Rasif Bağırov: “Marketlərdə ucuz qiymətə satılan qara və qırmızı kürülər təmiz məhsul deyil, süni kürülərdir”
XVII əsrədək qara kürü kasıb kəndli yeməyi sayılırdı. Lakin sonralar əvvəlcə rus çarlarının, ardınca isə Avropa aristokratlarının süfrəsinə yol tapan qara kürü çoxdandır dünyanın ən ləziz və delikates ərzaq növü hesab edilir.
Təmiz qara və qırmızı kürünün qiyməti çox bahadır. Əsl kürünün bir kiloqramının qiyməti 1000 manatdan bahadır. Amma marketlərdə konservləşdirilmiş şəkildə satılan, xarici ölkələrdə istehsal olunmuş və qiyməti xeyli ucuz "kürü"lər də istehlakçılara təklif edilir. Həmçinin, restoran və şadlıq evlərinin masasının üzərində də qara və qırmızı kürü tapmaq olar. Bunlar süni kürülərdir. Nə qədər zərərli olsa da, ölkədə süni kürünü öz qida rasionuna əlavə edən insanlar kifayət qədər çoxdur.
Bu gün marketlərdə müxtəlif qiymətə kürü satışına rast gəlmək olar. Apardığımız araşdırma zamanı məlum oldu ki, marketlərdə balıq kürüsünün 100 qramının satış qiyməti 4 manatla 190 manat arasında dəyişir. Ancaq əsl kürünün bir kiloqramının qiyməti 1200-2500 manat arasında dəyişir. Halbuki bir çox restoranlarda və şadlıq evlərində hələ də süfrəyə balıq kürüsü qoyulur. İnsanlar isə toylarda masaya düzülən kürülərin süni olduğunu bilərək ona yaxın durmağa ehtiyat edirlər.
Ekspertlər iddia edir ki, marketlərdə ucuz qiymətə satışa çıxarılan kürülər süni şəkildə hazırlanır.
Qeyd edək ki, süni kürünün satışı qadağan edilməsə də, onun üzərinə bu məhsulun sənaye üsulu ilə hazırlandığının yazılması mütləqdir. Amma bəzi işbazlar bunu yazmayaraq istehlakçıları aldatmağa çalışırlar.
Məsələyə münasibət bildirən tanınmış həkim Rasif Bağırovun sözlərinə görə, Azərbaycanda süni kürü balıq yağından və kimyəvi maddələrdən hazırlanır: "Süni kürü balıq yağı, süni rəng və zülallardan, əsasən kimyəvi maddələrdən hazırlanır. Yəni təbii orqanizmdən gələn maddə olmadığına görə, digər süni maddələr kimi, süni kürülərin də orqanizmə mənfi təsiri var. Əsas mənfi təsiri ondan ibarətdir ki, həmin kimyəvi maddələrin tərkibi oksidant maddələrlə zəngin olur. Oksidant maddələr də orqanizmdə yetərincə antioksidant maddələrin olmasını tələb edir. Antioksidant maddə də çatışmayanda orqanizmdə kanserogen zədələnmələr artır. Ona görə də süni kürülərdən istifadə olunması məsləhət deyil. Ölkəyə gələn xarici qonaqlar da bəzən süni kürünü təbii adla alırlar. Elə bilirlər ki, bu təbiidir. Əslində isə bu belə deyil. Süni kürünün təbii kürü ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Hazırlanan süni kürü müvafiq standarta uyğun olaraq hazırlanır. Tərkibi təmiz kürüdən olan qabın üzərində nərə balığı şəkli olur. Süni yolla hazırlanan məhsul qablaşdırılarkən onun üzərində nərə balığı deyil, dəniz şəkli olur və qabın alt hissəsində "süni yolla hazırlanan kürü" sözü qeyd olunur. Qara bazarda isə saxta yolla hazırlanan kürü mövcuddur. Bu məhsul bəzi işbazlar tərəfindən xüsusi sexlərdə kustar üsulla hazırlanaraq ucuz qiymətə satışa verilir ".
R.Bağırov onu da əlavə etdi ki, marketdə süni kürülər satılması faktdır. Təəssüf ki, satışa çıxarılan süni kürülərin qiyməti elə də baha olmur. Marketlərdə kürülərin satış qiyməti təxminən 5-150 manat arasında dəyişir. Təbii ki, o qiymətə satılan kürü təmiz deyil: "Rusiyadan Azərbaycana süni kürülər idxal olunur. Təəssüf ki, həmin kürülərin qablarında nərə balığının şəkli var. Xaricidən ölkəmizə gələn insanlar da nərə balığının şəklinə aldanıb, həmin süni kürüləri alırlar”.
Günel CƏLİLOVA
