Xəyalə Rais: “Ailə-məişət münasibətlərinin təhrif olunduğu teleseriallarla, komediyalarla bağlı ölçü götürülsə, daha yaxşı olar”
Bu gün dünyanın hər yerində serial çəkmək ənənəsi geniş yayılıb. 20-25 il əvvəl Latın Amerikası serialları daha çox dəbdə idisə, bu gün onlar elə də cəlbedici görünmür. Hazırda hər ölkə özünün serial sənayesini yaratmağa çalışır. Hətta bu sahədə artıq nümunə olan dövlətlər də var. Hazırda Türkiyə və Rusiya kinematoqraflarının çəkdikləri seriallar həm mövzusuna, həm texniki həllinə, həm aktyor oyununa, rejissor işinə, həm də kino bazarındakı yerinə görə xeyli irəlidədir.
Son zamanlar Azərbaycanda da telekanalların xəttilə teleseriallar çəkilir. Qeyd edək ki, bir sıra seriallar dövlətin vəsaiti hesabına çəkilib. Bununla yanaşı, sponsor maliyyəsilə çəkilən seriallar da var ki, həmin serialların böyük əksəriyyəti ictimaiyyət tərəfindən elə də müsbət qaşılanmır. Xüsusən də “komediya” janrında çəkilən seriallar daha çox narazılıq doğurur.
Milli Teleradio Şurası 2018-ci ildə yerli televiziyalarda efirə gedən proqramların monitorinqini həyata keçirib. Monitorinqin üzə çıxardığı faktlardan biri də TV-lər tərəfindən çəkilən teleseriallardır ki, həmin komediyalarda da xalqımızın ailə-məişət münasibətlərinin təhrif edildiyi bildirilir. Qurumun yaydığı məlumata görə, milli efir məkanında teleserialların kəmiyyət baxımından artması tendensiyası davam etsə də, keyfiyyət baxımından çatışmazlıqlar qalmaqdadır. “Xüsusilə komediya janrında çəkilib nümayiş etdirilən seriallarda bir çox hallarda xalqımızın ailə-məişət münasibətləri, ailə dəyərləri təhrif olunur. Valideyn-övlad, qohumlararası münasibətlər Azərbaycan ailəsinə xas olmayan şəkildə təqdim edilir. Bu cür seriallara misal kimi Xəzər TV-də “Xalxın evi”, “AY yay, yay”, ATV-də “Qız atası”, “Bacanaqlar” və s. göstərmək olar” - deyə Milli Teleradio Şurasının monitorinq qrupunun yaydığı məlumatda bildirilir.
Kinoşünas Xəyalə Rais “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu olduqca ciddi problemdir və əksər serialda milli ailə dəyərləri lağlağı obyektinə çevrilir, sözün həqiqi mənasında, ailə-məişət münasibətləri yanlış şəkildə təqdim edilir. O vurğuladı ki, komediya kimi təqdim edilən bu seriallarda bir sıra neqativ münasibətlər təbliğ olunur. “Ailə dəyərlərimiz hər zaman bizim üçün çox ucalarda dayanıb. Tarixən Azərbaycan kino sənətində milli ailə-məişət münasibətləri, ailə üzvlərinin bir-birilə davranışı, anaya, ataya, böyüyə, kiçiyə hörmət yüksək səviyyədə ifadə olunub. Lakin faktdır ki, son dövrlər telekanallarda nümayiş olunan seriallarda milli adət-ənənələrimiz, ailə-məişət münasibətləri düzgün şəkildə təqdim edilmir. Ər və arvad, oğul və ana, qız və ata arasında elə dialoqlar qurulur ki, adam o seriallara baxanda çox pis olur. Yəni bu serialların çoxunda Azərbaycan xalqına xas olan keyfiyyətlərin, dəyərlərin təbliğatına əhəmiyyət verilmir. Bilirsiniz, bizdə həmişə maraqlı komediya filmləri çəkilib, amma o filmlərdə ailə-məişət münasibətlərinə xələl gətirən heç bir məqama rast gəlinmir. Sağlam gülüş yaradan bu komediyalar bu gün də tamaşaçıların marağını çəkir. Ancaq hazırda çəkilən seriallarda təkcə ailə-məişət məsələsinin təhrif olunmasından söhbət getmir. Burada ən böyük problemlərdən biri də xarici teleseriallardakı bir sıra mövzu süjetlərinin imitasiyası ilə bağlıdır. Azərbaycanda serial çəkirlər, serialda küçədə atışma, ölüb-öldürmə səhnəsi təqdim edilir. Axı bu reallıq deyil, Azərbaycanda belə bir mühit yoxdur. Hesab edirəm ki, ailə-məişət münasibətlərinin təhrif edildiyi teleseriallarla, komediyalarla bağlı ölçü götürülsə, daha yaxşı olar. O seriallarda yer alan neqativ səhnələr yığışdırılmalıdır ki, onlar insanlara, cəmiyyətə, xüsusən də uşaqlara mənfiliklər aşılamasınlar” – deyə X.Rais bildirdi.
İradə SARIYEVA
