Azər Allahverənov: “Sürücü peşəkarlığı yerində olsa, belə qəzalar tez-tez baş verməz” Mais Ağayev: “Belə qəzalar yalnız sərnişin avtobuslarını idarə edən sürücülərin günahı üzündən baş vermir”
Sürücülük çox məsuliyyətli peşədir. Sükan arxasında oturan hər bir sürücü bunu dərk etməlidir. Xüsusən də ictimai nəqliyyatda işləyən sürücülərin üzərinə bu məsələdə ikiqat məsuliyyət düşür. Çünki burada onlarla sərnişinin təhlükəsizliyindən söhbət gedir. Bəzən kiçik bir səhlənkarlıq ağır qəzanın baş verməsinə səbəb olur. İctimai nəqliyyatda çalışan sürücülərin müvafiq tələblərə cavab verməməsi, sərnişinlərlə kobud rəftarı və s. kimi məsələlər zaman-zaman müzakirə mövzusu olub. Xüsusən də baş verən qəzalardan sonra bu məsələ daha da aktuallaşır.
Məlum olduğu kimi, fevralın 21-də Sumqayıt şəhərində yol qəzası baş verib. Belə ki, Sumqayıt - H.Z.Tağıyev qəsəbəsi marşrutu üzrə hərəkət edən 30 saylı avtobus minik avtomobili ilə toqquşub. Hadisə nəticəsində avtobus yaxınlıqdakı mağazaya çırpılıb. Nəticədə 42 nəfər yaralanıb. Baş vermiş hadisə ilə bağlı cinayət işi açılıb. Belə ki, faktla bağlı Cinayət Məcəlləsinin 263-cü (Yol hərəkəti və nəqliyyat vasitələrinin istismarı qaydalarını pozma) maddəsilə cinayət işi başlanıb.
Artıq neçənci dəfədir ictimai nəqliyyatın iştirakı ilə belə ağır qəzalar baş verir. Ötən il Binə qəsəbəsində 160 saylı avtobus qatarla toqquşdu. Nəticədə bir nəfər öldü, bir neçə nəfər müxtəlif dərəcəli bədən xəsarəti aldı.
Ən dəhşətli qəza 2018-ci il martın 9-da baş verib. Abşeron rayonu ərazisində Sumqayıt şəhər sakini Namiq Hüseynovun idarə etdiyi "Ford" markalı mikroavtobus yolun hərəkət hissəsində dayanmış Elvin Şəmistanlıya məxsus "ZİL" markalı yük avtomobilinin arxa hissəsinə çırpılıb. Nəticədə mikroavtobusda olan Sumqayıt Dövlət Universitetində təhsil alan 6 tələbə ölüb, 20 tələbə isə yaralanıb. Sözügedən qəza o zaman böyük müzakirələrə səbəb oldu.
Bu sahədə sürücülərlə bağlı bir sıra problemlərin olmasına rəğmən, insafən, bəzi tədbirlər görülür. Məsələn, Binədə avtobusun qatarla toqquşmasından sonra marşrutun idarəçiliyi digər şirkətə həvalə edildi, avtobuslar yeniləndi. Son illər şəhərdaxili bəzi marşrutlarda sürücülərin peşəkarlığına diqqət yetirilir. Elə marşrut xətləri var ki, orada daha peşəkar sürücülər fəaliyyət göstərirlər. Ancaq buna rəğməın, hələ də işinin öhdəsindən gələ bilməyən ictimai nəqliyyat sürücüləri var ki, ağır qəzalara zəmin yaradırlar. Sumqayıtda baş verən qəza bunu bir daha sübut etdi.
Ümumilikdə, belə qəzaların kökündə nə dayanır və bunu necə aradan qaldırmaq olar?
Məsələyə münasibət bildirən nəqliyyat sahəsi üzrə ekspert Azər Allahverənov belə qəzaları qeyri-peşəkar sürücülərin fəaliyyəti ilə əlaqələndirdi. Onun fikrincə, problemin kökündə əsasən bu amil dayanır: “Əvvəla sözügedən problem kifayət qədər aktualdır. Çünki zaman-zaman bu cür ağır qəzalar baş verir. Ötən il Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə bir müşavirə keçirildi. Ölkə başçısı çıxışında qeyd etdi ki, ictimai nəqliyyat sektorunda əsas problemlərdən biri nasaz avtobuslarla bağlıdır. Yəni texniki parametrlərə cavab verməyən avtobuslardan istifadə edilir. Hansı ki, bu yolverilməzdir. Ona görə də avtobus parkı yenilənməlidir. İkinci qeyd olunan məsələ isə sürücü peşəkarlığı ilə bağlı oldu. Faktiki olaraq, sözügedən məsələ ilə bağlı xüsusi olaraq aidiyyəti strukturlara tapşırıq verildi. O mənada ki, sürücülərin peşəkarlıq məsələsini nəzarətdə saxlasınlar və zəruri tədbirlər həyata keçirilsin. Bakıda sərnişindaşıma ilə məşğul olan 40-dan yuxarı şirkət var, amma onların yalnız 10-da maddi-texniki baza var. Qalanlarında yoxdur. Söhbət sürücü peşəkarlığının artırılmasından gedirsə, mərkəzləşmiş şəkildə bu işlər idarə edilməlidir. Bütün avtobus sürücüləri zaman-zaman öz peşəkarlıqlarını artırmalıdırlar. Çünki günün böyük hissəsini sərnişin daşımaqla məşğul olan sürücülərdə müəyyən problemlər yarana bilər. Bu problemlər üzündən onlar avtobusu mövcud qaydalardan kənar idarə edirlər. Sürücü peşəkarlığı yerində olsa, belə qəzalar tez-tez baş verməz. Sumqayıtda baş verən qəza birinci siqnal deyil. İctimai nəqliyyatda neçə dəfə bənzər qəza baş verib. Bu səbəbdən hesab edirəm ki, müvafiq qurumlar təcili tədbirlərə başlamalıdırlar. Avtobusların texniki parametrləri və sürücü peşəkarlığı diqqət mərkəzində olmalıdır. Hansı şırkət bu işin öhdəsindən gələ bilmirsə, sərnişindaşıma işindən kənarlaşdırılmalıdır”.
Bakı Nəqliyyat Agentliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Mais Ağayevin sözlərinə görə, belə qəzaları yalnız ictimai nəqliyyatı idarə edən sürücülərin səhlənkarlığı ilə əlaqələndirmək doğru deyil: “Belə qəzalar yalnız sərnişin avtobuslarını idarə edən sürücülərin günahı üzündən baş vermir. Düzdür, belə hallar da olur. Bəli, bu gün bir sıra sürücülərin peşəkarlığı ilə bağlı vəziyyət qənaətbəxş deyil. Agentlik tərəfindən hər iki problemin həlli ilə bağlı işlər aparılır. Ancaq, ümumilikdə, il ərzində avtobusların iştirakı ilə baş verən yol-nəqliyyat hadisələrinin hamısını avtobus sürücüləri ilə əlaqələndirmək doğru deyil. Araşdırma apardıq və məlum oldu ki, bir qisim qəza avtobus sürücülərinin günahı üzündən baş verməyib. Lakin bu heç də o anlama gəlmir ki, biz avtobus sürücülərinin peşəkarlıq səviyyəsindən tam razıyıq. Hesab edirik ki, sürücülərin peşəkarlıq səviyyəsi artırılmalı, avtobus parkı yenilənməlidir. Bununla bağlı işlər aparılır”.
Vidadi ORDAHALLI
