Rasif Bağırov: “Tibbi müayinə əsasında onların hansısa xəstəlik daşıyıcısı olub-olmadığı müəyyən ediləcək”
Dönər xüsusilə də gənclərin, o cümlədən tələbələrin gündəlik istehlak etdiyi qidalardan biridir. Bununla belə, dönərlə əlaqədar qida təhlükəsizliyi şərtlərini bilmək çox vacibdir. Çünki düzgün hazırlanmayan dönər insan sağlamlığına ziyandır.
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin apardığı araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, dönər istehsalı zamanı insan sağlamlığı üçün aşağıdakı təhlükəli mikrobioloji risqlər meydana gələ bilər: Hazırlanma və istehsal sahəsində sanitariya-gigiyena normalarına riayət edilməli, əllərin mütəmadi yuyulması məqsədilə sahədə yuma çanağı, sabun və dezinfeksiyaedici maddə olmalıdır. Təmizlik məqsədilə içməli sudan istifadə olunmalıdır.
Dönər hazırlayan şəxslər üçün xüsusi qayda müəyyən olunub. Belə ki, bu şəxslər mütəmadi tibbi müayinədən keçməli və tibbi kartla təmin edilməlidirlər. Həmçinin, işçi şəxsi gigiyena qaydalarına riayət etməli, iş sahəsində təmiz iş geyimi, bone, əlcəkdən istifadə etməlidir.
Dönər hazırlayanlar üçün xüsusi qaydanın müəyyən olunmasını ekspertlər də təqdir edirlər. Onların fikrincə, bu gün istənilən şəxs dönər hazırlaya bilər. Həmin insanların sağlıq durumu yoxlanılmır, gigiyenik qaydalara riayət etmirlər.
Həkim-ekspert Rasif Bağırov bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, dönərxanalarda insanları xəstəliyə yoluxduracaq olan bir çox səbəb var: “Bəzi dönərxanalar var ki, içərisində sanitar qovşağı mövcud deyil. Antigigiyenik şəraitdə təbii ehtiyaclarını ödəyən dönərçi əllərini yumadan işinə davam edir. Bunu istənilən şəxs müşahidə edə bilər. Eyni zamanda, dönərxana işlədənlər geyimlərinə də diqqət etmirlər. Baxırsan ki, əli ilə burnunu silir, sonra da əlini üstünə çəkib dönər kəsir. Dönərçinin xəstə olduğu halda işinə davam etməsi halının da şahidi olmuşam. Üstəlik də əskinaslar məsələsi çox faciəvidir. İnsanlar avtobuslarda tutacaqlardan tutub sonra əllərini ciblərinə salaraq pul çıxarırlar. Olar ki, heç pulda hansısa mikrob olmaz, avtobusun tutacağında olar və bunu şəxs əlini cibinə salaraq pula da keçirər. Əksər xəstəliklərin xarici mühitə qarşı davamlılığı zəifdir. Ona görə də insanlar bu cür hallarda ciddi xəstəliklərə yoluxmurlar. Lakin davamlı xəstəliklər də var ki, bunlar insanlar üçün olduqca təhlükəlidir. Məsələn, vərəmli xəstədir və əlini ağzına tutaraq öskürür. Sonra da həmin əllə pulu çıxarıb dönərçiyə verir. Deməli, onun xəstəliyi həm dönərçiyə, həm də ondan dönər alanlara keçə bilər. Bu vasitə ilə ən çox yayılmış xəstəliklər mədə-bağırsaq infeksiyalarıdır. Heç olmasa o, əlindəki əlcəyi dəyişib, pulu başqa əlcəklə almalıdır. Ancaq görürük ki, əksər dönərxanalarda sürətli işləmək üçün heç bir gigiyena qaydalarına əməl etmirlər. Çalışırlar ki, çox dönər düzəldib, çox qazansınlar. İnsanlar özləri bu məsələdə diqqətli olmalı, haradan, kimdən gəldi dönər almamalıdırlar. Dönərçi bütün bu kimi gigiyena qaydalarına həm də özünün sağlamlığına görə diqqət etməlidir”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, aidiyyəti qurumlar mütəmadi olaraq dönər hazırlayanları tibbi müayinədən keçirməlidirlər: “Tibbi müayinə əsasında onların hansısa xəstəlik daşıyıcısı olub-olmadığı müəyyən ediləcək. Bu səbəbdən də dönərçilərin tibbi müayinədən keçməsini təqdir edirəm”.
Günel CƏLİLOVA