Məhərrəm Zülfüqarlı: “9 may paradında iştirak edəcək dövlət başçılarının siyahısı da göstərir ki, Putinin siyasəti iflasa uğrayıb”
Kreml mayın 9-da Moskvada keçiriləcək Faşizm üzərində Qələbənin 81 illiyi tədbirinə qatılacaq xarici ölkələrin liderlərinin və nümayəndələrinin siyahısını açıqlayıb. İştirakçılar arasında tanınmamış Abxaziya, Belarus, Laos, Malayziya, Slovakiya, tanınmamış Cənubi Osetiya və Serb Respublikası (Bosniya və Herseqovina) liderləri də var.
Kreml də etiraf edir ki, 9 may paradında iştirak edəcək ölkələrin sayı azdı. Bu paradı təxminən dünya boykot edib. Bu tədbirə qatılacaq qonaqların sayından açıq-aydın görsənir.
Moskvanın 9 may paradı niyə belə sönük keçir?
Tarix elmləri doktoru, professor Məhərrəm Zülfüqarlı baki-xeber.com-a bildirdi ki, İkinci Dünya Müharibəsində faşizmə qarşı mübarizədə qazanılan qələbə müttəfiqlərin birgə səyləri nəticəsində baş verib. “Lakin müharibənin sonuna yaxın SSRİ bu qələbənin yalnız onun özünə aid olduğunu göstərməyə çalışdı. Baxmayaraq ki, alman faşistləri mayın 8-də qeyd-şərtsiz təslim olmuşdular, faktiki olaraq qələbə mayın 8-də əldə olunmuşdu, amma SSRİ özünü müttəfiqlərindən ayıraraq mayın 9-nu qələbə bayramı kimi qeyd etməyi əsas götürmüşdü. Burada da məqsəd o idi ki, qələbənin əsas pay sahibi, ilhamverici qüvvəsi, əsas resursu guya SSRİ olub. Müttəfiqləri ilə SSRİ-nin varisi Rusiya arasında qələbə günü məsələsində mübahisə hələ də davam edir. İkincisi məsələ 9 mayın qələbə günü kimi qeyd olunması ilə bağlıdır. 1948-ci ildən 1965-ci ilə qədər SSRİ-də Faşizm üzərində Qələbə qeyd olunmayıb. 9 may iş günü hesab olunub. Bu da maraqlı faktdır. Nəyə görə? Çünki Stalinin ölümündən sonra Xruşovun “mülayimləşmə” dövründə Stalinin represiyaları, müharibə dövrü ilə bağlı çoxlu faktlar ortaya çıxmışdı. Bu da SSRİ rəhbərliyini nüfuzdan salırdı. Hətta qeyd olunur ki, Qorboçovun 1985-ci ildə başlatdığı “yenidənqurma”Xruşovun hakimiyyəti dövündə başlayıb, Xruşov hakimiyyətdən getməsə SSRİ daha tez süqut edəcəkdi. Brejnevin 1964-cü ilin oktyabrında hakimiyyətə gəlməsi ilə bu tənqid dayandı, Sovet ənənələri dirçəltməyə, müharibədə SSRi-nin rolunu şişirtməyə başladı. Bu da ona gətirib çıxardı ki, 1965-ci ildə Qələbə günü münasibət ilə Qələbə paradı keçirildi, həmin gün qeyri-iş günü oldu.
Müasir dövrə gəlincə, sabah Rusiyanın paytaxtında parad keçiriləcək. 1999-cu ildə hakimiyyətə gələn Vladimir Putin bir çox müsahibələrində ona SSRİ-nin bərpa olunması ilə bağlı suallar veriləndə kəskin şəkildə deyirdi ki, bu mümkün deyil, bu geriyə addımdır və sair. Amma onun siyasətində xüsusən də Krımın işğalından sonra SSRİ-ni bərpa etmək məsələsi vardı. 2008-ci ildə Gürcüstana qarşı hərbi əməliyyat da bu məqəsdlə həyata keçirilmişdi. Ümumiyyətlə, Putin SSRİ-ni bərpa etmək niyyətini ortaya qoyub.
Maraqlı bir məsələ var, xəbərlərdə qeyd olunur ki, 9 may paradında tanınmamış Osetiyanın və Abxaziyanın “rəhbərləri” də iştrak edəcək. Dünya tərəfindən tanınmayan qondarma qurumun rəhbərlərinin bu parada dəvət edilməsi Gürcüstana və gürcü xalqına qarşı, Gürcüstanın keçmiş və indiki rəhbərlərinə də təhqirdir…
Bu Putin siyasətinin iflasa uğradığınının göstəricisidir. Bu parad da KTMT-yə üzv dövlətlərin rəhbərlərinin iştirak etməməsi də Putinin yürütdüyü siyasətin nəticəsidir. Ukraynada aparılan müharibə əgər Putinin planı üzrə getsəydi, qısa müddətə Kiyev tutulub Rusiyapərəst adam hakimiyyətə gəlsəydi, Ukrayna Rusiyanın təsir dairəsinə keçsəydi növbə digər respublikalara-Mərkəzu Asiya və Cənubi Qafqaz respublikalarına çatardı. Bunu o ölkələrin liderləri çox tez anladılar.
Paradda iştirakçıların sayının azalması həm Putinin həyata keçirdiyi siyasətlə, həm də Ukraynanın hücumu ilə bağlı ola bilər. Bunlar da Putinin siyasətini kəskin tənqid ediblər. Məsələn, Qazaxıstan prezidenti dəfələrlə deyib ki, biz Ukraynanın ərazi bütövlüyünü tanıyırıq, separatçı qurumları tanımırıq. Çox cəsarətli fikirdir...
9 may paradında iştirak edəcək dövlət başçılarının siyahısı da göstərir ki, Putinin siyasəti iflasa uğrayıb. Əgər bundan əvvəlki paradda 19 ölkənin nümayəndəsi iştirak edirdisə, indi cəmi 7 ölkə iştirak edəcək, bu 7 ölkənin də 2-si dünyanın tanımadığı Osetya və Abxaziya kimi qondarma qurumlardır. Digəriləri də nüfuzu olmayan liderlərdir. Yəni dünyanın nüfuzlu liderləri bu tədirdə iştirakdan imtina edib. Bu onu göstərir ki, yaxın vaxtlarda Putinin siyasətinin iflası başa çatacaq, Ukrayanada aparılan o lüzumsuz müharibəyə son qoyulacaq.
Alman faşizmi ilə Putinin siyasətini müqayisə etsək alman faşistləri dünya ağalığı iddiası ilə çıxış edirdilər, başqa ölkələrə qarşı müharibə aparıb başqa ölkələrin vətəndaşlarını qırırdılar, Putinin siyasəti isə hətta alman faşistlərinin siyasətindən də aqressivdir”.
M.Zülfüqarlı qeyd etdi ki, Rusiya rejimi nəinki ukraynalıları, hətta etnik rusları da öldürür, bu isə o dövlətin anti-insani, anti-humanist, faşist Almaniyasından daha təcavüzkar olduğunu göstərir.
İradə SARIYEVA
