Sıradan çıxan bankların sığortalanmayan köhnə əmanətlərini kim qaytaracaq?

Tarix: 26.01.2016 / 02:08
Bölmə: İqtisadiyyat

"Mərkəzi Bank çalışmalıdır ki, çətin durumda olan banklar əmanətlərlə bağlı öhdəliklərinə əməl etsin"

Vüqar Bayramov: "Bankın aktivləri passivlərindən azdırsa, bu zaman bank maliyyə mənbəyi tapmırsa, sığortalanmayan..."

Dünya bazarında neftin qiymətinin ucuzlaşması ən çox Azərbaycanın bank sektoruna təsir edib. Ona görə də son günlər ən çox müzakirə edilən mövzulardan biri kommersiya banklarının vəziyyəti və bank sektorunda müşahidə edilən problemlərdir. Artıq ölkənin bank sektorunda islahatlara start verilib.

Yayılan məlumata görə, Beynəlxalq Valyuta Fondunun tövsiyəsi ilə Azərbaycanda bankların sayı azaldılacaq. Artıq Mərkəzi Bank tərəfindən "Bank of Azerbaijan"ın lisenziyası ləğv edilib. Mərkəzi Bankda hesab edirlər ki, ölkədə bankların sayının ən azı 20-yə qədər endirilməsi optimal variant hesab oluna bilər. Çünki ərazisinə və əhalisinin sayına görə 46 bank Azərbaycan üçün çoxdur. Hətta belə məlumatlar var ki, bankların sayı 15-ə endiriləcək. Odur ki, təklif olunacaq ki, kiçik və zəif banklar birləşmə yolu ilə daha iri təşkilata çevrilsin. Bundan başqa, alternativ yol kimi bir sıra bankların qeyri-bank kredit təşkilatına çevrilmək variantı təklif olunur. Bununla həyat qabiliyyəti olmayan banklar ümumiyyətlə bazardan çıxarılacaq. Banklardakı əsas problemlərdən biri maliyyə çatışmazlığıdır. İstehlak kreditlərinin getdikcə azalması, əhalinin əmanət yerləşdirməyə maraq göstərməməsi və bank gəlirlərinin daha çox yüksək faiz əsasında formalaşması isə yaranmış vəziyyəti daha da çətinləşdirir.

O da məlumdur ki, bankların sayı azaldılarkən ora qoyulan əmanətlərin aqibəti maraq doğurur. Aydın məsələdir ki, sığortalanan əmanətlərin qaytarılmasında problem olmayacaq. Bəs banklara qoyulan, amma sığortalanmayan əmanətlər necə olacaq? Zatən, bir sıra banklar vəziyyətin çətinləşməsi üzündən əmanətləri qaytarmır.

Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, hər hansı bir bank tamamilə müflis olmayıbsa, bütün əmanətləri qaytarmalıdır: "Çünki müqaviləyə əsasən bank əmanətlərin qaytarılması və faizlərin ödənilməsi ilə bağlı öz üzərinə öhdəlik götürür. Həmin öhdəliyə isə əməl etməsi mütləq şəkildə vacibdir. Yox, bank müflis olursa, bu zaman bankın aktivləri və passivləri qiymətləndirilir. Əgər bankın aktivləri passivlərindən, yəni pulu borclarından çoxdursa, bu zaman əmanətlər bankın öz vəsaiti hesabına qaytarılır. Yox, bankın borcları çoxdursa, o zaman sığorta olunan, məbləği 30 min manatdan çox olmayan və faiz dərəcəsi 12 faizdən az olan əmanətlər Əmanətlərin Sığortalanması Fondu tərəfindən vətəndaşlara geri qaytarılır. Yəni bankın öhdəlikləri aktiv və gəlirlərindən çox olduqda və hesabında vəsaiti olmadıqda Fond öhdəlik götürərək həmin bankda sığortalanmış əmanətlərin geri qaytarılmasını birbaşa həyata keçirir, depozitləri son qəpiyinə qədər qaytarır. Ancaq təəssüflə qeyd etməliyəm ki, bir sıra banklar müflisləşmədən əmanətlərin geri qaytarılması ilə bağlı ciddi problemlər yaşayır. Bu isə kifayət qədər neqativ mesajdır. Çünki vətəndaşların banklara depozit yatırması ilə bağlı inamını azaldır. Bütün bu narahatlıqların qarşısını almaq üçün Mərkəzi Bank çalışmalıdır ki, çətin durumda olan banklar əmanətlərlə bağlı öhdəliklərinə əməl etsin. Sığortalanmayan əmanətlərin taleyinə gəldikdə isə, bankın aktivləri sığortalanmayan əmanətlərin geri qaytarılmasına imkan verirsə, bu zaman heç bir problem yaşanmadan depozitlər geri qaytarılır. Yox, bankın aktivləri passivlərindən azdırsa, bu zaman bank maliyyə mənbəyi tapırsa, qaytarır, tapmırsa, sığortalanmayan əmanətlərin geri qaytarılması mümkün olmur".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...