şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

Türkiyənin Antalyada tarixi sualtı kəşfi - eramızdan əvvəl Yunan-Helenistik dövrünün sonları və...

Image


Türkiyə Aralıq dənizinin incisi sayılan Antalya sahillərində dünya sualtı arxeologiyası üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan tarixi bir kəşfə imza atıb. Kumluca rayonunun Adrasan sahillərində, 33–46 metr dərinlikdə aşkar edilən qədim gəmi batığı eramızdan əvvəl Yunan-Helenistik dövrünün sonları ilə Roma dövrünün əvvəllərinə təsadüf edir.

Elm dünyasında böyük maraq doğuran bu batıq içərisindəki yüzlərlə keramika boşqab, qab və sini ilə birlikdə 2 min il dəniz dibində toxunulmamış vəziyyətdə qalıb. Mütəxəssislər bu tapıntını qlobal miqyasda nadir hesab edir və onu sualtı arxeologiyada dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirir.
“El Keramikası Batığı” adlandırılan bu qədim gəmi Aralıq dənizi hövzəsində geniş yayılmış və incə qırmızı cilalı süfrə qabları ilə tanınan Şərq sigillata keramikasından ibarət zəngin bir yük daşıyırdı. Təxminən 25 fərqli dizaynda olan bu qablar daşınma zamanı xam gildən qoruyucu təbəqə ilə örtülmüş və bir-birinin üstünə yığılaraq daşınmışdı. Məhz bu qədim qablaşdırma texnikası sayəsində keramikalar illər boyu torpaq qatları altında, demək olar ki, zədələnmədən qorunub saxlanılıb.
Türkiyənin mədəniyyət və turizm naziri Mehmet Nuri Ersoy Antalyanın sahillərində aşkarlanan qədim gəmi batığını yerində incələmək üçün xüsusi dalış həyata keçirib. Nazir Ersoy bildirib:
“Qab və boşqablar öz ilkin rəngini və səth quruluşunu qoruyaraq dövrün istehsal və qablaşdırma texnikaları barədə olduqca qiymətli məlumatlar verir.”
Nazir bu batığı yalnız Türkiyə üçün deyil, bəşəriyyətin ortaq mədəni irsi baxımından da “son dərəcə dəyərli bir kəşf” kimi dəyərləndirib. Qədim dövrə aid bu əşyaların hazırda bölgədəki Bərpa və Qoruma Laboratoriyasında incəliklə qorunduğunu vurğulayıb.

Sualtı tarixə həsr olunmuş yeni muzey: Türkiyədən dünya arxeologiyasına daha bir töhfə

Antalyanın Kemer–İdyros bölgəsində tapılan və 2 minillik tarixi olan “El Keramikası Batığı”nı dünya ictimaiyyətinə daha geniş şəkildə tanıtmaq məqsədilə Türkiyə bölgədə Aralıq dənizi Sualtı Arxeologiyası üzrə ixtisaslaşmış yeni bir muzey inşa edəcək. Bu təşəbbüs, mədəni irsin qorunması istiqamətində atılan mühüm addımlardan biri kimi qiymətləndirilir.
Türkiyənin mədəniyyət və turizm naziri Mehmet Nuri Ersoyun sözlərinə görə, yeni muzey ölkənin mədəni davamlılıq sahəsindəki uzaqgörən strategiyasını əks etdirir. Artıq layihələndirmə mərhələsi başa çatıb və tikinti işlərinə bu ay başlanacaq.

Bundan əlavə, bu yay “Gecə Muzeyləri” layihəsi çərçivəsində Antalya Arxeologiya Muzeyi saat 22:00-a qədər fəaliyyət göstərəcək. Muzeyin daxilində xüsusi bir bölmə sualtı arxeologiyaya həsr olunacaq ki, bu da ziyarətçilər üçün həm məlumatlı, həm də interaktiv bir təcrübə vəd edir.
Mədəni irsin qorunmasına yönəlmiş strateji yanaşması ilə seçilən Türkiyə, arxeologiya sahəsində son illərdə beynəlxalq səviyyədə liderliyə yüksəlməkdədir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən “Gələcək Nəsillər üçün İrs” layihəsinin tərkib hissəsi kimi, 2024-cü il ölkədə rəsmi olaraq “Arxeologiyanın Qızıl Dövrü” elan edilib.
Layihə çərçivəsində ölkə üzrə aparılan arxeoloji qazıntı işləri bütün fəsilləri əhatə etməklə genişlənib. Təkcə 2023-cü ildə qazıntıların sayı 765-ə çatıb. Növbəti hədəf isə bu rəqəmi 2026-cı ilə qədər 800-ə çatdırmaqdır. Bu təşəbbüs, keçmişi gün üzünə çıxarmaqla yanaşı, gələcək nəsillərə ötürüləcək mədəni sərvətlərin daha geniş şəkildə qorunmasını təmin edir.

Elm və turizm baxımından əhəmiyyətli kəşflər

Türkiyənin mədəni irsinin qorunmasına dair genişmiqyaslı vizionu artıq dənizin dərinliklərini də əhatə edir. Bu baxış ölkəni sualtı arxeologiya sahəsində öncül bir dövlətə çevirir. 2025-ci ildən etibarən Türkiyə tərəfindən dörd prezident fərmanı ilə təsdiqlənmiş qazıntı, üç muzey rəhbərliyində aparılan sualtı araşdırma və əlavə olaraq üç elmi tədqiqat ekspedisiyası həyata keçirilib. Bu fəaliyyətlər dəniz arxeologiyası sahəsində sistemli və davamlı yanaşmanın təməlini qoyur.
Mədəniyyət və turizm naziri Mehmet Nuri Ersoy bildirib: “Təkcə Patara ilə Mersin arasındakı sahil zolağında artıq 400-dən çox gəmi batığı müəyyən olunub. Alimlərimiz bu ərazilərdə böyük intizam və səmərə ilə çalışırlar. Bu kəşflər yalnız elmi baxımdan deyil, turizm baxımından da böyük imkanlar yaradır.”
Hər bir gəmi batığı Türkiyənin dənizçilik tarixinə yeni baxış bucağı qazandırır. Sualtı arxeologiya ilə zəngin təbii dalış məkanlarının vəhdəti Türkiyəni qlobal səviyyədə dalğıclıq və dəniz araşdırmaları mərkəzinə çevirir. Xüsusilə Egey sahilləri və Türk Rivierası ilboyu əlverişli su temperaturu, yüzlərlə sertifikatlı dalış mərkəzi və təcrübəli təlimçiləri ilə dalğıclar üçün cəlbedici məkana çevrilib.
Antalyanın Kaş qəsəbəsi dünya üzrə ən yaxşı 10 dalğıc məkanından biri kimi seçilir. Egey və Aralıq dənizlərinin kəsişdiyi Muğlanın Fethiye və Bodrum bölgələri ilə Çanakkalədə yerləşən Gelibolu Tarixi Sualtı Parkı isə bu sahillərdə kəşf ediləcək ən canlı dalğıc istiqamətləri olaraq önə çıxır. Türkiyədə sualtı kəşflərin ictimaiyyətə təqdim edilməsində Bodrum Sualtı Arxeologiyası Muzeyi kimi qurumların da mühüm rolu vardır.
Türkiyənin ən son dörd prezident fərmanı ilə aparılan qazıntıları arasında ən önəmlisi sayılan “El Keramikası Batığı” isə qlobal arxeoloji marağın mərkəzinə çevrilməklə yanaşı, dərinliklərin sirrlərinə maraq göstərən ziyarətçilər üçün mütləq görülməsi vacib olan yerlərdən biri olaraq qəbul edilir.

image-1

image-3

image-5

image-6

SAMİRƏ



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

20.11.2026 / 12:21
Sahibə Qafarova Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşdə iştirak edib

20.11.2026 / 12:14
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır – nəzarət gücləndirilə bilər...

20.11.2026 / 12:01
Media və Yayım Şurasının müsabiqələrinin keçirilməsi qaydalarında yenilik edildi

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ