İlqar Hüseynli: “... ölkədəki demoqrafik göstəricilərə də müsbət təsir edəcək”
Prezident İlham Əliyevin uğurlu sosial siyasəti nəticəsində ölkəmizdə daim güclənən sosial təminat sisteminin əhatə etdiyi əhali qruplarından biri də uşaqlardır. Ölkədə 10-dan çox sosial müavinət növü var ki, məhz uşaqların sosial müdafiəsinə yönəlib.
Rəsmi məlumata görə, hazırda sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşadək uşaqlar, şəhid ailələrinin və müharibə əlillərinin, beşdən çox uşağı olan qadınların, müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularının uşaqları, valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqlar aylıq sosial müavinətlə təmin edilirlər.
Həmçinin, aztəminatlı (ünvanlı dövlət sosial yardımı alan) ailələrin 1 yaşadək uşaqlarına aylıq sosial müavinət, yeni doğulan uşaqlara görə isə birdəfəlik müavinət ödənilir. Çernobıl AES qəzası nəticəsində I və II qrup əlil olmuş, yaxud vəfat etmiş valideynlərin uşaqlarına, habelə Çernobıl qəzası nəticələrinin aradan qaldırılması iştirakçılarının dispanser qeydiyyatında olan uşaqlarına da müavinət verilir.
Ailə başçısını itirmiş ailələrə də aylıq sosial müavinət və ya əmək pensiyası ödənilir ki, həmin ailələrin üzvlərinin böyük əksəriyyətini, habelə ünvanlı sosial yardım alan ailələrin üzvlərinin 50 faizdən çoxunu uşaqlar təşkil edir. Valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqların qəyyumları (himayəçiləri) aylıq sosial müavinətlə təmin edilirlər. Sığortaolunanlara da üç yaşınadək uşaqlara qulluğa görə müavinət ödənilir.
Dövlət başçısının 25 fevral 2019-cu il tarixli Sərəncamı bu istiqamətdə növbəti və əhəmiyyətli addımın atılmasına imkan verib. Belə ki, sərəncama əsasən, aprelin 1-dən sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşadək uşaqlar üçün müavinətin məbləği 82 manatdan 150 manata çatdırılmaqla, həmin uşaqlara qulluq edənlər üçün də Prezidentin aylıq təqaüdü (50 manat) təsis edilib. Eyni zamanda, beşdən çox uşağı olan qadınların hər uşağına görə müavinət 33 manatdan 55 manata, müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularının uşaqları üçün hər uşağa görə müavinət 68 manatdan 100 manata, uşaqların qəyyumları (himayəçiləri) üçün müavinət 61 manatdan 100 manata, ailə başçısını itirməyə görə müavinət hər ailə üzvü üçün 68 manatdan 80 manata, yeni doğulan uşaqlara görə birdəfəlik müavinət 109 manatdan 200 manata çatdırılıb.
Uşaqların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi ilə bağlı son sərəncam verilən sosial müavinətlərin həcmini artırmaqla yanaşı, sosial müavinət növlərinin sayını da artırdı. Görünən odur ki, bu istiqamətdə həyata keçirilən kompleks tədbirlər uşaqların sağlam və təminatlı böyüməsinə xidmət edir. Bu baxımdan görülən işləri ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert İlqar Hüseynlinin sözlərinə görə, uşaqlara verilən sosial müavinətlərin həcminin və onların növlərinin artırılmasının bir sıra müsbət tərəfləri var: “Uşaqların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi məsələləri zaman-zaman gündəmdə olub. Son illər, dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da uşaqların ehtiyac xərcləri artıb. Bura uşaq yeməkləri daxil digər məsələlər daxildir. Yeni doğulan və bütövlükdə uşaqların sosial hüquqlarının qorunması, maddi təminatlarının yaxşılaşdırılması istiqamətində müavinətlərin davamlı olaraq artırılması müsbət haldır. O cümlədən, yeni müavinət növlərinin tətbiqi bu istiqamətdə müsbət tendensiyaların özünü göstərməsindən xəbər verir. Bu, ailələrin sosial imkanlarının artırılması istiqamətində dönüş yarada bilər. Bununla bağlı verilən qərar uşaqların sosial müdafiəsini yaxşılaşdırmaqla yanaşı, ölkədəki demoqrafik göstəricilərə də müsbət təsir edəcək. O baxımdan, uşaqların sosial müdafiəsi ilə bağlı sosial müavinət növlərinin artması çox yaxşı haldır. Hesab edirəm ki, bu yöndə görülən tədbirlərin bundan sonra stimullaşdırıcı əhəmiyyəti artacaq. Belə sosial imtiyazlar çoxuşaqlı ailələrə marağı artıracaq. Hansı ki, neçə ildir bu sahədə müəyyən problemlər yaşanırdı. Ümumən sözügedən məsələ bu sahədə bir sıra problemlərin həllinə öz müsbət təsirini göstərəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
