Sıradan çıxan bankların sığortalanmayan köhnə əmanətlərini kim qaytaracaq?

Tarix: 26.01.2016 / 02:08
Bölmə: İqtisadiyyat

"Mərkəzi Bank çalışmalıdır ki, çətin durumda olan banklar əmanətlərlə bağlı öhdəliklərinə əməl etsin"

Vüqar Bayramov: "Bankın aktivləri passivlərindən azdırsa, bu zaman bank maliyyə mənbəyi tapmırsa, sığortalanmayan..."

Dünya bazarında neftin qiymətinin ucuzlaşması ən çox Azərbaycanın bank sektoruna təsir edib. Ona görə də son günlər ən çox müzakirə edilən mövzulardan biri kommersiya banklarının vəziyyəti və bank sektorunda müşahidə edilən problemlərdir. Artıq ölkənin bank sektorunda islahatlara start verilib.

Yayılan məlumata görə, Beynəlxalq Valyuta Fondunun tövsiyəsi ilə Azərbaycanda bankların sayı azaldılacaq. Artıq Mərkəzi Bank tərəfindən "Bank of Azerbaijan"ın lisenziyası ləğv edilib. Mərkəzi Bankda hesab edirlər ki, ölkədə bankların sayının ən azı 20-yə qədər endirilməsi optimal variant hesab oluna bilər. Çünki ərazisinə və əhalisinin sayına görə 46 bank Azərbaycan üçün çoxdur. Hətta belə məlumatlar var ki, bankların sayı 15-ə endiriləcək. Odur ki, təklif olunacaq ki, kiçik və zəif banklar birləşmə yolu ilə daha iri təşkilata çevrilsin. Bundan başqa, alternativ yol kimi bir sıra bankların qeyri-bank kredit təşkilatına çevrilmək variantı təklif olunur. Bununla həyat qabiliyyəti olmayan banklar ümumiyyətlə bazardan çıxarılacaq. Banklardakı əsas problemlərdən biri maliyyə çatışmazlığıdır. İstehlak kreditlərinin getdikcə azalması, əhalinin əmanət yerləşdirməyə maraq göstərməməsi və bank gəlirlərinin daha çox yüksək faiz əsasında formalaşması isə yaranmış vəziyyəti daha da çətinləşdirir.

O da məlumdur ki, bankların sayı azaldılarkən ora qoyulan əmanətlərin aqibəti maraq doğurur. Aydın məsələdir ki, sığortalanan əmanətlərin qaytarılmasında problem olmayacaq. Bəs banklara qoyulan, amma sığortalanmayan əmanətlər necə olacaq? Zatən, bir sıra banklar vəziyyətin çətinləşməsi üzündən əmanətləri qaytarmır.

Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, hər hansı bir bank tamamilə müflis olmayıbsa, bütün əmanətləri qaytarmalıdır: "Çünki müqaviləyə əsasən bank əmanətlərin qaytarılması və faizlərin ödənilməsi ilə bağlı öz üzərinə öhdəlik götürür. Həmin öhdəliyə isə əməl etməsi mütləq şəkildə vacibdir. Yox, bank müflis olursa, bu zaman bankın aktivləri və passivləri qiymətləndirilir. Əgər bankın aktivləri passivlərindən, yəni pulu borclarından çoxdursa, bu zaman əmanətlər bankın öz vəsaiti hesabına qaytarılır. Yox, bankın borcları çoxdursa, o zaman sığorta olunan, məbləği 30 min manatdan çox olmayan və faiz dərəcəsi 12 faizdən az olan əmanətlər Əmanətlərin Sığortalanması Fondu tərəfindən vətəndaşlara geri qaytarılır. Yəni bankın öhdəlikləri aktiv və gəlirlərindən çox olduqda və hesabında vəsaiti olmadıqda Fond öhdəlik götürərək həmin bankda sığortalanmış əmanətlərin geri qaytarılmasını birbaşa həyata keçirir, depozitləri son qəpiyinə qədər qaytarır. Ancaq təəssüflə qeyd etməliyəm ki, bir sıra banklar müflisləşmədən əmanətlərin geri qaytarılması ilə bağlı ciddi problemlər yaşayır. Bu isə kifayət qədər neqativ mesajdır. Çünki vətəndaşların banklara depozit yatırması ilə bağlı inamını azaldır. Bütün bu narahatlıqların qarşısını almaq üçün Mərkəzi Bank çalışmalıdır ki, çətin durumda olan banklar əmanətlərlə bağlı öhdəliklərinə əməl etsin. Sığortalanmayan əmanətlərin taleyinə gəldikdə isə, bankın aktivləri sığortalanmayan əmanətlərin geri qaytarılmasına imkan verirsə, bu zaman heç bir problem yaşanmadan depozitlər geri qaytarılır. Yox, bankın aktivləri passivlərindən azdırsa, bu zaman bank maliyyə mənbəyi tapırsa, qaytarır, tapmırsa, sığortalanmayan əmanətlərin geri qaytarılması mümkün olmur".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...