azərbaycanı təxribata çəkmək istəyir. İran Gorus-Qafan yoluna nəzarəti itirmək üzrədir və bunu həzm edə bilmir. İran öncədən yanlış siyasət sərgilədi”. A.Rəşidoğlunun fikrincə, Ermənistan Cənubi Qafqazda mühüm oyunçu ola bilməzdi və Tehran bunu hesablaya bilmədi. Politoloq bildirdi ki, Gorus-Qafan yolu Tehranın üzünə bağlandıqdan sonra bölgəyə ayaq basmaq üçün İran tamamilə Azərbaycandan asılı vəziyyətə düşə bilər: “Digər tərəfdən, Tehran belə düşünür ki, “Zəngəzur dəhlizi” ilə bağlı Bakının niyyəti reallaşarsa, İran Naxçıvan, həmçinin Türkiyə və Orta Asiya ölkələri arasında yük və sərnişin tranzitindən əldə olunan gəlirləri itirəcək. Bakının təkid etdiyi “Zəngəzur dəhlizi planı” İranın Qara dənizə və Qərbə çıxış planlarına zərbə olacaq. Tehranın bütün tranzit layihələri Bakının iradəsinə bağlı olacaq. Bütün bunlar İranı qəzəbləndirir. İranın Azərbaycanda etnik və məzhəb qarşıdurması qurmaq cəhdləri də nəticə vermir. Düşünürəm ki, Azərbaycan ağıllı siyasi gedişlərlə vəziyyəti öz xeyrinə dəyişə bilər”.
İradə SARIYEVA
