Maarif Hüseynov: “Son illər daha çox Almaniya vətəndaşları Qarabağ atı almağa önəm verirlər”
At muraddır! Azərbaycanda minlərlə gözəl, sərrast deyimlərdən biri də elə bu zərb-məsəldir. Yuxuda at görmüsənsə, arzuna, istəyinə çatacaqsan, deməli, ikinci bir yozum yoxdur. Atda bir müqəddəslik, həmişəyaşarlıq, məğrurluq var və daha neçə-neçə bu kimi müsbət keyfiyyətləri özündə cəmləşdirib.
Atı nağıllarımıza, dastanlarımıza gətirən, əsas qəhrəmanlardan birinə çevirən də elə bunlardır. Sadalanan keyfiyyətlərə bu və ya digər formada başqa heyvanlarda da rast gəlmək mümkündür. Ancaq atı onlardan fərqləndirən bir xüsusiyyət də var - o, insanların əbədi dostu və köməkdarıdır. Atdan təkcə məişət işlərində, kənd təsərrüfatında deyil, müxtəlif xalq oyunlarında da istifadə edilib.
Qarabağ atı - Azərbaycanın Qarabağ ərazisində yaradılmış və geniş yayılmış dağ-minik at cinsidir. Qarabağ atları yüksək qaçış sürəti ilə seçilir. Qarabağ atı daha dözümlüdür və yemə qarşı tələbkar deyil. Qarabağ atlarını Qafqazda mövcud olan digər cinslərlə calaq edərmişlər. Qarabağ cinsli atlar orta boylu, əzələli, yorğa atdır.
Məlumdur ki, Ermənistanın ölkəmizə qarşı hərbi təcavüzü Qarabağda atçılıq təsərrüfatına da ağır zərbə vurub. 1993-cü ildə Ağdamın ermənilər tərəfindən işğalı zamanı Qarabağ Atçılıq Təsərrüfatı da ermənilərin işğalına məruz qalıb. Ancaq rayonun işğalından bir neçə gün əvvəl Qarabağ atlarının ermənilər tərəfindən özününküləşdirilməsinə yol verməmək məqsədilə atlar döyüş bölgəsindən çıxarılaraq, əvvəlcə rayonun Üçoğlan kəndindəki quşçuluq fermasına, sonra Yevlax rayonundakı "Aran" damazlıq qoyunçuluq təsərrüfatının ərazisinə, daha sonra Bakı Dövlət Cıdır Meydanına aparılıb. 1994-cü ildə isə Ağcabədi rayonunun Xamtorpaq ərazisinə köçürülüb. Çətinliklərə baxmayaraq, Qarabağ atlarını bu günədək qoruyub saxlamaq mümkün olub.
Onu da bildirək ki, Prezident İlham Əliyevin sərəncamına əsasən, Ağcabədi rayonunun inzibati ərazisində Ağdam rayonuna təhkim edilmiş 200 başlıq Qarabağ Atçılıq Kompleksi tikilib.
Bu gün Qarabağ cinsli atlara tələbat yüksəkdir. Tək yerli vətəndaşlar deyil, eyni zamanda, əcnəbilər də Qarabağ atlarına böyük maraq göstərirlər. Onlar Qarabağ atı almaq üçün ölkəmizə təşrif buyururlar.
Ağdam Atçılıq Zavodunun direktoru Maarif Hüseynov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, dünyanın ən qiymətli cinslərindən olan Qarabağ atları gözəl eksteryerə, yaxşı balavermə qabiliyyətinə malikdirlər. Bədən ölçüləri, rəngi, xasiyyəti, dözümlülüyü, sahibi ilə davranışı, yoldaşlığı Qarabağ atlarının əsas üstünlükləridir: “Qarabağ atlarının adi yerişi saatda 8 kilometrdən çoxdur. Qarabağ atını başqalarından fərqləndirən əsas cəhət limona çalan, sarı-qızılı, yaxud parlaq narıncı rəngidir. Yalnız Qarabağ atlarına məxsus olan bu orijinal çalardan kürən, qızılı kəhər, qızılı qonur rəngli atlar da yaranıbmış”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, Qarabağ atlarının şöhrəti dünyaya yayılıb: “Bir çox ölkə vətəndaşı, atçılıqla məşğul olanlar, ümumiyyətlə, bu sahəyə marağı olanlar Qarabağ atı almaq üçün məhz ölkəmizə üz tuturlar. Əsasən Almaniya və İngiltərə vətəndaşları Qarabağ atına daha çox üstünlük verirlər. Son illər daha çox Almaniya vətəndaşları Qarabağ atı almağa önəm verirlər. Onu da deyim ki, xaricilərlə yanaşı, yerli vətəndaşlar da Qarabağ cins atını almağa böyük maraq göstərirlər”.
Qarabağ atlarının satış qiymətinə gəlincə, M.Hüseynov qeyd etdi ki, 2500-50 min manat arasında dəyişir: “Məlumat üçün bildirim ki, almanlar və ingilislər daha çox 2500-5000 dəyərində olan Qarabağ cins atını alırlar. Satışa çıxarılan at cinslərinin nəsil göstəriciləri tam şəkildə qeyd olunur. Eyni zamanda, ata və anasının və özünün də üstünlükləri qeyd olunur. Bu kimi detallar nəzərə alınaraq ona qiymət təyin olunur”.
M.Hüseynov onu da vurğuladı ki, müsbət üstünlüklərə malik Qarabağ cins atlarını xaricilərdən daha çox yerli vətəndaşlar almağa üstünlük verirlər.
Günel CƏLİLOVA
