Minilliklər boyu formalaşan mədəniyyət, ənənələr, sosial irs, hekayələr və dərin tarixi təcrübənin vəhdəti olan zəngin türk mətbəxi özünəməxsus kulinariya ənənələrini dünyaya tanıtmağa davam edir.
Hər il 21–27 may tarixlərində həm Türkiyədə, həm də dünyanın müxtəlif ölkələrində qeyd olunan Türk Mətbəxi Həftəsi bu il beşinci dəfə keçiriləcək. Türkiyə Respublikasının Birinci Xanımı Emine Erdoğan himayəsində təşkil olunan həftənin 2026-cı il mövzusu “Bir Süfrədə Miras” (“The Heritage Table”) olaraq müəyyən edilib.
Türkiyə Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən açıqlanan builki konsepsiya türk mətbəxinə sadəcə yeməklər toplusu kimi deyil, əsrlər boyu miqrasiya, mərasimlər, kollektiv əmək və süfrə ənənələri vasitəsilə formalaşmış canlı mədəni irs kimi yanaşır.
21–27 may 2026-cı il tarixlərində keçiriləcək tədbirlər Türkiyənin bütün bölgələrində, eləcə də dünyanın müxtəlif ölkələrində fəaliyyət göstərən Türkiyə diplomatik nümayəndəlikləri və mədəniyyət mərkəzlərində təşkil olunacaq.
“Bir Süfrədə Miras” mövzusu türk mətbəxinin yalnız dadlardan ibarət olmadığını, eyni zamanda xatirələri, ailə dəyərlərini, ənənələri və ortaq mədəni yaddaşı özündə birləşdirdiyini ön plana çıxarır. Layihə çərçivəsində iştirakçılara süfrələrin sadəcə yemək paylaşmaq üçün deyil, həm də nəsillərarası bağları qoruyan mühüm mədəni platforma olduğu mesajı veriləcək.
Türk Mətbəxi Həftəsi boyunca keçiriləcək tədbirlərdə ənənəvi reseptlər, regional ləzzətlər və əsrlərdən bu günə daşınan kulinariya irsi beynəlxalq auditoriyaya təqdim olunacaq.
“Birgə olmağın ən qədim dili süfrədir” mesajı builki konsepsiyanın əsas ideyasını təşkil edir. Mövzunun əsas çağırışında vurğulanır ki, yemək insanları zaman və məkan sərhədlərini aşaraq bir araya gətirən ən güclü mədəni bağlardan biridir.
“Bir Süfrədə Miras” konsepsiyası üç əsas istiqamət üzərində qurulub. “Dialoq” anlayışı süfrəni fərqli dövrlərin və mədəniyyətlərin ortaq mənalar yaratdığı bir platforma kimi təqdim edir. “Transformasiya” bölməsi reseptdən reseptə, nəsildən-nəslə ötürülən kulinariya yaddaşını ön plana çıxarır. “Arxiv” yanaşması isə mətbəxi yazılmamış tarixin ən etibarlı yaddaşı kimi xarakterizə edir; bu yaddaş hər gün süfrələrdə yenidən yaşadılır.
Canlı kulinariya irsinin tanıdılmasına həsr olunacaq tədbirlər həm Türkiyədə, həm də Türkiyənin xaricdəki səfirlikləri və nümayəndəlikləri tərəfindən təşkil ediləcək beynəlxalq proqramlar çərçivəsində keçiriləcək. Proqram çərçivəsində bir sıra xüsusi tədbirlərin təşkili planlaşdırılır: “Ortaq Süfrə” axşamları — insanların bir araya gəlməsini simvolizə edən uzun süfrə formatlı kollektiv şam yeməkləri,
Şef əməkdaşlıqları — türk aşpazlarla xarici ölkələrdən olan şeflərin birlikdə hazırlayacağı xüsusi menyular və kulinariya görüşləri,
Ənənəvi texnika nümayişləri — yuxa açılması, keşkək və təndir üsulu ilə bişirmə, açıq odda qril kimi qədim bişirmə metodlarını əhatə edən praktiki ustad dərsləri,
“Ləzzət Arxivi” layihəsi — tarixi reseptlərin, qədim inqrediyentlərin və ənənəvi texnikaların təqdim olunacağı canlı mətbəx arxivi və xüsusi dadım proqramları,
“Canlı Reseptlər Arxivi” — miqrasiya və məskunlaşma proseslərinin təsiri ilə formalaşmış yeməkləri, eləcə də bölgələrə görə dəyişən kulinariya xüsusiyyətlərini sənədləşdirən layihə. Türk Mətbəxi Həftəsi 2026 çərçivəsində ön plana çıxarılacaq yeməklər həm türk mətbəxinin zəngin mədəni irsini, həm də yüksək kulinariya ənənələrini əks etdirir.
UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilən “keşkək” paylaşma mədəniyyətinin və kollektiv zəhmətin simvolu kimi təqdim olunur. Uzun müddət bişirilən bu ənənəvi yemək xüsusilə bayram və mərasim süfrələrinin ayrılmaz hissəsi hesab edilir.
Türk mətbəxinin dünyaca məşhur desertlərindən biri olan paxlava isə ustalıq ənənəsini və nəsillər boyunca ötürülən kulinariya mirasını təcəssüm etdirir.
“Mantı” müxtəlif bölgələr arasında mədəni əlaqələri və köçlərin mətbəxə təsirini əks etdirən yeməklər sırasında yer alır. “Dolma” ortaq kulinariya dilinin müxtəlif regionlarda necə fərqli formalar aldığını nümayiş etdirir. “Halva” isə həmrəylik, paylaşım və xatirə anlayışları ilə əlaqələndirilir.
Türk Mətbəxi Həftəsi ilə bağlı menyular, reseptlər, ənənəvi texnika videoları, posterlər və sosial media materialları daxil olmaqla bütün rəsmi resurslar turkishcuisineweek.com saytında təqdim olunur.
SAMİRƏ
