“Saxta əlillik dərəcəsi almağa cəhd edənlər arasında 18 yaşına çatmayan vətəndaşlar çoxluq təşkil edir. Bu daha çox oğlanların əsgərlikdən yayınmasına olan cəhdlərdir. Orta və yuxarı yaş kateqoriyasında olanlar isə daha tez pensiyaya çıxmaq üçün bu yola əl atırlar. Çünki əlilliyi olan şəxslər üçün pensiyaya çıxma tələbləri daha asandır". Bunu jurnalistlərə açıqlamasında əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Sahil Babayev deyib.
O qeyd edib ki, saxta əlillik dərəcəsi almaq istəyən şəxslərin kateqoriyası müxtəlifdir. Burada sağlamlıq imkanları məhdud olan uşaq qismində əlillik dərəcəsi almaq istəyənlər, orta və yuxarı yaş kateqoriyasında olan şəxslər də var: “Bu kimi halların qarşısını almaq üçün monitorinqlər davam edir. Əsasən risq kriteriyaları üzrə orta və yuxarı yaşda olan şəxslərdə əlilliyə görə yüksək pensiya alanlar çərçivəsində saxtakarlıqlar daha tez aşkar edilir. Ümumilikdə, monitorinqlər bütün istiqamətləri əhatə edəcək və daimi elektron monitorinqə çevriləcək. Avtomatlaşmanın ən böyük önəmi də bunun üçün lazımdır ki, ölkə üzrə aylıq əsasda dövlətdən vəsait alan 2 milyon 800 min insanın hər birinin məlumatı elektronlaşdırılaraq vahid portala yerləşdiriləcək".
Mövzu ilə əlaqədar ekspertlərə müraciət etdik.
“Tək saxta yolla əlillik alan şəxs deyil, eyni zamanda, bu işdə ona köməklik göstərən hər bir şəxs qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq cəzalandırılmalıdır”
“Sosial Hüquqların Araşdırılması” İctimai Birliyinin sədri Mayis Əliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, 18 yaşına çatmayan şəxslərin əlillik statusu almaq istəmələrinin müxtəlif səbəbləri var: “İlk olaraq bildirim ki, saxta əlilliyin alınmasında əsas məqsəd sosial faktorla bağlıdır. Məlumdur ki, əlillər üçün nəzərdə tutulan müavinətin həcmi artıb. Bəzi şəxslər artıq pul almaq üçün saxta yolla əlillik almağa üstünlük verirlər.
Digər səbəb gənclərin hərbi xidmətdən yayınması ilə bağlıdır. Təəssüf ki, bəzi gənclər hərbi xidmətə getməmək üçün saxta yolla əlillik dərəcəsi alırlar. Bu işlə məşğul olanlar aparılan araşdırmalar zamanı müəyyən olunub və onlar barəsində lazımi ölçü götürülüb. Kimsə saxta yolla əlillik dərəcəsi alıbsa, onlar müəyyən olunaraq təyinatı ləğv olunub. Bununla yanaşı, saxta yolla əlillik alan şəxslərə ödənişlər də geri qaytarılır”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, tək saxta yolla əlillik alan şəxs deyil, eyni zamanda, bu işdə ona köməklik göstərən hər bir şəxs qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq cəzalandırılmalıdır.
Günel CƏLİLOVA
