Məlum olduğu kimi, Fransada gələn il prezident seçkiləri keçiriləcək. Hətta bu seçkilərin tarixi də bəllidir. Belə ki, 2022-ci ildəki seçkilərin ilk turunun aprelin 10-da, ikinci turunun isə aprelin 24-də keçirilməsi planlaşdırılır.
Fransa konstitusiyasına görə, prezidentlik vəzifəsinin təhvil verilməsi 13 may 2022-ci ildən öncə baş tutmalıdır. Bu, Beşinci Respublikanın 12-ci prezident seçkisi olacaq. Milli Cəbhə Partiyasının lideri Marine Le Pen, “Ayağa qalx, Fransa” partiyasının lideri Nikolas Dupont-Aignan, “Boyun əyməyən Fransa” partiyasının lideri Cin-Luk Melenxon və Havier Bertrantın rəsmi olaraq namizədlikləri elan olunub. Mövcud prezident Emmanuel Makronun da namizəd olması gözlənilir. Seçkilərlə bağlı diqqət çəkən məqamlardan biri bəzi namizədlərin ermənilərə sevgisini bildirməsi, bu xüsusda atdıqları addımlardır. Qeyd edilən xüsusda faşist ideologiyasının təbliğatçısı kimi tanınan keçmiş jurnalist Erik Zemurun, hazırda İl-de-Frans şəhər şurasının sədri, Respublikaçılar Partiyasının nümayəndəsi Valeri Pekrezin Ermənistan səfərləri, anti-Azərbaycan mövqeləri xüsusi diqqət cəlb edir. Qeyd edək ki, bu şəxslərin ermənilərlə belə yaxınlığı Fransadakı erməni diasporunun dəstəyini almaqdır. Lakin onların fəaliyyəti bu fonda beynəlxalq hüququn kəskin şəkildə pozulması ilə müşayiət edilir.
Ermənistanın “1in.am” nəşri yazır ki, həmin namizədlər özlərinə siyasi xal toplamağa çalışdıqları halda İrəvan üçün problem yarada bilərlər. Məsələn, Erik Zemurun faşist ideologiyasına yaxınlığı fonunda Ermənistana səfəri bəzi ölkələrin, xüsusən də Rusiyanın Ermənistana münasibətinə təsir edə bilər: “Bu vəziyyətdə İrəvan yaddan çıxarmamalıdır ki, Ermənistan bəlkə də heç vaxt Fransa prezident seçkilərinin iştirakçısı və ya iştirak etmək imkanına sahib olan namizədlər üçün xüsusi diqqət yetiriləcək ölkə olmayıb”.
Bundan başqa, məlumdur ki, Ermənistana səfəri fonunda Valeri Pekrez Xankəndi şəhərinə qanunsuz səfər edib. Seçkiqabağı kampaniya çərçivəsində digər fransız siyasətçilərin müşayiəti ilə həyata keçirilən bu səfər Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünə qarşı yönəlməklə ölkənin milli qanunvericiliyinin pozulması halıdır. Eyni zamanda, Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti yerləşdirildiyi Azərbaycan ərazilərinə qanunsuz səfər regionda sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunması istiqamətində beynəlxalq birliyin göstərdiyi təşəbbüslərin ruhuna ziddir. Deməli, belə səfəri təşkil etməklə Ermənistan yenə də Rusiya sülhməramlılarının fəaliyyətinə kölgə salmış olub. Bunlar fonunda Ermənistanın “Past” nəşri yazır ki, xarici siyasət sahəsində İrəvan ciddi qüsurlara yol verir: “Qarabağda hərbi əməliyyatların aktiv fazası başa çatdıqda diplomatik və xarici siyasət alətlərindən istifadə ön plana çıxıb. Bu vəziyyətdə Ermənistanın gələcək rolu ölkənin hansı xarici siyasət yeridə biləcəyi şəraitdən çox asılıdır. Ankara və Bakı bu həqiqəti çox gözəl anlayır, ona görə də bütün diplomatik imkanlardan, enerji və iqtisadi qollardan istifadə etməyə çalışır. Təbii ki, Ermənistanın beynəlxalq siyasətdə rol oynayan ölkələrin və digər güc mərkəzlərinin xarici siyasət xəttinə təsir etmək üçün elə də güclü iqtisadi və maliyyə qolları yoxdur. Və bu şəraitdə İrəvanın bir tərəfdən müxtəlif ölkələrdəki erməni diasporunun imkanlarından, digər tərəfdən erməni diplomatların lazımi bacarıqlarından istifadə etmək imkanı ola bilər. Ancaq diasporla işdə heç bir irəliləyiş yoxdur və diplomatların, xüsusən də səfirlərin bacarıqları ilə bağlı vəziyyət biabırçıdır”. Məhz bu vəziyyətdə Ermənistanın bir çox ölkələr, o cümlədən Rusiya ilə münasibətləri daha da gərginləşir. Rus ekspert Aleksey Malaşenko isə bu fonda yada salır ki, Rusiya olmadan Ermənistan heç nədir: “Belə hiss olunur ki, hazırda Ermənistan əhalisinin əsas məqsədi mümkün qədər tez ölkəni tərk etməkdən ibarətdir. Ermənistan Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinin son dərəcə dinamik inkişaf etməsi fonunda Moskva üçün tam olaraq əhəmiyyətini itirib. Cənubi Qafqaz regionunda sabitlik barədə danışsaq, 2022-ci ildə həm Gürcüstanda, həm də Ermənistanda böyük siyasi və sosial dəyişikliklər gözlənildiyini proqnoz edə bilərik. Bu ölkələrdə dövlət çevrilişi ssenarisi tamamilə mümkündür. Azərbaycan haqqında fikir söylənilsə, bu ölkənin bölgədə öz mövqelərini getdikcə daha da gücləndirdiyini deyə bilərik. Yeri gəlmişkən, İrəvanda anlamağa başlayıblar ki, Ankara və Bakı ilə münasibətləri normallaşdırmadan ölkə iqtisadiyyatında hər hansı inkişaf gözləməyə dəyməz”.
Konkret olaraq Fransada bəzi namizədlərin erməni sevgisinə gəlincə, bu, həm də Fransanın regionda nüfuzunu sarsıdır. Bu fakt bir daha onu göstərir ki, Fransada bəzi siyasətçilər erməni lobbisinin təsiri altında qərarlar qəbul edir. Eyni zamanda Fransanın ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədri olduğunu xatırladan ekspertlər qeyd edir ki, Vətən müharibəsi dövründə bu ölkənin nümayiş etdirdiyi mövqe Azərbaycan-Fransa münasibətlərində etimadın xeyli dərəcədə sarsılmasına səbəb olub. Azərbaycan cəmiyyəti həm müharibə dövründə, həm də müharibədən sonra Fransada atılan addımların, Milli Assambleyada və Senatda qəbul edilən qərəzli qətnamalərin iki ölkə arasında münasibətlərə nə qədər ciddi təsir göstərdiyinin şahidi oldu. Müharibədən sonra da, təəssüf ki, Fransanın bəzi siyasətçiləri kifayət qədər qeyri-obyektiv, ədalətsiz mövqe nümayiş etdirməyə davam etdirir. Valeri Pekrez bunun real nümunəsidir və ölkəsinin regionda mövqeyinə ciddi xələl gətirir. Rus ekpert Yevgeniy Mixaylov qeyd edir ki, Valeri Pekrezin Qarabağa səfəri beynəlxalq hüquqa ziddir: “Məncə, o, prezident kürsüsünə namizədlər arasında nüfuzsuz olduğu üçün bu yolla Fransanın böyük erməni icmasından dəstək umur. Ona heç rəsmi Parisin mövqeyi də o qədər maraqlı deyil, hərçənd, Paris də bəzi hallarda Azərbaycana qarşı ikili oyun oynayır”. Onun fikrincə, Valeri Pekrez Ermənistana səfərindən hər hansı siyasi dividend əldə edə bilməyəcək. Eyni zamanda rusiyalı ekspert qeyd edib ki, Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan nə qədər Türkiyə və Azərbaycanla münasibətləri yoluna qoymağa tərəfdar kimi görünməyə çalışsa da, bu kimi səfərlərə rəvac verir. Belə ki, rəsmi İrəvan məlum üçtərəfli bəyanatın şərtlərini yerinə yetirməkdən boyun qaçırmağa çalışır: “Məncə, yaxın illərdə İrəvanın bu təxribatçı addımlara son verəcəyini gözləmək əbəsdir. Ermənistan sülh sazişi üçün zəruri olan sərt şərtlərlə küncə sıxışdırılanadək artıq mövcud olmayan Qarabağ kartı ilə oynamaq cəhdlərinə davam edəcək”.
Samirə SƏFƏROVA
