“Hesab edirəm ki, İtaliya münaqişənin nizamlanması işində çox mühüm rol oynaya bilər”. Prezident İlham Əliyev bu fikirləri İtaliyanın “Rai-1” telekanalına müsahibəsində səsləndirib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, təqribən 30 il bundan əvvəl bu Minsk Qrupunun rəhbəri məhz İtaliya nümayəndəsi idi: “Həmsədrlər təsisatı yaradılandan sonra Minsk Qrupu, əslində, ölkələr qrupu kimi heç bir fəaliyyət göstərməyib, çünki həmsədrlər bu fəaliyyəti özlərinin inhisarına götürüblər. Bunun nəyə gətirib çıxardığını görürük. 28 il ərzində heç bir irəliləyiş olmayıb, heç bir nəticə yoxdur, yalnız vədlər, yalnız bürokratik prosedurlar var və bu gün bizə belə gəlir ki, əslində, həmsədrlərin fəaliyyəti münaqişənin həllinə deyil, onun dondurulmasına yönəlmişdi. İtaliyada mövcud olan modelə gəldikdə isə biz onu öyrənmişik. Biz Aland adaları modelini, muxtar qurumların digər uğurlu təcrübələrini də öyrənmişik. Ermənistandan fərqli olaraq, Azərbaycan çoxmillətli dövlətdir. Yəqin siz bilirsiniz, Ermənistanda əhalinin 99 faizi ermənilərdir. Buna görə çox müsbət olan bu özünüidarə təcrübəsi bizim halda da tətbiq edilə bilərdi. Lakin Ermənistan bunu həmişə qəti surətdə rədd edirdi”.
Görünən odur ki, İtaliya MQ-yə rəhbərlik edən zaman daha düzgün mövqe sərgiləyib, nəinki indiki həmsədrlər. Üstəlik, münaqişələrin həlli ilə bağlı İtaliyanın təcrübədə özünü doğrultmuş optimal modeli də var. O baxımdan, ekspertlər İtaliyanın münaqişənin həllində rolunun artmasına necə baxırlar?
“Hesab edirəm ki, İtaliya Fransanı əvəzləsə, bu bizim xeyrimizə olar”
Məsələyə münasibət bildirən Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Mübariz Əhmədoğlu İtaliyanın münaqişənin həllində rolunun artmasına bir neçə aspektdən müsbət prizmadan yanaşdı: “Məsələ ondadır ki, uzun müddətdir İtaliya Azərbaycanın birinci xarici partnyorudur. İki ölkə arasında mal dövriyyəsinin həcmi 4 milyard dolları keçib. Heç bizim Türkiyə və Rusiya ilə o boyda ticarət dövriyyəmiz yoxdur. Avropada Azərbaycan neftinin əsas alıcısı İtaliyadır. Bununla belə, İtaliya Avropa İttifaqı məkanında kifayət qədər ağıllı siyasət aparır. İtaliya Avropa İttifaqının Qarabağ münaqişəsinin həllində aktiv rol oynamasına təkan verə bilər. Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılmasına kömək edə bilər. Prezidentin məlum fikirləri həm də o demək idi ki, Fransa ATƏT-in Minsk Qrupunda Aİ-nin təmsilçisidir. Aİ-nin də ixtiyarı var ki, öz təmsilçisini dəyişsin. Yəni həmsədrlik mandatını alıb tutaq ki, Almaniyaya və yaxud da İtaliyaya versin. Hesab edirəm ki, İtaliya Fransanı əvəzləsə, bu bizim xeyrimizə olar. Yaxud da İtaliya özü həmsədr olmasa da, Aİ daxilində Azərbaycanın xeyrinə mövqe tutar. Ona görə də İtaliya sözügedən məsələdə fəallığını artırsa, bu bizim xeyrimizə olar”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, Aİ daxilində İtaliyanın oynadığı rol get-gedə artır.
Vidadi ORDAHALLI
