Ermənistan dəmir yolunun Rusiyadan alınıb başqasına verilməsi istiqamətində Moskvanın arxasınca heç bir iş görmək niyyətində deyil. Baş nazir Nikol Paşinyan bunu hökumət iclasından sonra keçirilən brifinqdə Qazaxıstanın xarici işlər naziri Yermek Koşerbayevin İrəvana səfəri zamanı Ermənistan dəmir yolunun idarə olunması üçün güzəştin Rusiyadan Qazaxıstana verilməsi məsələsinin müzakirə olunub-olunmayacağı ilə bağlı suala cavab verərkən bildirib.
Ermənistan baş nazirinin qeyd etdiyi kimi, bütün məsələlər Rusiya tərəfi ilə müzakirə olunur, xüsusən də bu mərhələdə İrəvan və Moskva arasında dialoq üçün geniş və açıq imkanlar olması buna müvafiq zəmin yaradır. Eyni zamanda, Paşinyanın sözlərinə görə, Qazaxıstan 2025-ci ilin avqustundan, TRIPP müqaviləsinin imzalanmasının ilk günlərindən bəri layihəyə olan marağını açıq şəkildə bildirib. Bu, təəccüblü deyil, çünki yeni beynəlxalq nəqliyyat marşrutu açıılr və Qazaxıstan Çin-Avropa gəmiçilik marşrutunda əsas oyunçulardan biridir: “Təbii ki, Qazaxıstan tərəfi onlar üçün hansı imkanların açıldığını daha dəqiq anlamağa çalışır, üstəlik, özlərinin TRIPP marşrutuna investisiya qoymaqda maraqlı ola biləcəklərini də demirəm”. Paşinyan qeyd edib ki, Qazaxıstan bu cür maraq göstərən yeganə ölkə deyil və bu da təbiidir: “Hər kəs yükün necə daşınacağını dəqiq başa düşməlidir ki, yük Ermənistan sərhədinə çatıb onun ərazisindən keçərsə, hansı yollarla hərəkət edəcək. Bu halda, marşrut boyunca yerləşən bütün ölkələr vahid zəncirin bir hissəsi olacaq”. Paşinyan hesab edir ki, Qazaxıstan, çox güman, Ermənistan və Azərbaycanın sülh prosesini nə dərəcədə ciddi və dərindən davam etdirmək niyyətində olduğunu müəyyən etmək istəyir ki, bu da bu marşrutun inkişafına birbaşa təsir göstərir: “Dəmir yolu məsələsinə gəldikdə isə, biz bunu müzakirə edə bilərik, amma təkrar edirəm: Rusiyanın arxasından heç bir müzakirə olmayacaq”.
Xatırladaq ki, Qazaxıstanın xarici işlər naziri Yermek Koşerbayev İrəvana gəlib. Qazaxıstana ən son yüksək səviyyəli rəsmi səfər 20 noyabr 2025-ci ildə Nikol Paşinyan Qazaxıstana səfər edərkən baş tutub. Bu səfər zamanı Qazaxıstan tərəfi Orta Dəhliz daxilində Ermənistandan keçəcək və Qara dəniz və Türkiyə limanlarına birbaşa çıxışı təmin edəcək yeni nəqliyyat arteriyasının yaradılmasını təklif edib. Xatırladaq ki, Ermənistan dəmir yolu üçün Rusiya konsessiya müqaviləsi məsələsini ilk dəfə Nikol Paşinyan qaldırmışdı. O, Rusiyanın Ermənistan dəmir yolunun idarə olunmasına yenidən baxmasını və konsessiyanın dost ölkəyə - Qazaxıstan, BƏƏ və ya Qətərə satılması ehtimalını artırmasını təklif etmişdi. Martın 26-da Paşinyan bildirib ki, İrəvan Rusiyanın razılığı ilə dəmir yolu idarəetməsinin Qazaxıstan şirkətinə verilməsinə etiraz etməyəcək. Öz növbəsində, Rusiyanın nəqliyyat naziri Andrey Nikitin Rusiyanın Qazaxıstana konsessiya transferi ilə bağlı danışıqlar aparmadığını qeyd edib. Lakin Ermənistan dəmir yollarının idarəçiliyinin Rusiyadan alınıb Qazaxıstana verilməsi Azərbaycan üçün də sərfəlidir. Çünki bu halda Zəngəzur dəhlizi də daha tez reallaşacaq.
Ramil QULİYEV
