“Üç yüz minə yaxın köçkün yeni mənzillərlə, fərdi evlərlə təmin edilib”
Azərbaycan dövləti hər zaman qaçqın və məcburi köçkünlərin sosial şəraitinin yaxşılaşdırılması üçün bir sıra tədbirlər həyata keçirib, onların qayğısı dövlət siyasətimizin prioritet məsələlərindən biridir. Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyev məcburi köçkünlər və onlara bərabər tutulan şəxslər üçün vahid aylıq müavinətin müəyyən edilməsi haqqında fərman imzalayıb. Bundan əvvəl də dövlət başçısı I Qarabağ müharibəsi zamanı öz yurd-yuvalarından didərgin düşmüş soydaşlarımızla bağlı bir sıra fərman və sərəncamlar imzalayıb. Son 10 ildə qaçqınların və məcburi köçkünlərin sosial problemlərinin həlli dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri olub. Həmin müddətdə qaçqın və məcburi köçkünlərin sosial şəraitinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı Prezident tərəfindən 51 fərman və sərəncam imzalanıb, “Qaçqınların və məcburi köçkünlərin yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması və məşğulluğunun artırılması üzrə Dövlət Proqramı”, həmin Proqrama 2 Əlavə təsdiq edilib. Dövlət büdcəsindən ayrılmış vəsait hesabına məcburi köçkünlərə aylıq yemək xərci üçün verilən müavinətin məbləği 3,5 dəfə artırılıb. Son 10 ildə dövlət ali məktəblərində ödənişli əsaslarla təhsil alan 8 min 700 məcburi köçkün tələbənin təhsil xərcləri dövlət büdcəsi vəsaiti hesabına ödənilib. Qaçqın və məcburi köçkünlərin sosial problemlərinin həllinə 3,8 milyard manat vəsait sərf edilib. Həmin vəsaitin 1,7 milyard manatı dövlət büdcəsinin, 1,4 milyard manatı Dövlət Neft Fondunun, 378 milyon manatı isə digər təşkilatların payına düşür. Hazırda bir nəfər məcburi köçkünə il ərzində xərclənən vəsaitin məbləği 1100 manat təşkil edir ki, bu da dünyanın digər münaqişə zonaları ilə müqayisədə ən yüksək göstərici olmaqla, 2003-cü ildəkinə nisbətən 9 dəfə çoxdur. Məcburi köçkünlər arasında yoxsulluq həddi 75 faizdən 15 faizədək azalıb. Son 18 il ərzində qaçqın və məcburi köçkünlər üçün respublikanın 30-dan artıq şəhər və rayonunda bütün sosial-texniki infrastruktura malik 102 müasir qəsəbə salınıb ki, bunun da 3-ü ötən il istifadəyə verilib. Ötən il 5800 köçkün ailəsi üçün fərdi evlər, mənzillər tikilərək istifadəyə verilib. Bu, son illər ərzində rekord göstəricidir. Evlərlə, mənzillərlə təmin edilmiş məcburi köçkünlərin sayı artıq 300 minə çatır. Bu da 55 min ailə deməkdir. Ümumilikdə bu kateqoriyadan olan insanların sosial problemlərinin həlli üçün indiyədək 7,1 milyard manatdan artıq vəsait xərclənib. Görünən odur ki, dünyada Azərbaycan kimi ikinci ölkə yoxdu ki, qaçqın və məcburi köçkünlərin sosial məsələlərinə diqqət yetirsin.
Sözügedən məsələni dəyərləndirən millət vəkili Aydın Hüseynov da deyir ki, bu kateqoriyadan olan vətəndaşlara ölkəmizdə böyük dövlət qayğısı var: “Son illərdə məcburi köçkünlərin problemlərinin həlli işində çox böyük addımlar atılıb. Üç yüz minə yaxın köçkün yeni mənzillərlə, fərdi evlərlə təmin edilib. Bu məqsədlər üçün dövlət çox böyük vəsait xərcləyib və bu da təbiidir. Çünki Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasətin başlıca məqsədi Azərbaycan vətəndaşlarının sosial vəziyyətinin yüksəldilməsi, onların həyat şəraitinin daha da yaxşılaşdırılmasıdır. Bu, konkret Dövlət Proqramı, dövlətin siyasəti olaraq ardıcıl və sistemli şəkildə davam etdirilir. Dövlət başçısı 15 il öncə demişdi ki, ölkəmizdə bir çadır şəhərciyi də qalmayacaq. Biz həmin istiqamətdə görülən işlərin şahidi olduq. Bu gün də qaçqın və məcburi köçkünlərin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqəmətində görülən tədbirlər davam etdirilir. Bu məsələdə Azərbaycan qədər qaçqın və məcburi köçkünlərin problemlərinin həllinə diqqət göstərən ikinci ölkə yoxdur. Azərbaycanda bununla bağlı işlər yüksək səviyyədə həyata keçirilir”.
Vidadi ORDAHALLI
