Akif Nəsirli: “Əgər bank ötən il xalis mənfəət əldə etməyibsə, yəni zərərlə işləyibsə, mənfəət vergisi ödənilmir”
Ötən il Azərbaycanda fəaliyyət göstərən 22 bank ümumilikdə 911,2 milyon manat xalis mənfəət əldə edib və 214,6 milyon manat mənfəət vergisi ödəyiblər.
Ən çox mənfəət vergisi ödəyən bank “Kapital Bank” ASC olub. “Kapital Bank”ın ötən il ödədiyi mənfəət vergisi 61,2 milyon manat təşkil edib. Ən az mənfəət vergisi ödəyən bank isə Azərbaycan Sənaye Bankı olub - 1,2 milyon manat.
Burada diqqət çəkən məqam odur ki, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən 22 bankdan 8-i ümumiyyətlə 1 manat belə mənfəət vergisi ödəməyib. Bu banklardan biri – “Bank BTB” isə zərərlə işləyib.
Bu, necə olur? Mənfəət vergisi vermədən bank fəaliyyət göstərə bilərmi? Yaxud da bu verginin verməyən bankların olması nəyə lazımdır?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən iqtisadçı-ekspert Akif Nəsirli hesab edir ki, belə vəziyyətin yaranması bir sıra səbəblərdən qaynaqlanır: “Bankların bəzi hallarda mənfəət vergisi ödəməməsi mümkündür və bu bir neçə səbəbdən qaynaqlanır. Mənfəət vergisi şirkətin xalis mənfəəti əsasında hesablanır. Əgər bank ötən il xalis mənfəət əldə etməyibsə, yəni zərərlə işləyibsə, mənfəət vergisi ödənilmir. Vergi güzəştləri və xüsusi vergi rejimləri də rol oynaya bilər. Bəzi banklar müəyyən investisiyalara, layihələrə və ya regional təşviqlərə görə mənfəət vergisindən azad edilə bilərlər. Hesablamalarda zərərlərin ötürülməsi, amortizasiya və digər qanuni mexanizmlər də nəticəyə təsir göstərir. Keçmiş illərin zərərləri indiki ilin mənfəətindən çıxıla bilər və bu, verginin sıfır olmasına səbəb olur. Bir sözlə, sadə dillə desək, qanun hamıya eyni olsa da, mənfəət həcmi, əvvəlki zərərlər və investisiyalar hər bank üçün fərqli nəticə yaradır. Ona görə biri milyonlarla vergi ödəyir, digəri isə heç ödəyə bilmir. Bütün bunlar da o demək deyil ki, mənfəət vergisi ödəyə bilməyən banklar bağlanmalıdır”.
Vidadi ORDAHALLI