Rusiya və Ukrayna qüvvələri Soledar duz mədənləri şəhərinə nəzarətlə bağlı ziddiyyətli bəyanatlar səsləndirdikləri bir vaxtda ölkənin şərqində ağır döyüşlər gedir, böyük dağıntılar baş verir.
Əvvəlki kimi hər iki tərəf şəhərə nəzarətin onun əlində olduğu deyir. Kreml bildirir ki, Rusiya qüvvələri Soledarı, demək olar, bütünlükdə ələ keçirib. Ukrayna qüvvələri isə bəyan edir ki, onlar şəhərin şimal-qərb ucqarında mövqelərini saxlayır. O da vurğulanır ki, Soledar şəhəri ətrafında, Baxmut və Avdeyevsk istiqamətlərində də müdafiə xətti saxlanır.
Məlumata görə, Rusiya hərbi birləşmələri Baxmut istiqamətində gündə ən azı 30 hücum əməliyyatı təşkil etməyə cəhd göstərir. Hərbi təhlilçilər Soledarın, yaxud yaxınlıqdakı Baxmut şəhərinin strateji dəyərini sual altına alsalar da, Rusiyanın irəliləməsi Kreml üçün yaxşı xəbər sayılır. Çünki Rusiya qüvvələri 2022-ci ilin iyulundan Ukraynada bircə şəhəri belə tuta bilməyib. Bu iki şəhər uğrunda ağır döyüşlərdə hər iki tərəfdən minlərlə əsgər həlak olub. Soledar və Baxmut döyüşləri ötən yaydan gedir. Ukrayna rəsmiləri bu döyüşlərlə Rusiya qüvvələrinin qeyri-mütənasib itki verməsinə nail olmağa çalışsalar da, minlərlə ukraynalı əsgər də itirilib. Baş verənlər fonunda prezident Volodimir Zelenski Soledarda bircə divarın salamat qalmadığını bildirib. Onun aparat rəhbəri Andrey Yermak isə bu döyüşləri Birinci Dünya müharibəsindəki ən uzunmüddətli Verden döyüşləri ilə müqayisə edib. Donetsk vilayətinin qubernatoru Pavlo Kirilenko ərazini qan çanağı adlandırıb. Kirilenko müharibəyədək 10 mindən çox əhalisi olan Soledarda 600-dək sakinin qaldığını deyib. Soledar döyüşləri Rusiyanın nizami qüvvələri ilə “Vaqner” muzdlu döyüşçü qrupu arasında ziddiyyətləri də üzə çıxarıb. “Vaqner” aylardır Soledar və Baxmuta hücumun önündə gedir. Bir çox təhlilçilərin fikrincə, “Vaqner”in başçısı Yevgeni Priqojin Rusiya əsgərlərinin dalana dirəndiyi ərazini öz qüvvələrinin tutmasıyla Moskvada siyasi mövqeyini gücləndirməyə ümid edir. Rusiyanın Müdafiə Nazirliyi hələ yanvarın 13-də Soledara nəzarətin götürülməsi haqda bəyanat yaysa da, “Vaqner”in adını çəkməyib. Az sonra “Vaqner”də komandirlərdən biri Andrey Troşev “Telegram” postunda nazirliyi başqalarının uğurlarını oğurlamaqda ittiham edib. “Rus Sedentary” fondunun başçısı Olqa Romanova məsələ ilə bağlı bildirir: “Ukraynanın şərqində sanki üç ordu döyüşür: Ukrayna ordusu və Rusiyanın bir-birilə zəif əlaqələri olan və bir-birilə rəqabət aparan iki ordusu. Ümumilikdə, onlar bir-birini sevmirlər”.
2014-2017-ci illərdə ABŞ-ın Avropadakı hərbi qüvvələrinin komandanı, hazırda istefada olan general Ben Hodcis Baxmut və Soledarın əhəmiyyətindən danışarkən bildirib: “Vaqner”in qurucusu Yevgeni Priqojin üçün bu, az qala, bir təkəbbür layihəsidir. Nə qədər adamın ölməsi onu narahat etmir. Onlar beş aydır əlləşirlər, ancaq hələ də Baxmutu götürə bilməyiblər. Amma hələ də təlim görməmiş, yeni səfərbər olunmuş əsgərləri bu döyüşə atmağa davam edirlər. Təzəlikcə bu bölgədə iri duz və gips yataqlarının olması üzə çıxdı. Priqojin hətta orada resursları ələ keçirmək haqda da danışıb. Onun əsl məqsədinin strateji yol ayrıcları deyil, gips mədənləri olduğunu bilməyin burada öldürülən minlərlə insanın ailələrinə nə qədər təsəlli olacağını bilmirəm. Mənə elə gəlir ki, Baxmut ətrafındakı bütün bu əməliyyat rusların hərbi əməliyyatında koordinasiyanın çatışmamasını göstərir. Mən Priqojinin general Sergey Surovikindən əmr aldığını düşünmürəm. Onun general Valeri Gerasimovdan əmr almadığı isə dəqiqdir. Rusiya Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının rəisi Gerasimov yanvarın 11-də Ukraynada müharibə aparan Rusiya ordusunun baş komandanı təyin edilib. Bəs onda bu işlərə kim rəhbərlik edir?.. Onların koordinasiyalı planı yoxdur. Onlar həqiqətən də xoşbəxtlikdən hələ fevralda, martda göstərdikləri institusional səhvlərdən nəticə çıxarıb onları düzəltməyiblər. Rusiya hər zaman düşünüb ki, kütlə, say qələbə qazandırır. Yəni bu, əsrlərlə onların üsulu olub. İndi də son nəticədə Ukrayna ordusunu yorub əldən salacaqlarını düşünürdülər. Ancaq onların bunu edə bilmədikləri aydın görünür. Ukraynalılar o qədər peşəkar, bacarıqlı oldular ki, indi biz əslində dəqiqliyin saya üstün gəldiyini görürük. Yetərincə dəqiqliyin varsa və onu düzgün yerlərdə işlədə bilirsənsə. Ukrayna davamlı olaraq müxtəlif vasitələrlə logistikanı – nəqliyyat şəbəkələri, sursat anbarlarını hədəfə aldı”. Hodcis Qərb dövlətlərinin Rusiyanın hücumları gücləndirə biləcəyindən narahat olmamasının əhəmiyyətini vurğulayıb. O, son həftələr ərzində Ukraynaya müasir silahların verilməsi haqda qərarların gecikmiş olduğunu qəbul etsə də, onların dəyişiklik yaradacağına inandığını deyir: “Əlbəttə, Ukraynanın Krımı azad etməsindən sonra da hər şey bitməyəcək. Onlar hələ uzun müddət özlərini müdafiə etməli olacaqlar. Buna görə də, bu silahlar hələ burada olmasa da, onlar hələ qarşıdakı aylar ərzində lazım olacaq. Heç də həmişə xəbər başlıqlarına çıxmayan o qədər işlər var ki… Rusiya İrandan dron, Şimali Koreyadan soyuq hava uniforması alır, vəssalam. Ukraynaya kömək etmək üçünsə sıraya düzülən 50 dövlət var. Biz bunu onlara lazım olduğu qədər sürətli edə bilmişikmi? Yox. Kifayət qədər kömək etmişikmi? Yox. Daha çox kömək gələcəkmi? Ümid edirəm hə. Mən Kremldə olsaydım, deyərdim ki, almanlar ukraynalılara “Marder” döyüş maşını və daha bir “Patriot” batareyası verirlər, özləri də “Leopard” tankı verməkdən danışırlar. Yəni bütün bunlar Rusiya tərəfini çəkindirməlidir. Ukrayna ordusu rusların Baxmut ətrafındakı hücumlarının qarşısını almağa davam etməli, eyni zamanda Belarusla şimal sərhədini, habelə Xarkovun şimalını nəzarətdə saxlamalıdır”.
Ramil QULİYEV
