Osman Gündüz: “Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinin fəaliyyəti qeyri-dövlət sektorunda, vətəndaşlar arasında daha da canlandırılmalıdır”
Bu gün dünyanın həlli çətin olan problemlərindən birinə çevrilən kibertəhlükəsizlik qlobal bir məsələ kimi bütün dövlətləri ciddi narahat edir. İndiyə qədər dünyanın müxtəlif ölkələrinin iri şirkətləri, bankları, eləcə də digər mühüm dövlət qurumları kiber hücuma məruz qalıblar.
Hətta Azərbaycan özü bir neçə dəfə kiberhücumla qarşılaşıb. Bu problemin aradan qaldırılması üçün dövlət səviyyəsində genişmiqyaslı işlər həyata keçirilib.
Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının tərtib etdiyi "Qlobal kibertəhlükəsizlik indeksi 2018" reytinqində 55-ci yerdə qərarlaşıb. Məlumata görə, ölkəmiz bu reytinqə qalxmaq üçün 0.653 xal toplayıb. Bunun nəticəsində də Azərbaycan MDB ölkələri arasında Belarus, Ermənistan, Tacikistan, Qırğızıstan və Türkmənistanı qabaqlayaraq 4-cü olub.
Dünya ölkələri arasında Azərbaycan Serbiya, Yunanıstan, İran, İslandiya kimi ölkələri qabaqlayıb. Reytinqdə ilk üçlükdə isə Böyük Britaniya, ABŞ və Fransa qərarlaşıb.
Ölkəmiz kibertəhlükəsizliklə mübarizədə irəliləyişə necə nail olub?
İKT üzrə tanınmış mütəxəssis Osman Gündüz “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, son dövrdə Azərbaycanda bu sahədə xeyli iş görülüb və həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində ölkəmiz bu nailiyyəti əldə edib.
“Ümumiyyətlə, ölkəmizdə son dövrlər kibertəhlükəsizliklə bağlı bir sıra addımlar atılıb. Xüsusən də infrastruktur, qanunvericilik, koordinasiya işləri ilə bağlı xeyli iş görülüb. Deyim ki, burada əsas məsələlərdən biri koordinasiyadır. Yəni kibertəhlükəsizlik məsələlərində koordinasiya ilə əlaqədar Prezident tərəfindən bir neçə sərəncam, fərman imzalanıb. Bizdə kibertəhlükəsizliklə məşğul olan qurumlar var. Məsələn, bu istiqamətdə Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, Xüsusi Mühafizə Xidməti, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının müvafiq qurumu və digər təşkilatlar fəaliyyət göstərirlər. Bunların fəaliyyətinin koordinasiyası üçün bir qrup yaradılıb, onun əsasnaməsi təsdiqlənib, səlahiyyətləri müəyyən olunub. Azərbaycanda kiberhücümların qarşısının alınması üçün koordinasiya məsələsində müsbət istiqamətdə xeyli addım atılıb. Eyni zamanda, burada qanunvericiliyin təkmilləşməsi məsələsi də var. Son dövrlər bu istiqamətdə hüquqi sənədlər qəbul edilib. Lakin bunları yetərli hesab etmək olmaz. Bizdə zaman-zaman baş verən hadisələr göstərir ki, bu sahədə problemlər var. Düşünürəm ki, bu istiqamətdə problemlər daha çox qeyri-dövlət sektorunda müşahidə edilir”.
O. Gündüzün sözlərinə görə, vətəndaşlar, media qurumları, bir sözlə, qeyri-dövlət qurumları daha çox kibertəhlükəsizliklə, informasiya təhlükəsizliyilə üzləşirlər. Bu problemlərin həllində səlahiyyətli qurum Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidmətidir: “Düşünürəm ki, NRYTN-in yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinin fəaliyyəti qeyri-dövlət sektorunda, vətəndaşlar arasında daha da canlandırılmalıdır. Fikrimcə, bu sahədə görüləcək işlər çoxdur. Son dövrlər bu istiqamətdə bir sıra tədbirlər keçirilsə də, bunları yetərli hesab etmək olmaz”.
İradə SARIYEVA
