Rusiyanın işğalı nəticəsində Ukraynanın əhalisi kəskin şəkildə azaldıqdan sonra Özbəkistan keçmiş SSRİ ölkələri arasında əhalisinin sayına görə ikinci yerə yüksəlib. Bu məlumatı “BNE Intellinews” dərc edib.
Həmin məlumata görə, 2000-ci illərin əvvəllərində 45 milyon olan Ukrayna əhalisinin sayı hazırda 29 milyona düşüb. Müharibədən əvvəl Ukrayna postsovet məkanında Rusiyadan (146 milyon nəfər) sonra əhalisinin sayına görə ikinci ölkə idi. Bu ilin iyununa olan məlumata görə, Özbəkistan əhalisinin sayı isə 36 milyon nəfəri ötüb. Məqalədə Özbəkistanın postsovet məkanında ən gənc və dinamik inkişaf edən ölkə olduğu vurğulanır. Bildirilir ki, 2022-ci ilin yanvarında əhalinin orta yaşı 29.1, bir qadına düşən orta doğum sayı isə 2.33 nəfər təşkil edib. Bu da 2021-2022-ci illərdə əhalinin 1.6 faiz artımına səbəb göstərilir. BMT-nin hesablamalarına görə, 8 milyon ukraynalı müharibə səbəbindən öz vətənlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Həmin bu qaçqınlar öz vətənlərinə qayıtsalar, Ukrayna postsovet məkanında yenidən əhalisinin sayına görə ikinci ölkəyə çevrilə bilər. Amma yaxın perspektivdə bu mümkün hesab edilmir. Əksinə, şiddətlənən savaş səbəbindən ukrayna əhalisinin bir qədər də azalması istisna edilmir. Bu arada qeyd edək ki, Ukrayna ordusunun əks-hücuma keçməsi ilə vəziyyət daha da gərginləşib. Son məlumatlara əsasən, Ukrayna hərbçiləri Zaporojye və Donetsk vilayətlərinin inzibati sərhədində yerləşən “Vremivsk çıxıntısı” rayonunda daha iki yaşayış məntəqəsini Rusiya işğalından azad etdiklərini bildirirlər. Orada Velikaya Novosyolovka qəsəbəsindən cənubda Ukrayna ordusunun cənub və cənub-şərq istiqamətlərində hücumları davam edir. İyunun 12-də üç kəndin Rusiya işğalından azad olunması barədə rəsmi məlumat verilib. Bu, iyunun ilk günlərindən Ukrayna ordusunun hücumları başlanandan azad olunmuş ərazilər barədə verilən ilk rəsmi xəbərdir. İyunun 12-də səhər Ukrayna hərbçiləri Donetsk vilayətindəki Storojevoye kəndini nəzarətə götürdüklərini bildiriblər. Ukraynalılar Zaporojye vilayətində hələ iyunun 4-də azad etdikləri Novodarovka kəndində möhkəmləndirklərini bildirirlər. Ukrayna müdafiə nazirinin müavini Anna Malyar bildirir ki, ukraynalı müdafiəçilər 90 kvadrat kilometr ərazini və 7 yaşayış məntəqəsini azad ediblər. Onun sözlərinə görə, son bir həftə ərzində Donetsk və Tavriya bölgələrində keçirilən hücum əməliyyatları zamanı qoşunlarının irəliləməsi 6,5 kilometr təşkil edib. Ukrayna, eləcə də Rusiya “Teleqram” kanallarında verilən bir sıra məlumatlara görə Ukrayna ordusunun hücumu davam edir. Bəzi təsdiq edilməmiş xəbərlərə görə Ukrayna ordusu Stramlınovka istiqamətində də irəliləyir. Bu cəbhə xəttindən 10 kilometr cənubda yerləşən kifayət qədər böyük yaşayış məntəqəsidir. Amma Rusiyanın hərbi blogerləri yazırlar ki, Rusiyanın əsas müdafiə xətti – Surovikin xətti hələ yarılmayıb.
Belə bir vaxtda bəlli olub ki, Qərb ölkələri Ukraynanın əks-hücum əməliyyatına dəstəyi genişləndirmək və ölkəyə uzunmüddətli yardım göstərmək istəyir. ABŞ dövlət katibi Entoni Blinkenbu xüsusda deyib: “Biz iki şeyi etməkdə qərarlıyıq. Hazırda Ukraynaya dəstəyimizi maksimum dərəcədə artırmağa davam edəcəyik ki, o, döyüş meydanında uğur qazansın. Ukraynanın əks-hücumunun dəqiq hara yönəldiyini söyləmək hələ tezdir.ABŞ əmindir ki, Kiyev Rusiya tərəfindən zəbt edilmiş torpaqları geri almaqda uğur qazanmağa davam edəcək”. Britaniyalı ekspert Maykl Klark isə qeyd edir ki, Ukrayna ordusunun əsas problemlərindən biri müasir aviasiyanın olmaması və Rusiya artilleriyasının üstünlüyüdür: “Hazırda döyüş meydanında rus artilleriyası üstünlük təşkil edir. Ukrayna ordusu aviasiya çatışmazlığı hiss edir, çünki Qərb ölkələrinin vəd etdiyi qırıcılar hələ də Kiyevə gəlməyib. Digər problem Ukrayna Silahlı Qüvvələrində cəbhə xəttində yerüstü bölmələri əhatə edə bilən hava hücumundan müdafiə sistemlərinin olmamasıdır”. Rusiya rəsmiləri bildiriblər ki, son günlər əsas Zaporojye bölgəsində toqquşmalar artıb. Ukrayna qüvvələrinin Rusiyanı Krımla birləşdirən işğal olunmuş əraziləri yarmaq və Rusiya qüvvələrini iki yerə bölmək üçün cənuba doğru irəliləməyə çalışdığı güman edilir. Britaniya Müdafiə Nazirliyi isə vəziyyətin çox mürəkkəb olduğunu bildirir: “Cəbhənin bir neçə hissəsində ağır döyüşlər davam edir. Əksər hissələrdə təşəbbüs Ukrayna tərəfində qalır”. Amma Ukrayna qoşunları Azov dənizinin sahillərinə çatsalar, qərbdə qalan rus bölmələri sırf Krımdan keçən tədarük xətlərindən asılı vəziyyətdə qalacaq. Bundan sonra Rusiyanı Krımla birləşdirən Kerç körpüsünü dağıtmaq və yük daşımaq üçün istifadə olunan gəmi və təyyarələrə hücum etmək qalır. Hərbi ekspert Sergey Kuzan bu xüsusda qeyd edir: “Ancaq bunun tezliklə baş verəcəyini gözləməyin. Bu, aylarca davam edə bilər”. ABŞ-ın Birləşmiş Qərargah Rəisləri Komitəsinin rəhbəri general Mark Milli də qeyd edir ki, Ukrayna Silahlı Qüvvələri əks-hücum üçün yaxşı hazırlaşıb, lakin müharibə hələ uzun müddət davam edəcək. O, Ukraynada hərbi əməliyyatların intensivliyinin artdığını qeyd edib. Mark Milli inanır ki, döyüş asan olmayacaq və müəyyən vaxt aparacaq: "Normandiya döyüşü və ya hər hansı digər böyük döyüş kimi, müharibə də bir qiymətdir. Çox aktivlik görəcəyiniz günlər də olacaq, çox az aktivliyin olacağı günlər də. Hücumedici və müdafiə hərəkətlərii. Ona görə də bu, uzun müddət ikitərəfli mübarizə olacaq”. O hesab edir ki, Ukrayna silahlı qüvvələri Rusiyanın genişmiqyaslı işğalından sonra ölkəni yaxşı müdafiə edib. Sonradan müttəfiqlər tərəfindən verilən təlim və silahlar Ukrayna ordusunu əks-hücumlara yaxşı hazırlayıb: “Bunun üçün çox hazırlıq görülüb, çoxlu təchizat, silah-sursat digər ölkələr, o cümlədən ABŞ tərəfindən təmin edilib. Düşünürəm ki, onlar, növündən asılı olmayaraq, öz uyğun gördükləri işə hazırdırlar”.
Ramil QULİYEV
