Pandemiya ilə bağlı bu il bir sıra ölkələrin buğda idxalı artıb. Belə ki, koronavirusun sürətlə yayılması bəzi dövlətlərdə müəyyən ajiotaja səbəb olub. Xüsusən də ərzaq idxalından asılı olan ölkələr daha çox məhsul idxalına üstünlük verirlər. Bu sırada buğda idxalı mühüm çəkiyə malikdir.
Məsələ ondadır ki, bəzi dövlətlər pandemiyanın uzun müddət davam edəcəyindən ehtiyat edərək, bununla taxıl ehtiyatlarını artırmağa çalışırlar. Başqa bir tərəfdən, bəzi ölkələrdə taxıl istehsalında əvvəlki illərə baxanda azalma müşahidə edilir. Sözügedən amil də idxalın artmasına öz təsirini göstərir.
Ancaq həmin ölkələrdən fərqli olaraq, bu ilin 8 ayında Azərbaycanın buğda idxalı ötən illə müqayisədə 34 faiz azalıb. Belə ki, cari ilin 8 ayında ölkəyə 688,7 min ton buğda idxal edilib. Keçən ilin yanvar-avqust aylarında isə ölkəyə 186,2 milyon dollarlıq 852,8 min ton buğda idxal edilib. Nəticədə Azərbaycanın idxal etdiyi buğdanın dəyəri ötən ilin müvafiq dövrünün göstəricisi ilə müqayisədə 35,5 faiz, həcmi isə 34 faiz azalıb.
Bu baxımdan, Azərbaycanın əldə etdiyi üstünlüyü ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
“Digər səbəbi turizm sektorunda olan durğunluqdur”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-alim Əli Əlirzayevin sözlərinə görə, Azərbaycanın buğda idxalının azalması bir sıra amillərlə bağlıdır: “Burada həm iqtisadi, həm də digər amillərin rolu var. Bunun bir səbəbi ondan ibarətdir ki, ölkə daxilində kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı artır. O cümlədən, taxıl məhsullarının istehsalı. Təbii ki, istehsal artırsa, o zaman idxal olunan məhsula tələbat azalır. Bu da bizim xeyrimizədir. Ona görə də idxalı hər zaman iqtisadi artımla müqayisə etmək lazımdır. Buğda idxalının azalmasının digər səbəbi turizm sektorunda olan durğunluqdur. Məlum olduğu kimi, pandemiya bütün dünyada turizm sektorunu vurub. O cümlədən, Azərbaycana da gələnlərin sayı kəskin azalıb. Bu da, istər-istəməz, taxıl məhsullarına olan tələbatı azaldır. Ümumilikdə, turistlərin sayı azalanda nəinki buğdaya, digər məhsullara da olan tələbat azalır. Yənu bütün bunlar bir-birilə bu və ya digər formada bağlıdır. İxracat artırsa, idxal azalırsa, o zaman bu müsbat haldır. Aqrar məhsul istehsalının artması müsbət haldır. Biz elə etməliyik ki, bir sıra məhsullara olan tələbat əsasən daxili istehsal hesabına təmin edilsin”.
İqtisadçı-alimin fikrincə, nə qədər ölkə daxilində istehsal artsa, bu bir o qədər bizim xeyrimizədir.
Vidadi ORDAHALLI
