Azərbaycan ordusunun düşmənə sarsıdıcı zərbələri bu ölkədə ciddi rezonans yaratmaqla yanaşı, Ermənistanın dərhal hamilərinə müraciət etməsi ilə müşayiət edilir. Arıq məlumdur ki, Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan olaylarla bağlı Rusiya prezidenti Vladimir Putinə zəng edib. Telefon danışığı zamanı əsas müzakirə mövzusu Qarabağdakı vəziyyət olub. Putin Qarabağdakı genişmiqyaslı toqquşmadan ciddi narahat olduğunu bildirib. Amma erməni mediası yazır ki, Kreml Azərbaycanın dayandırılması üçün praktiki hansısa addımlar atmır. Bu da Ermənistanda Rusiya əleyhinə narazılığın artmasına səbəb olub.
Görünən budur ki, Rusiya qarşıdakı müddət ərzində də Azərbaycana qarşı hansısa addım atmayacaq. Bunu Dövlət Dumasının deputatı, Rusiya-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun rəhbəri Dmitri Savelyev sadə səbəblərlə izah edir: “Rusiyanın mövqeyi belə olub və indi də belədir ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli dinc yolla, danışıqlar vasitəsilə baş verməlidir. Lakin danışıqlara hər iki tərəf əzm göstərməlidir. Amma son vaxtlar biz Ermənistanın rəsmi hakimiyyət orqanlarının elə hərəkətlərini müşahidə etmişik ki, bu hərəkətlər yalnız bir nəticəyə - dinc danışıqlar prosesinin pozulmasına və münaqişənin gərginləşməsinə gətirib çıxara bilib. Nəticəni çox gözləmək lazım gəlmədi. Danışıqlar pozuldu. Dağlıq Qarabağla sərhəddə irimiqyaslı hərbi əməliyyatlar başlandı”. Savelyev vurğulayıb ki, münaqişəni dayandırmağın yeganə üsulu məcburi köçkünləri Dağlıq Qarabağ torpağına qaytarmaq və referendum keçirməkdir. Həmin referendum da bu ərazinin Azərbaycanın tərkibində taleyini müəyyən edəcək: “Fikrimcə, münaqişənin dayandırılmasının yeganə üsulu Ermənistan tərəfindən qeyd-şərtsiz bütün hərbi qüvvələri işğal olunmuş ərazilərdən çıxarmaq və sülh prosesinə başlamaq – məcburi köçkünləri Dağlıq Qarabağ torpağına qaytarmaq və referendum keçirməkdir. Həmin referendum da bu ərazinin Azərbaycanın tərkibində taleyini müəyyən edəcək. Qan tökülməsi heç kimə lazım deyil, Qafqaz regionunda gərginlik heç kimə lazım deyil. Münaqişənin dinc yolla həllinə nail olmaq üçün beynəlxalq hüquq çərçivəsində görülən tədbirlər, şübhəsiz ki, həm Rusiya, həm də dünya birliyi tərəfindən dəstəklənəcək”.
Rusiyalı hərbi ekspert Pavel Felgenhauer də baş verənlərə görə İrəvanın məsuliyyət daşıdığını vurğulayır: “Ermənistan və Azərbaycan ordusunun təmas xəttində situasiyanın ciddi gərginləşməsinin səbəbi Dağlıq Qarabağ konfliktinin sülh yolu ilə həll edilməməsilə bağlıdır. Dağlıq Qarabağ konfliktinin həll edilməməsi ucbatından müharibə qaçılmaz idi. Hələlik döyüş fəaliyyətinin hansı miqyas alacağı aydın deyil. Mümkündür ki, döyüş fəaliyyətləri bir həftə davam etsin, bundan sonra tərəflər yeni mövqelərdə dayansınlar. Bəlkə də heç bu dayanma olmayacaq". Onun sözlərinə görə, Rusiya bu konfliktdə tərəfləri döyüş fəaliyyətlərini dayandırmağa çağıracaq, çünki bu döyüş fəaliyyətləri onun maraqlarına uyğun deyil. Amma buna rəğmən, Rusiya prosesə aktiv müdaxiləni nəzərdən keçirmir. Rusiyalı politoloq Oleq Kuznetsov da məsələyə eyni prizmadan yanaşır: “Bazar günü səhər tezdən Ermənistan ordusunun Azərbaycanın dinc əhalisinə raket-artilleriya zərbələri endirməsi mənə, istər-istəməz, 1941-ci il 22 iyun gününü xatırladır. O vaxt Hitler Almaniyasının qoşunları eynilə indiki kimi - istirahət günü, xaincəsinə və müharibə elan etmədən Sovet İttifaqına hücum etmişdi. Hərçənd, nasist Qaregin Njdenin ideyasının davamçılarının başqa cür hərəkət edəcəyini gözləməyə dəyməz. Tarix göstərir ki, nasizm və faşizm, hansı milli zəmində formalaşmasından və inkişaf etməsindən asılı olmayaraq, həmişə və hər yerdə nifrət, təcavüz və müharibə yolu seçir. 2020-ci il sentyabrın 27-də, bazar günü səhər tezdən baş verənlər gec-tez olmalı idi, çünki bu, müasir Ermənistanda illər boyu yaradılan və mövcud olan açıq-aşkar nasist rejimin mahiyyətinin qanunauyğun ifadəsidir. Azərbaycan öz ərazisində və özünün ərazi bütövlüyü uğrunda müharibə aparmağa məcbur edilib, onun müharibəsi düzgün və ədalətlidir. Ümidvaram ki, bu müharibə ölkənin ən yeni tarixinə “Azadlıq müharibəsi”, hətta “Vətən müharibəsi” adı ilə düşəcək və dünya tarixində bu cür müharibələrin hamısı kimi o da zəfərlə başa çatacaq. Mən Azərbaycan xalqına qələbə, Azərbaycan ordusuna rəşadət arzu edirəm”.
Onu da xatırladaq ki, Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin məsələyə münasibəti də Ermənistanı qane etmir. Rusiya XİN bu xüsusda bildirib: “Tərəfləri atəşi dərhal dayandırmağa və vəziyyətin sabitliyi məqsədilə danışıqlara başlamağa çağırırıq. Bizdə olan məlumata görə, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi bölgəsində vəziyyət gərginləşib. Təmas xətti boyu hər iki tərəfdən intensiv atışmalar aparılır. İtkilər barədə məlumatlar daxil olur”. Amma Ermənistan mediası yazır ki, Kremlin məsələyə münasibəti onun İrəvanı döyüş meydanında yenə tək qoyduğunu göstərir. Bu səbəbdən Ermənistanda Rusiya əleyhinə çağırışlar artır.
Tahir TAĞIYEV
