Əhməd Qəşəmoğlu: “Onsuz da axır illər Həcc ziyarətinə meyl, maraq xeyli dərəcədə azalıb”
Azərbaycandan Həcc ziyarətinə getmək istəyənlər üçün sənəd qəbulunun yaxın günlərdə başlayacağı və həmçinin, Həcc ziyarətinin qiymətinin də qaldırılacağı bildirilir. Mətbuatın yazdığına görə, bahalaşmaya səbəb Səudiyyə Ərəbistanının otellərində qiymət artımıdır.
Qafqaz Müsəlmanları İdarəsindən mətbuata verilən məlumata görə, yaxın günlərdə qiymət və kvota məsələsi həll edildikdən sonra Həcc ziyarətinə gedənlərin sənədlərinin qəbuluna başlanacaq.
Qeyd edilənə görə, keçən il Azərbaycandan Həcc ziyarətinə getmək üçün 1440 nəfərin sənədləri qəbul edilmişdi və zəvvarlardan 30-a yaxını təkrar ziyarət edənlər olub. Həmin dövrdə Həcc ziyarətinin qiyməti isə 4150 dollar təşkil edib, indi isə 100 dollar artacağı bildirilir.
Həcc ziyarətinə qiymətlərin artırılması Azərbaycandan bu məqsədlə Səudiyyə Ərəbistanına üz tutanların sayına mənfi təsir göstərəcəkmi?
Tanınmış sosioloq, professor Əhməd Qəşəmoğlu “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, onsuz da son bir neçə ildir Azərbaycandan Həcc ziyarətinə gedənlərin sayında azalma var. Qiymət artımı baş verərsə, bu, Həcc ziyarətinə marağı zəiflədəcək.
“Son dövrlər insanların Həcc ziyarətinə getməsi ilə bağlı məsələlər bir qədər öz mahiyyətini itirib. Çünki lap qədim zamanlarda Həcc ziyarətinə o adamlar gedirdilər ki, onlar, sözün əsl mənasında, mömin olurdu və islamın qayda və prinsiplərinə ciddi şəkildə əməl edirdilər. Yəni bu insanlar gerçək bir islam həyatı yaşayırdılar. Bu adamlar Həcc ziyarətinə daxilən təmizlənmiş halda gedirdilər və ziyarətdən döndükdən sonra isə onlar nümunəvi, nüfuzlu bir insan kimi cəmiyyətdə tanınırdılar. Onlar, sözün əsl mənasında, hacı titulunu çox ləyaqətlə daşıyır və öz nüfuzlarını, adlarını qoruyurdular.
Çox təəssüf ki, hələ ötən əsrdə nəşr edilən “Molla Nəsrəddin” jurnalından və digər mətbuat orqanlarından da görürük ki, bəzi “hacı”lar bu dövrdən başlayaraq özlərindən əvvəlkilərin yolu ilə getməyiblər. Onların bəzi arzuedilməz davranışları duyulurdu. Bu gün də cəmiyyətimizdə Həcc ziyarətinə gedənlər var. Doğrudur, bu, əvvəlki kimi, kütləvi xarakter daşımasa da, amma gedənlər də az deyil. Həcc ziyarətinə getmək istəyənlərin sayına qiymətlərin artımı mənfi təsir edə bilər. Onsuz da axır illər Həcc ziyarətinə meyl, maraq xeyli dərəcədə azalıb. Qiymət artımı böyük maddi imkanı olmayan adamların qarşısını kəssə də, lakin bəzi imkanlı şəxslər var ki, hər il Həcc ziyarətinə gedir və qiymətin neçə olması onları yolundan saxlaya bilmir. Heç şübhəsiz ki, bu, o şəxslərin hədsiz dərəcədə möminliyindən, Quran hökmünə əməl etməyindən irəli gəlmir, onların orada öz maraqları var. Deyim ki, Həcc ziyarətinə gedib-gəlmiş adamların xeyli hissəsi oradan döndükdən sonra da xoşagəlməz əməllərlə məşğul olur, içki də içir, başqa işlər də görür. Onların əksəriyyəti mömin həyatı yaşamır. Yadımdadır ki, bir neçə il əvvəl məni bir məclisə dəvət etmişdilər. Qonaqlıq “Kitayski” restoranda idi və məclis dörd nəfərin Həcc ziyarətinə yola salınması münasibətilə qurulmuşdu, süfrədə alkoqollu içkilər də vardı. Özünüz fikirləşin, görün bəziləri hansı əməllərlə məşğuldurlar?! Çox təəssüf ki, bu cür adamlar bu ziyarətə turist olaraq getməyə meyl göstərirlər”.
Ə.Qəşəmoğlu qeyd etdi ki, böyük xərc çəkib hər il Həcc ziyarətinə getməkdənsə, insanlar öz cəmiyyətlərində xeyriyyə işləri həyata keçirsələr, bu daha faydalı ola bilər. “Dinimizdə də buyrulub ki, kasıb-kusuba, əlsiz-ayaqsıza əl tutmaq, kömək etmək daha vacib əməldir. Lakin bizdə adını “hacı” qoyanların çoxu bu yaxşı əməldən uzaqdır. Neçə dəfə olub ki, Həcc ziyarətindən qayıdan imkanlı şəxslərə demişəm ki, filankəs istedadlı gəncdir, onun təhsil alması üçün maliyyə yardımı göstər, deyiblər ki, Əhməd müəllim, kömək edə bilmərik. Hələ bir hacı, məşədi ölkəmizdə xeyriyyə məqsədilə bir məktəb, xəstəxana tikdirməyib, təhsil almaq istəyən gənclərin təhsil haqqını ödəməyib. Belə nümunələr bizdə yoxdur, varsa da, çox azdır. Vaxtilə hacı adı yüksək möminlik titulu idisə, deyərdim ki, bu gün o ad deqradasiyaya uğrayıb. Çünki o adı doğrultmayanlar çoxdur” -deyə Ə.Qəşəmoğlu bildirdi.
İradə SARIYEVA
