Saxta əskinas bazarının qızışması üçün münbit şərait yetişib

Tarix: 23.01.2016 / 02:15
Bölmə: İqtisadiyyat

Vüqar Bayramov: "Aparıcı valyuta olan dollar və avronun, eləcə də manatın alışı zamanı vətəndaşlar diqqətli olmalıdır"

Fərhad Nəcəfov: "Satış məqsədilə saxta pul hazırlama, əldə etmə və ya satma beş ildən yeddi ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır"

Azərbaycanda saxta manat əskinaslarından istifadə cəhdləri artıb. "Marja"nın oxucularından birinin təqdim etdiyi foto da bunu sübut edir. Şəkildən aydın olur ki, dövriyyəyə daxil edilmiş saxta 50 manatlıq əskinasın uzunluğu orijinalının uzunluğundan qısadır: "Üç gün öncə Şirvan şəhərində bu saxta 50 manatlıq əskinası satıcı qıza veriblər".

Ekspertlərin bildirdiyinə görə, saxta əskinaslara daha çox bölgələrdə rast gəlinir. Saxta əskinasların dövriyyədə olmamasına heç kəs təminat verə bilməz. Belə olan halda biz nə etməliyik? Ümumiyyətlə, saxta pul əskinası necə seçilməlidir?

Mərkəzi Bankın məlumatına görə, Azərbaycan manatının mühafizə sistemi xüsusi "mühafizə fəlsəfəsi"nə uyğun olaraq hazırlanıb. Belə ki, manat 4 pilləli mühafizə sisteminə malikdir. 1-ci dərəcəli xüsusi avadanlıq tələb olunmadan əhali tərəfindən, 2-ci dərəcəli ticarət müəssisələri tərəfindən sadə cihazlarla, 3-cü dərəcəli banklar tərəfindən xüsusi avadanlıqlarla və 4-cü dərəcəli yalnız bank-emitent (Mərkəzi Bank) tərəfindən müəyyən edilir. Burada əsas məqsəd əhali tərəfindən əskinasların həqiqiliyini xüsusi bilik və səriştə olmadan müəyyən edilməsini mümkün etməkdir.

Əhali tərəfindən müəyyən olunan mühafizə elementləri bunlardır:

Üz tərəfdə yerləşdirilən mühafizə elementləri

Su nişanı - nominalın işıqda görünən nominalı və dizaynı;

Nominalın gizli rəqəmi - rəngini dəyişən gizli element;

İşıqda görünən MANAT - işığa tutduqda görünən element;

Möcüzəli rəqəm - nominalın əsas fonuna müvafiq rəngini dəyişən nominalın rəqəmi;

Holoqrafik nominal - yalnız 10, 20, 50, 100 manatlıq nominallarda əsas dizayn mövzusuna uyğun olan fərdi holoqramlar;

Arxa tərəfdə yerləşdirilən mühafizə elementləri bunlardır:

Metal mühafizə sapı - nominalı göstərən metal mühafizə sapı;

Relyefli nominal - hissələrə ayrılan rənglər;

Sehirli xətlər - nominalın əsas rənginə uyğun dəyişən zolaqlar.

İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, saxta əskinaslarla bağlı dövlətin də tədbirlər həyata keçirməsinə ehtiyac var: "Təəssüflər olsun ki, bankların valyuta satmaması, nəticə etibarilə, vətəndaşların "qara bazar"dan valyuta əldə etməsinə gətirib çıxarır. Bəzi hallarda isə işbazlar bundan istifadə edib saxta valyutaların satışını həyata keçirir. "Qara bazar" formalaşan hallarda saxta valyutaların olma ehtimalı yüksəkdir. Xüsusilə aparıcı valyuta olan dollar və avronun, eləcə də manatın alışı zamanı vətəndaşlar diqqətli olmalıdır. Ya onun təhlükəsizlik nişanlarına fikir verməli, ya da böyük marketlərdə yoxlatdırmalıdır".

Hüquqşünas Fərhad Nəcəfov bildirdi ki, Cinayət Məcəlləsinə əsasən, satış məqsədilə saxta pul, qiymətli dövlət kağızları və ya xarici valyuta, yaxud xarici valyutada ifadə olunan qiymətli kağızları hazırlama, habelə əldə etmə və ya satma beş ildən yeddi ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır: "Saxta pulun "qara bazar" vasitəsilə satılmasından asılı olmayaraq, eyni sadalanan cəzalar verilir. Eyni zamanda, həmin əməl mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə əmlakı müsadirə olunmaqla səkkiz ildən on iki ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...