İlham Məmmədov: “Əlilliyin meyarlarının təyin olunmasına müasir standartlar əsasında yanaşmaq lazımdır” Mayis Əliyev: “Əlilliyin müəyyən olunması zamanı yeni meyarlar hazırlanarkən Avropa təcrübəsi nəzərə alınmalıdır”
Xəbər verildiyi kimi, ölkədə əlilliyin müəyyən olunması ilə bağlı yeni meyarlar hazırlanır. Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Sahil Babayev bir neçə gün öncə media nümayəndələrinə görə açıqlamasında bildirib ki, əlilliyin müəyyən olunması meyarlarının dəyişdirilməsi ilə bağlı sənəd artıq hazırdır və yaxın günlərdə müvafiq qurumlara təqdim olunacaq.
Nazir qeyd edib ki, bu meyarlar qabaqcıl təcrübələrə və beynəlxalq standartlara əsaslanaraq hazırlanıb: “Bir müddət əvvəl Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən hazırlanan sənəd Səhiyyə Nazirliyinə göndərilmişdi. Müvafiq əlavə və təkmilləşdirmədən sonra artıq sənəd hazırdır. Yeni meyarlara əsasən, birinci, ikinci və üçüncü qruplara görə əlilliyin təsnifatlandırılması nəzərdə tutulmur. Burada xəstəliklərin insanın özünəqulluğu məhdudlaşdırması faizi əsas götürüləcək. Bu, beynəlxalq təcrübədə mövcud olan daha ədalətli sistemdir.Yeni meyarların qəbul olunması böyük qanun dəyişiklikləri tələb edən geniş bir paketdir. Bundan əlavə, mövcud təqaüd və müavinətlərin indeksasıyası da həmin sənədlə uyğunlaşdırılmalıdır. Həmçinin, bir sıra institusional işlər də görülməlidir ki, artıq buna başlanıb. Əsas məqsəd əhalinin sosial cəhətdən həssas olan bu qrupuna dövlət xidmətlərini daha effektiv təqdim etməkdir”.
Əlilliyin hansı meyarlar əsasında müəyyən olunması ilə bağlı araşdırma apardıq. Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin üzvü, millət vəkili İlham Məmmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, son zamanlar əhalinin sosial problemlərinin həll olunması istiqamətində yeni innovativ tədbirlər görülür. Bu tədbirlər sırasına əhalinin məşğulluğu, pensiya təyinatı, əhalinin işlə təminatı, xüsusilə də əlilliyin yeni meyarlarla müəyyənləşdirilməsi aiddir: “Əhali arasında belə bir fikir formalaşmışdı ki, işləmədən, hər hansı bir əlillik dərəcəsi almaqla rahat şəkildə pensiyaya çıxıb müəyyən məbləğdə pul alacaq. Obyektiv və subyektiv səbəblərə görə əlillik dərəcələri təyin olunurdu. Ancaq indi əlilliyin müəyyən olunması üçün müasir standartlar mövcuddur. Həmin standartlar əsasında şəxsin əlilliyin hansı dərəcəsinə aid olub-olmadığı müəyyən olunur.
Bəllidir ki, müasir dövrdə insanların əziyyət çəkdikləri xəstəliklərin sayı artıb. Bu xəstəliklərdən biri də şəkərdir. Şəkərin verdiyi fəsad nəticəsində bəzi orqanlarda müəyyən problemlər yaranır. Hansı orqanın sıradan çıxıb-çıxmaması, iş qabiliyyətinin hansı səviyyədə olması araşdırılır. Şəkər xəstəliyinin orqanlarda yaratdığı fəsad nəticəsində əlilliyin meyarı müəyyən olunmalıdır”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, əlilliyin hansı meyarlar əsasında müəyyən olunacağı ilə bağlı işlər aparılır.
Millət vəkili hesab edir ki, əlillik meyarlarının təyin olunmasına müasir standartlarla yanaşmaq lazımdır. Bununla yanaşı, əlillik meyarı təyin olunarkən həkim-ekspertin rolu da olacaq. Çünki həkim xəstənin ümumi vəziyyəti ilə əyani tanış olmalıdır. Həkim rəyi də təyin olunan meyarlardan biridir.
“Sosial Hüquqların Araşdırılması” İctimai Birliyinin rəhbəri Mayis Əliyev bizimlə söhbətində bildirdi ki, əlillərə münasibət sahəsində sosial siyasət həyatda və cəmiyyətin inkişafında onların fəal iştirak etməsi imkanlarının genişləndirilməsinə, sosial rifah halının, maddi vəziyyətlərinin yaxşılaşdırılmasına yönəldilib: “Əlilliyin müəyyən olunması ilə bağlı yeni meyarlar hazırlanır. Əlillik dərəcələrinin verilməsi ilə bağlı əsasnamədə qeyd olunur ki, birinci dərəcə əlillik xəstəlik, travma və ya anadangəlmə qüsurlar nəticəsində orqanizmin həyat fəaliyyətinin elə kəskin məhdudlaşması hallarında təyin edilir ki, həmin xəstənin kənar şəxsin yardım və ya qulluğuna daimi ehtiyacı olsun. İkinci dərəcə əlillik xəstəlik, travma və ya anadangəlmə qüsurlar nəticəsində orqanizmin həyat fəaliyyətinin kəskin məhdudlaşması və ya əmək fəaliyyətinin mümkün olmaması hallarında təyin edilir ki, həmin xəstənin kənar şəxsin yardım və ya qulluğuna ehtiyacı olmasın. Üçüncü dərəcə əlillik isə xəstəlik, travma və ya anadangəlmə qüsurlar nəticəsində orqanizmin həyat fəaliyyətinin məhdudlaşması hallarında təyin edilir. Əsasnamədə o da göstərilir ki, tibbi göstəriş olan xüsusi hallarda ikinci və üçüncü dərəcə əlillik müddətsiz təyin edilə bilər”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, əlilliyin müəyyən olunması zamanı yeni meyarlar hazırlanarkən Avropa təcrübəsi nəzərə alınmalıdır.
Günel CƏLİLOVA
