Son hesablamalar dünyada koronavirusa yoluxanların sayının 17 milyon nəfəri ötdüyünü göstərir. Virus nəticəsində həyatını itirənlərin sayı 700 minə yaxınlaşır. Problem, demək olar ki, bütün dünya boyu özünü göstərir.
Məsələnin daha təhlükəli tərəflərindən biri də odur ki, tibbi xidmətlərin zəif təşkil edildiyi ölkələri də bu virus geniş miqyasda əhatə etməyə başlayır. Xüsusən də Afrikada virusa tutulanların sayının dinamik artımı qorxulu vəziyyət yaradır. Afrika Fəlakətlərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin məlumatına görə, COVID-19-un sürətlə yayılması səbəbindən qitənin 34 ölkəsi arasında sərhədlər bağlanıb, daha 11 ölkə isə giriş-çıxışları məhdudlaşdırıb. Eyni zamanda, Afrikanın 31 ölkəsində karantin rejiminin yumşaldılması pandemiyanın daha geniş yayılması ilə nəticələnib. Qurumun məlumatında Afrikada yeni növ koronavirusun yayılması ilə bağlı son rəqəmlər açıqlanıb. Qitə ölkələrində 878 minə yaxın yoluxma, 18 500-dən çox ölüm qeydə alınıb, 527 mindən çox insan isə sağalıb. Hazırda qitənin 13 ölkəsində sərt karantin rejimi davam edir, ümumilikdə isə, Afrikanın 54 ölkəsinin hamısında insanların bir yerə toplaşması qadağan edilib, təhsil müəssisələrinin fəaliyyəti dayandırılıb.
Virusun yayıldığı bir sıra digər ərazilərdə, o cümlədən Avropada artıq ikinci dalğa barədə xəbərdarlıq olunur. Burada bəzi ölkələrdə hələ də güclü olan epidemiya ilə mübarizə davam edir, lakin hətta hazırda virusun yayılmasına nəzarət edən ölkələr belə ikinci dalğanın olacağından ehtiyat edir. Böyük Britaniyanın baş naziri Boris Conson artıq Avropada koronavirus infeksiyasının yayılmasının ikinci dalğasının əlamətlərinin müşahidə olunduğunu açıqlayıb:“Gəlin, Avropada, bizim avropalı dostlarımız arasında baş verənlərlə bağlı tam səmimi olaq. Qorxuram, bəzi yerlərdə biz pandemiyanın ikinci dalğasını görməyə başlayırıq”. Almaniyada da eyni xəbərdarlıq edilir. Burada da son zamanlar koronavirusa yoluxanların sayında kəskin artım qeydə alınıb. Saksoniyanın baş naziri Maykl Kreçmer hesab edir ki, Almaniyaya artıq koronavirusun ikinci dalğası gəlib:“Koronavirusun ikinci dalğası artıq buradadır. Hər gün yeni infeksiya ocaqları meydana çıxır ki, bu da çox böyük yoluxma sayına səbəb ola bilər”. Səhiyyə naziri Yens Şpan deyib ki, son günlərdəki vəziyyətdən çox narahatdır, yoluxanların sayı yenidən sürətlə artmaqdadır.
İspaniyada da xəstəliyə tutulanların sürətlə artması müşahidə edilir. Bu ölkədə hakimiyyət orqanları xüsusilə zərər çəkən rayonlarda lokal məhdudiyyətlər tətbiq edir. İspaniyada xəstəliyə tutulanların sürətlə artması müşahidə edilir. Bu ölkədə hakimiyyət orqanları xüsusilə zərər çəkən rayonlarda lokal məhdudiyyətlər tətbiq edir. Yunanıstanda qısa müddətdə bütün qapalı məkanlarda maska taxmaq məcburi ola bilər. Hazırda ölkədə maskaların yalnız ictimai nəqliyyatda taxılması tələb olunur. Qaydanı pozanlar cərimə olunur. Digər Avropa ölkələrində də vəziyyət narahatlıq doğurur. Avropanın bir çox ölkəsində xəstəliyin səviyyəsinin artması Avropa hakimiyyət orqanlarını Avropa İttifaqının xarici və daxili sərhədlərini yenidən bağlamaq barədə düşünməyə məcbur edib.
Latın Amerkasında isə Boliviya hökuməti koronavirus pandemiyası ilə bağlı ölkədə milli fəlakət rejimi elan edib. Braziliyada koronavirusa yoluxma hallarında kəskin artım müşahidə edilir. Yoluxanların və ölənlərin sayı üzrə əvvəlki kimi ABŞ liderdir. Bu səbəbdən ABŞ da yeni məhdudiyyətlərə və karantinə getməyi düşünür. Əks halda virusun ikinci dalğasının başlanması qaçılmaz sayılır. Ekspertlər bunu təhlükəli hal kimi xarakterizə edir. Burada xatırlanır ki, yüz il əvvəl ispan qripinin ikinci mərhələsi birincisindən daha ölümcül idi. İkinci dalğanın başlanması kimi o vaxt göstərilir ki, infeksiyaya yoluxma halları davamlı olaraq artsın. Hazırda müşahidə edilən də məhz budur. Bəzi ölkələrdə karantin məhdudiyyətlərinin ləğv edilməsi də buna şərait yaradıb. Düzdür, karantin rejimi bütün dünyada böyük pozuntulara səbəb olub, yəni iş yerləri bağlanıb, insanların sağlamlığına təsirini göstərib, uşaqlar məktəbdən kənarda qalıb. Lakin eyni zamanda, virusa nəzarət etmək mümkün olub. Indi bu halda hesab edilir ki, karantin tədbirləri əhəmiyyətli dərəcədə zəiflədilsə, avqustun sonlarında və ya sentyabrın əvvəlində ikinci dalğa ilə qarşılaşa bilərik. Mütəxəssislər bu durumda gündəlik həyatda tətbiq olunan qadağaların yumşaldılması, sərbəst hərəkət və sərhədlərin açılmasının yoluxma hallarını daha da artıra biləcəyindən ehtiyat edir. Tətil mövsümü və xaricə səyahətlər də epidemiyanın ikinci dalğasına səbəb ola bilər.
Dünya ölkələrində infeksiyaya yoluxanların sayı, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, artmaqda davam edir. Real vəziyyət göstərir ki, bu müstəvidə böhranın aradan qaldırılmasında hər şeydən önəmlisi təkcə onun miqyası və ya iqtisadi potensial deyil, həm də sürətli və müasir fəaliyyətdir. Bu mənada, Azərbaycanın nisbətən kiçik ölkə olmasına baxmayaraq, indiyədək virusla mübarizə uğurla və səmərəli aparılıb. Virusun yayılmasının qarşısının alınması üçün kompleks tədbirlər həyata keçirilib. Amma indi vətəndaşlar da ikinci dalğanın ölkəmizi vurmaması üçün həmişəkindən daha məsuliyyətli olmalı, profilaktik tədbirlər görməlidir.
Samirə SƏFƏROVA
