İlqar Orucov: “Bu prosesi AMEA-da həyata keçirilən islahatların nəticəsi hesab etmirəm”
Bu gün Azərbaycanda elm və təhsil sahəsində müəyyən dəyişikliklər, yeniliklər müşahidə edilir. Bu özünü hələlik, ilkin olaraq, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında (AMEA) həyata keçirilən islahatlarda göstərməyə başlayıb. Belə ki, AMEA-nın magistraturalarına qəbul olunmaq istəyən bakalavrlar üçün ixtisaslaşma seçimindən əvvəl keçirilən müsahibə mərhələsi ləğv olunub.
Məlumatlara görə, AMEA-nın magistraturalarına qəbul olunmaq istəyənlər digər bakalavrlar kimi ümumi qaydada magistraturaya qəbul imtahanının hər iki mərhələsində iştirak edərək, müsabiqə şərtlərini ödədikləri halda ixtisaslaşma seçimi edəcəklər. Bunu AMEA-da başlanan islahatlar prosesinin nəticəsi saymaq olarmı?
Ekspertlər hesab edirlər ki, AMEA-nın magistratura, doktorantura və aspirantura pillələrinə qəbul olunmaq istəyənlər üçün xeyli dərəcədə problemlər yaranır. Onlar hesab edirlər ki, ümumiyyətlə, hər üç pilləyə qəbul qaydalarında yumşalmalar baş verməlidir ki, bura maraq artsın.
Gənc Alimlər, Aspirantlar və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fizika-riyazıyyat üzrə fəlsəfə doktoru İlqar Orucov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, AMEA-nın magistratura pilləsinə qəbul qaydalarının asanlaşdırılması, bütövlükdə isə kadr hazırlığı məsələsilə bağlı təkliflər bir neçə il əvvəl verilib. “Düşünürdük ki, AMEA elmi kadrlar hazırlanması prosesində tərəf olaraq iştirak etməlidir. Çox sevinirəm ki, bu gün bu proses həyata keçirilir. Az sayda da olsa bakalavrların Akademiyada magistratura pilləsində təhsil alması üçün yer verilib. Ancaq, bütövlükdə, bu prosesin kiçik bir hissəsini Akademiya yerinə yetirir. Bilirsiniz ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistraturalarına imtahanları Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) həyata keçirir. Bu qərara qədər belə bir tələb qoyulmuşdu ki, Akademiyanın magistratura pilləsinə qəbul olunmaq üçün bakalavrlar bir dəfə DİM-in keçirdiyi imtahanda iştirak etməli, sonra isə iddiaçılar müsahibə mərhələsindən keçməli idilər. Bu isə, əslində, absurd bir məsələ idi. İmtahan müəyyənləşibsə və bununla bağlı konkret standartlar varsa, başqa vasitələrə ehtiyac yox idi. Düşünmürəm ki, AMEA-nın magistratura təhsili vermək məsələsində imkanları ali məktəblərdən üstündür. Burada bu proses yeni başlanıb. Gənclər üçün bu qədər çətinliklər, gərginliklər yaratmağa ehtiyac yox idi. Bakalavrlar DİM-də imtahandan keçiblərsə, onların yenidən imtahanla sınağa çəkilməsi, əlbəttə, düzgün deyildi. Bu gün isə artıq bu məsələ öz həllini tapıb. Açığı, reallıqda Akademiyanın doktorantura pilləsinə qəbul DİM tərəfindən keçirilmir. Bunu ayrı-ayrı müəssisələr, ali məktəblər, eləcə də AMEA keçirir. Çox arzu edərdim ki, reallığı nəzərə alaraq, doktoranturaya da qəbul DİM tərəfindən keçirilsin. Əslində, Dövlət İmtahan Mərkəzinin doktorantura pilləsinə imtahan keçirməsi bu sahədə şəffaflığın təmin edilməsi baxımından vacibdir. Biz tez-tez şikayətlər eşidirik ki, bu sahədə də problemlər var. Buna görə də doktoranturada da müsahibə mərhələsi ləğv edilməlidir. Bununla bağlı ciddi narazılıqlar, narahatlıqlar var” - deyə İ.Orucov qeyd etdi.
Bu gün AMEA-da islahatlar başlandığını deyən İ.Orucov hesab edir ki, Dövlət İmtahan Mərkəzinin keçirdiyi imtahanlarda şəffaflıq təmin edildiyi üçün, AMEA-nın magistraturalarına qəbulun sırf bu qurum tərəfindən həyata keçirilməsi müsbətdir. “Artıq AMEA-nın magistraturalarına qəbul olunmaq istəyənlərin əlavə narahatlığına əsas olmayacaq. Onlar rahatlıqla imtahanlarda iştirak edərək magistraturalara qəbul olunacaqlar. Bu olduqca faydalı bir məsələdir. Deyim ki, magistartura pilləsinə qəbul olunmaq istəyənlər müsahibədən keçərkən burada qeyri-obyektiv münasibətlərlə üzləşirdilər. Burada da müxtəlif yollarla, tapşırıqlarla qəbul olunanlar olurdu. AMEA-nın magistraturalarına qəbul olunmaq istəyən bakalavrlar üçün ixtisaslaşma seçimindən əvvəl keçirilən müsahibənin ləğv edilməsi və imtahanların yalnız DİM tərəfindən keçirilməsi çox böyük fayda verəcək. Bu imtahanlar o vaxta qədər DİM tərəfindən keçirilməlidir ki, bizim ali məktəblər və s. qurumlar bu məsələyə obyektiv, şəffaf münasibət göstərəcəklər. AMEA-nın magistraturalarına qəbul olunmaq istəyən bakalavrlar üçün ixtisaslaşma seçimindən əvvəl keçirilən müsahibənin ləğv edilməsi hesab etmirəm ki, AMEA-nın istəyidir. Yəni bu prosesi AMEA-da həyata keçirilən islahatların nəticəsi hesab etmirəm. Düşünürəm ki, bu təklifi verənlər olub. Bu prosesin ləğv edilməsi müsbət haldır. İnsanları, gəncləri incitmək, süründürmək və magistraturaya qəbul üçün onlara belə əziyyətlər vermək lazım deyildi” - deyə İ.Orucov vurğuladı.
İradə SARIYEVA