Osman Gündüz: “Hesab edirəm ki, mobil internet sahəsində müvafiq tənzimləyici qurum bu işlərə ciddi münasibət bəsləməlidir”
Azərbaycanda mobil internetin yarıtmaz vəziyyətdə olması faktdır. Bunun nəticəsində də son zamanlar bu xidmətlə bağlı müştərilər arasında narazılıqlar yaranıb. Ümumiyyətlə, həm mobil, həm də alternativ internet imkanlarından istifadə sahəsində ciddi problemlər yaranıb. Ölkə daxilində mövcud olan bu vəziyyət sözsüz ki, ölkəmizə gələn turistlərin də bu xidmətdən normal şəkildə yararlanmasına əngəl törədir.
Qarşıdan Azərbaycanda keçiriləcək bir sıra beynəlxalq tədbirlər gəlir. Bu ay paytaxt Bakıda “Formula Qran-Pri” yarışları keçiriləcək, ondan bir müddət sonra isə futbol üzrə turnir başlayacaq. Hər iki tədbirdə iştirak etmək üçün isə paytaxtımıza dünyanın dörd bir yanından turistlər, xarici qonaqlar gələcəklər. Əlbəttə, həmişə onlar bir yerdə dayanmayacaqlar, şəhərimizi gəzib dolaşmaq istəyəcəklər, onlara mobil internetdən yararlanmaq gərək olacaq. Bu halda, paytaxtda normal mobil internetin olmaması, istər-istəməz, narahatlıq doğuracaq. Bu sahədə indidən tədbirlər görülməsə, onların internet xidməti ilə təmin olunmasında problem yaranacağı şübhəsizdir.
Bu gün paytaxtın elə yerləri var ki, orada mobil internet tamamilə iflic vəziyyətdədir. Qeyd olunan problem, eyni zamanda, alternativ internet xidməti göstərən provayderlərin fəaliyyətində də özünü göstərir. Bəzən saatlarla ofislərdə internet müəyyən kəsintilərlə verilir, yaxud da tamamilə internetə qoşulmaq olmur, bu da sözsüz ki, narahatlıq doğurur.
İKT üzrə tanınmış ekspert Osman Gündüz “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, mövcud problemin aradan qaldırılması üçün aidiyyəti qurumlar təxirəsalınmaz tədbirlər görməyə başlamalıdırlar. “Mənə elə gəlir ki, burada situasiya ilə bağlı daha dəqiq məlumat əldə etmək üçün ciddi bir monitorinq aparmaq doğru olardı. Yəni bəzən özüm də müşahidə edirəm ki, hansısa bir ərazidə yetərincə keyfiyyətlə mobil internet xidməti əldə edə bilmirəm. Monitorinqlərin nəticələrinin aşağı, yaxud yuxarı olmasından asılı olmayaraq, tənzimləyici qurum həmişə bu monitorinqi keçirməlidir. Ölkəmizdə tənzimləyici qurum funksiyasını Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yerinə yetirir. Düzünü deyim ki, nazirliyin mobil operatorların keyfiyyəti, bunların lisenziya tələblərinə əməl etməsi ilə bağlı apardığı işlər də qənaətbəxş deyil. Yəni mən hələ bir dəfə eşitməmişəm ki, nazirlik keyfiyyətlə əlaqədar olaraq hər hansı bir monitorinq aparsın və bura ekspertləri, tərəfsiz təşkilatları cəlb etsin. İnandırıcı, sanballı bir monitorinq aparsın ki, bu sahədə vəziyyət nə yerdədir. Özüm bunu dəfələrlə yoxlamışam ki, nazirliyin binası ətrafında operatorların təqdim etdiyi sürəti almaq mümkün deyil. Bu belədirsə, onda bu, başqa yerdə necə olacaq? Ona görə də hesab edirəm ki, mobil internet sahəsində müvafiq tənzimləyici qurum bu işlərə ciddi münasibət bəsləməlidir. Bəzən eşidirik ki, nazirlik monitorinq keçirib, ancaq nəticəsindən heç kəsin xəbəri olmur. Bu səbəbdən də düşünürəm ki, nazirlik ciddi kriteriyalar hazırlamalı, ərazilər müəyyən olunmalı və vəziyyətlə əlaqədar monitorinqlər aparılmalıdır. Əlbəttə, qarşıdan böyük beynəlxalq əhəmiyyətli idman yarışları gəlir, bu yarışlara ciddi hazırlaşmaq lazımdır. Bunun üçün də gərək tənzimləyici qurum öz infrastrukturunu yeniləsin, internetin həcmini artırsın. Baxırsan ki, “Azercell” şəbəkəni genişləndirdi, istifadəçilərin sayını artırdı” yazırlar, ancaq diqqət yetirəndə onun aldığı internet trafikinin həcminin artmadığını görürsən. Bu necə ola bilir? Sürət artırsa, istifadəçilərin sayı artırsa, aldığı internetin də həcmi artmalıdır”.
Alternativ internet vasitələrinə gəlincə, O.Gündüz qeyd etdi ki, bu problem bütün provayderlərdə var. O.Gündüzün sözlərinə görə, hələlik Azərbaycanda internet keyfiyyətsizdir. “Beynəlxalq təşkilatların da hesabatlarına baxanda görürük ki, ümumiyyətlə, adambaşına düşən internet sürətinin həcmi azdır, bizdə bu sahədə vəziyyət qənaətbəxş deyil. Bizdə bu, kifayət qədər aşağı rəqəmdir. Bu onunla bağlıdır ki, bizdə genişzolaqlı fiberoptik internetlə bağlı problem var. Bu da yenə Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin apardığı qüsurlu siyasətlə bağldır. Fiberoptik interneti yalnız nazirlik özü çəkə bilir. Yəni yeraltı quyular ki, var, ona kabel kanal sistemi deyirik. Həmin sistemdən özəl provayderlər istifadə edə bilmirlər. Bundan yalnız iki dövlət qurumu – “Baktelekom” və “Aztelekom” istifadə edir, 35-40 özəl provayder bu quyulara yaxın buraxılmır. Nazirliyin də resursları azdır, onlar nə vaxta bu fiberoptik interneti çəkib qurtaracaqlar. Burada da vəziyyətdən çıxış yolu ondan ibarətdir ki, nazirlik kanal sistemindən özəl və dövlət provayderlərinin bərabər şəkildə istifadəsi üçün qaydalar müəyyən etməlidir. Uzun müddətdir ki, bu qaydaları gözləyirik, ancaq yoxdur, bundan yalnız özləri istifadə edirlər” - deyə O.Gündüz qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
