Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) İdarə Heyəti yanında Sahibkarlarla Əməkdaşlıq Şurasının onlayn formatda növbəti iclası keçirilib. İclasda Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyasının (ASK) prezidenti Məmməd Musayev bağlanmış banklarda sahibkarların qalan vəsaitlərinin qaytarılması məsələsini qaldırıb.
O, çıxışında bir sıra məsələlərin həllinə, xüsusilə sahibkarların dövriyyə kapitalının çatışmazlığının həlli, bu məsələdə çeklərlə hesablaşmalardan aktiv istifadə, nağdsız hesablaşmalarda qarşıya çıxan problemlərin tənzimlənməsi, məhkəmələrdə çoxsaylı mübahisəyə baxılmasının sürətləndirilməsi, qanunvericiliklə bağlı bir sıra dəyişikliklərin aparılması kimi istiqamətlərə diqqət çəkib.
Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov bildirib ki, iclasda müzakirə olunan məsələlər və irəli sürülən təkliflərin hərtərəfli öyrənilməsi, həmin istiqamətlər üzrə birgə işlərin aparılması davam etdiriləcək.
Xatırladaq ki, bu il “Ata Bank”, “AG Bank”, “NBC Bank” və “Amrahbank”ın lisenziyası ləğv olunub. Ləğv olunan banklarda əmanəti olan əmanətçilər pullarını geri ala bilmədikləri üçün Mərkəzi Bankın qarşısında etiraz aksiyaları keçirmək məcburiyyətində qaldılar. Ötən ay isə Konstitusiya Məhkəməsinin plenumunda onların lehinə qərar çıxarıldı. İndi isə həmin banklarda vəsaitləri qalan sahibkarların pullarının geri qaytarılması məsələsi gündəmə gəlib.
Ümumiyyətlə, Azərbaycanda hər dəfə bank bağlanan zaman problemlər ortaya çıxır. Əmanətçilər öz vəsaitlərini geri qaytarmaq üçün məhkəmələrə müraciət etməli olurlar, sahibkarların külli miqdarda pulu “batır”. Təbii ki, belə olan halda, əhalinin bank sisteminə etimadı zəifləyir.
Bağlanan banklarda əmanəti olan sahibkarların bu məsələdə şansları varmı, onların pullarının qaytarılacağı real görünürmü?
“Təəssüf ki, bank sistemimiz ciddi böhran içindədir”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən bank məsələləri üzrə ekspert, hüquqşünas Əkrəm Həsənov dedi ki, Konstitusiya Məhkəməsi heç də bütün əmanətçilərin məsələsini həll etməyib: “Orada qorunmayan əmanətlər də var ki, bunun qaytarılmasından söhbət getmir. Amma, əlbəttə ki, bağlanan banklarda əsasən sahibkarların vəsaitləri qalıb. Bağlanan bankların ləğvedicisi Əmanətlərin Sığortalanması Fondudur. Fond bankların daşınar və daşınmaz əmlakını tez bir zamanda satmalıdır. Digər tərəfdən, bankların verdiyi kreditlər toplanır. Fond əldə edilən vəsaitdən vətəndaşların qorunan əmanətlərini ödəyəcək. Qalan pulu isə sahibkarlara və qorunmayan əmanətləri olan əmanətçilərə ayırmalıdır. Əmanətlərin Sığortalanması Fondu işini qanuni formada qursa, bunu edə bilər. Bankların əmlakları - torpaq, bina və s. açıq hərracda satılmalıdır. Bu ona görə lazımdır ki, əmlak mümkün qədər baha qiymətə satılsın. Amma təəssüf ki, Fond indiyə qədər bunu belə etməyib”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, banklar bağlanarkən, istər əmanətçilər, istərsə də sahibkarlar onlara qoyduqların vəsaitləri qaytarmaq üçün məhkəməyə müraciət etməli, aksiyalar keçirməli və s. mübarizə tədbirləri aparmalı olurlar: “Hazırda həm vətəndaşlar, həm də sahibkarlar banklardan qorxurlar. Bilmirlər ki, hansı bankla işləsinlər. Çox pis bir tendensiya yaranıb - bir neçə iri bankımız var ki, onların bağlanma ehtimalı aşağıdır, amma onlarda bank xidmətlərinin keyfiyyəti də pisdir. Onlar müştəri məmnuniyyətini gözləmirlər. Digər banklarda isə xidmət səviyyəsi hardasa yaxşı olsa da, onların da həmişə bağlanma ehtimalı var. Təəssüf ki, bank sistemimiz ciddi böhran içindədir”.
Günel CƏLİLOVA
