“Meqa Sığorta” - Anar Cahangirov: “Bu gün ticarət mərkəzlərində fəaliyyət göstərən dükan sahibləri öz əmlakını sığorta etdirməyə maraq göstərmirlər” “AtaSığorta” - Nigar İbrahimova: “Diqlas” ticarət mərkəzində baş verən yanğın hadisəsindən sonra...” Xəyal Məmmədxanlı: “Vətəndaşlar öz əmlaklarına, pullarına, mülklərinə qarşı biganədirlər” Ceyhun Əsgərov: “İcbari sığorta ilə yanaşı, mülki məsuliyyət sığortası var ki, o da icbari şəkildə olmalıdır”
Ticarət mərkəzlərində yanğınlar zamanı sahibkarlar ziyana düşür. Martın 26-da Nizami rayonundakı “Diqlas” ticarət mərkəzində baş verən yanğın daşınmaz əmlak sığortasının aktuallığını gündəmə gətirib. Ölkəmizdə icbari olan bu sığorta növü istər yaşayış, istərsə də qeyri-yaşayış obyektlərini dəymiş zərərdən sığortalayır. Daşınmaz əmlakın icbari sığortası daşınmaz əmlakın yanğın və ya digər hadisələr nəticəsində zədələnməsi, məhv olması, yaxud hər hansı formada itkisi ilə bağlı dəyən zərərin əvəzinin ödənilməsi məqsədilə tətbiq edilir.
Bu gün ölkədə ticarət mərkəzlərinin, dükanların sahibləri öz obyektlərini sığortalamaqda maraqlı deyillər. Onlar mülklərini sığorta etdirməyə maraq göstərmirlər. Nəticədə hər hansı bir qəza hadisəsi baş verərsə, sahibkarlar maddi ziyanla üz-üzə qalırlar. Onlar daşınmaz əmlaklarını vaxtında sığorta etdirsələr, maddi ziyanları yüksək olmaz.
Qeyd edək ki, sığortalanan ticarət mərkəzi və ya digər obyektlərin konstruksiyası sığortalanır. Bu zaman ticarət obyektinin daxilində yerləşən dükanlar sığortalı hesab edilmir. Onların da sığortalı olması üçün həmin dükan sahiblərinin sığorta şirkətlərinə müraciət etməsi gərəkdir.
Maraqlıdır, sahibkarlıqla məşğul olanlar öz əmlakını sığorta etdirməyə niyə maraq göstərmirlər?
“Meqa Sığorta” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Anderraytinq və Təkrarsığorta Departamentinin direktoru Anar Cahangirov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, bu gün ticarət mərkəzlərində fəaliyyət göstərən dükan sahibləri öz əmlakını sığorta etdirməyə maraq göstərmirlər: “Çox az sayda sahibkar əmlakını sığorta etdirmək üçün şirkətə müraciət edib. Sahibkarların obyektlərini sığorta etdirməməsinin səbəbi onların bu sahədə məlumatlı olmamasıdır. Biz istərdik ki, ticarət mərkəzləri, dükanlar, müxtəlif iaşə obyektləri sığortalansın. Ancaq onların özü də bunda maraqlı olmalıdırlar. Təəssüf ki, sahibkarlar sığortanı ciddi qəbul etmirlər. Nəticədə xoşagəlməz hal baş verən zaman onlar ziyanla qarşı-qarşıya qalırlar. Bu kimi hadisələrin qarşısını almaq üçün sahibkarlar əmlakını sığorta etdirməlidirlər”.
“AtaSığorta” ASC-nin Anderraytinq və Təkrarsığorta Departamentinin direktoru Nigar İbrahimova qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, sahibkarlıqla məşğul olan daşınmaz əmlak sahibi icbari şəkildə öz əmlakını sığorta etdirməlidir. Ancaq sahibkarlar bu gün əmlaklarını sığorta etdirməyə təşəbbüs göstərmirlər: “Bunun səbəbi onların sığorta ilə bağlı yetərincə məlumatlı olmamasıdır”.
N.İbrahimova hesab edir ki, “Diqlas” ticarət mərkəzində baş verən yanğın hadisəsindən sonra sahibkarlıqla məşğul olanlar əmlakını sığorta etdirməyə maraq göstərəcəklər.
Sığorta eksperti Xəyal Məmmədxanlı bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, sığorta şirkəti xeyriyyə qurumu deyil ki, kimsə hansısa bədbəxt hadisəyə görə ziyan çəkdikdə ona kompensasiya versin: “Sığorta şirkətləri normal risq idarəetməsini həyata keçirirlər. Vətəndaş başa düşməlidir ki, belə hallarda yeganə kompensasiya vasitəsi sığortadır. Ancaq heç kim ticarət mərkəzlərinin sığortasını etməkdə maraqlı deyil. Bu gün Azərbaycanda fəaliyyət göstərən ticarət mərkəzlərini və bazarları sığortalamaq da mümkün deyil. Heç bir sığorta şirkəti o risqin altına girib məsuliyyəti öz üzərinə götürməz”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, sahibkarlıqla məşğul olanlar öz əmlakını sığorta etdirməkdə maraqlı deyillər: “Çox təəssüf ki, Azərbaycanda sahibkarlar, vətəndaşlar öz əmlaklarına, pullarına, mülklərinə qarşı biganədirlər. Öz praktikamdan deyirəm. Dəfələrlə gedib insanların qapısını döyürük, deyirik ki, siz cəmi 50 manat ödəməklə 25 min manata evinizi sığortalaya bilərsiniz. Bu həm də məcburidir. Ancaq bizim insanımız deyir ki, heç nə olmaz, sonra edərik və sair. Belə deyib, bizi yola salırlar. Bir ay sonra nə baş verəcək? Uzaqda deyil, Kür daşacaq, yenə Kür Aran rayonlarında insanların əmlakına ziyan vuracaq. Yenə də vətəndaşların yadına sığorta düşəcək. Bu hər il bu şəkildə davam edir və edəcək. Heç bir zaman insanlar öz əmlaklarına diqqətli olmayacaqlar və sığortalamayacaqlar”.
Sığorta mütəxəssisi Ceyhun Əsgərov bildirdi ki, sahibkarlıqla məşğul olan hər bir şəxs öz daşınmaz əmlakını icbari şəkildə sığortalamalıdır. İcbari sığortada 4 kateqoriya var ki, bu kateqoriyalara əsasən risqlər bölünür və onlara görə ödəniş təyin edilir: “İcbari sığorta ilə yanaşı, mülki məsuliyyət sığortası var ki, o da icbari şəkildə olmalıdır. Məsələn, kiminsə obyektində yanğın hadisəsi baş verə və bu yanğın qonşu obyektə keçə bilər. O zaman bu kimi halların qarşısını almaq üçün əmlak sahibi icbari şəkildə məsuliyyət sığortasına cəlb olunur”.
Onun sözlərinə görə, qanun tələb edir ki, əmlakın qiyməti, yəni smeta dəyəri nə qədərdirsə, ən azı, o məbləğdə də sığortalanmalıdır. Bu zaman obyektin bazar qiyməti deyil, inşa qiyməti nəzərdə tutulur: “Əmlakın icbari sığortası zamanı sığorta şirkəti daşınmaz əmlakı təbii fəlakətlərdən, daxili subasmadan, yanğından və digər bu kimi hadisələrdən sığortalayır”.
Günel CƏLİLOVA
