Rasif Bağırov: “Aptek şəbəkəsindən antibiotiklər yalnız həkim resepti ilə alınmalı, bu tip məsələlər qanunla tənzimlənməlidir”
Bu gün əksər insan qrip, soyuqdəymə zamanı antibiotiklərdən istifadəyə üstünlük verir. Həkim resepti olmadan istənilən şəxs aptekdən antibiotik alıb istifadə edir. Ancaq o antibiotikin onun sağlamlığına necə təsir edəcəyi isə bəlli deyil. Əksər xarici ölkələrdə antibiotik yalnız həkim resepti ilə verilir. Eyni qaydanın Azərbaycanda da tətbiq olunması təklif olunur.
Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin son iclasında antibiotiklərin satışı və istifadəsi məsələsinə də toxunulub.
Millət vəkili Qənirə Paşayeva çıxış edərək qeyd edib ki, son illər antibiotiklərdən istifadə edənlərin sayı çoxalıb, xüsusilə də uşaqlara daha çox antibiotiklər verilir: “Özü də çox zaman heç bir həkim məsləhəti, həkim resepti olmadan insanlar, valideynlər istədikləri apteklərdən antibiotiklər alır və istifadə edirlər. Daha çox da uşaqlara bu antibiotiklər verilir. Hesab edirəm ki, bu, çox təhlükəli və qorxulu bir məsələdir. Çünki bunlar gələcəkdə uşaqların eşitməsində, görməsində fəsadlar törədə bilər. Ona görə antibiotiklərin satışı, istifadəsi məsələsi ciddi diqqətə, nəzarətə alınmalıdır, bu məsələdə özbaşınalığa son qoyulmalıdır və həm də qanunvericiliyin müddəaları sərtləşdirilməlidir”.
Xanım deputat vurğulayıb ki, dünyanın bütün inkişaf etmiş ölkələrində antibiotiklərin həkim resepti olmadan satılması qadağandır. Antibiotiklərin həkim nəzarəti olmadan qəbul edilməsi dəhşətli fəsadlar törədir və bu hallar ölkəmizdə getdikcə daha da artır.
Ekspertlər də antibiotikin yalnız həkim resepti ilə satılmasının vacib olduğunu düşünürlər.
Həkim-ekspert Rasif Bağırov bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, əksər ailələr uşaqlarının tez sağalması üçün antibiotikdən istifadə edir: “Onlar dozanın fərqinə varmadan antibiotikdən istifadə edirlər. Ölkə əhalisi hər bir xəstəliyə qarşı antibiotiklərdən istifadə edir. Xüsusilə də yaz və qış aylarında Bakıda və regionlarda kəskin respirator viruslara yoluxurlar. Bu xəstəlik uzun müddət davam edəndən sonra sətəlcəmə səbəb olur. Elə bu səbəbdən də adamlar tez-tez antibiotiklərdən istifadə edirlər. Nəticədə orqanizm vərdiş alır və antibiotikdən təkrar istifadə edildikdə o, müalicəyə reaksiya vermir. Məlumat üçün bildirim ki, Avropada antibiotiklərin qəbulunu xüsusi komissiya izləyir. Bu komissiyanın icazəsi olmadan həkimlər pasientlərə antibiotik təyin edə bilməzlər”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, antibiotiklərin özbaşına istifadəsi dərman vasitələrinə qarşı rezistentliyin yaranmasına, yəni mikrobun onlara qarşı davamlılığının yaranmasına gətirib çıxarır. İstənilən halda, sərbəst antibiotik qəbulu, aptekdən reseptsiz antibiotik satışı, onların düzgün istifadə olunmaması, kütləvi halda nəzarətsiz istifadəsi, 1-2 gün müalicədən sonra özbaşına qəbulunun dayandırılması törədicilərdə rezistentliyin artmasına gətirib çıxarır.
Ekspertin sözlərinə görə, antibiotiklər yalnız təyinatı üzrə istifadə olunmalıdır: “Əgər xəstədə konkret infeksiya varsa, həmin virus tapılmalı və ona uyğun antibiotik təyin olunmalıdır. Bizdə bir az qızdırması və ya soyuqdəyməsi olan adamlar da dərhal antibiotikdən istifadə edirlər. Bu cür xəstələrə çox vaxt həkimlər tərəfindən antibiotiklər təyin edilir. Xəstələr sərbəst şəkildə antibiotikləri apteklərdən ala bilirlər. Aptek şəbəkəsindən antibiotiklər yalnız həkim resepti ilə alınmalı, bu tip məsələlər qanunla tənzimlənməlidir”.
R.Bağırov onu da vurğuladı ki, insanlarda həm müsbət, həm də mənfi bakteriyalar var: “Xəstəlik zamanı müsbət bakteriyalar mənfi bakteriyalara qarşı savaşır. Gərəksiz yerə antibiotik içiləndə insanın vücudundakı müsbət bakteriyalar ya məhv olur, ya da azalır. Növbəti dəfə başqa bir xəstəliklə xəstələnən zaman orqanizmdəki müsbət bakteriyalar öldüyü və ya azaldığı üçün, mübarizə aparmaq güclərini itirirlər. Bu gün artıq antibiotiklər çox mikroblara təsir etmək gücündə deyil. Həmçinin, mənfi bakteriyalar həmin antibiotiklə qarşılaşdığı zaman orqanizmdə mexanizmi dəyişdirirlər, ümumilikdə, genetik dəyişikliyə uğrada bilərlər. Son vaxtlar lazımsız yerə çox antibiotiklərdən istifadə etməyimizlə əlaqədar olaraq mikroblar antibiotikə qarşı müqavimət göstərirlər”.
Günel CƏLİLOVA
