Pərvanə Mustafayeva: “Gündəlik stress qadınların sinir sisteminə mənfi təsir edir və bu kimi hallar da tədricən sonsuzluğa gətirib çıxarır” Ramiz Abdullayev: “Sonsuzluğun səbəbləri içərisində kişi sonsuzluğu çox böyük yer tutur” Könül Vaqifqızı: “Sonsuzluq insan psixologiyasına da təsirsiz ötüşmür, əksər hallarda ailə qurduqdan 1-2 il sonra cütlük hamiləliyin olmadığını görüb ciddi narahatlıq keçirir”
Hər bir kəs ailə qurduqdan sonra övlad sahibi olmaq istəyir. Amma bu istəyin həyata keçməməsi çox vaxt boşanma ilə nəticələnir. Statistikaya görə, Azərbaycanda boşanmaların əsas səbəblərindən biri də elə sonsuzluq problemidir. Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, son 2 ildə Azərbaycanda qadınlar arasında sonsuzluq halları iki dəfə artıb.
2005-ci ildə Azərbaycanda 1 117 nəfər qadın ilk dəfə qadın sonsuzluğu diaqnozu ilə qeydə alınıb. 2011-ci ildə bu rəqəm 1 776, 2014-cü ildə 2 294, 2015-ci ildə 2 314, 2016-cı ildə 2 208 olub. Hər 100 000 nəfər qadın arasında sonsuzluq diaqnozu ilə qeydiyyata alınan qadınların sayı 2011-ci ildə 26,3 nəfər, 2014-cü ildə 48,5 nəfər, 2015-ci ildə 48,4, 2016-cı ildə 45,7 nəfər olub.
Məlumat üçün bildirək ki, 2011-ci ildə Azərbaycanda 7 368, 2012-ci ildə 7 575, 2013-cü ildə 7 972, 2014-cü ildə 6 840, 2015-ci ildə 6 950, 2016-cı ildə isə 6 146 uşağı olmayan ailədə boşanma qeydə alınıb.
Həkim-ginekoloq Pərvanə Mustafayeva bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, sonsuzluğun 50 faizinin səbəbi bilinmir, digər 50 faizinin səbəbi isə hormonal problemlər, anatomik qüsurlar, boru keçməməzliyi, kişi sonsuzluğu, autoimum problemləri ola bilər: “Ötən illərlə müqayisədə sonsuzluğun sayı artıb. Buna da stress, qida, atmosferdə olan müxtəlif problemlər səbəb ola bilər. Sonsuzluğun indiki zamanda həlli üçün insiminasiyalar, süni mayalanmalar icad olunub. Qadın problemləri ildən-ilə çoxalır, hormonal metabolik problemlər artır. Metabolizm pozulur və bu, artıq çəki ilə nəticələnir.
Həmçinin, sonsuzluğun yaranmasında qadınların daxili orqanlarının quruluşu da mühüm rol oynayır. Gündəlik stress qadınların sinir sisteminə mənfi təsir edir. Onun mayalanma prosesində bilavasitə iştirak edən daxili orqanlarının funksiyasını pozur. Bu da tədricən sonsuzluğa gətirib çıxarır. Onu da deyim ki, iltihabi xəstəliklər nəticəsində yaranan sonsuzluq zamanı müəyyən müalicə kursundan sonra hamiləlik mümkündür”.
Psixoloq Könül Vaqifqızının sözlərinə görə, sonsuzluq insan psixologiyasına da təsirsiz ötüşmür. Əksər hallarda ailə qurduqdan 1-2 il sonra cütlük hamiləliyin olmadığını görüb ciddi narahatlıq keçirir. Kişilər bu məsələdə təmkin göstərsələr də, qadınlar buna ciddi reaksiya verirlər. Onlarda özünəqapanma, əhval-ruhiyyə düşkünlüyü özünü büruzə verir: “Hamilə ola bilməmələri onlara hər an mənfi təsir edir və bu da sonda depressiyaya gətirib çıxarır. Belə xəstələr üçün sonsuzluğa qarşı aparılan ginekoloji müalicə ilə yanaşı, psixoloq məsləhəti də çox vacibdir. Müalicə paralel aparılanda nəticəsi də yaxşı olur”.
Androloq Ramiz Abdullayev qəzetimizə açıqlamasında qeyd etdi ki, sonsuzluğun səbəbləri içərisində kişi sonsuzluğu çox böyük yer tutur: “Kişi sonsuzluğuna bir neçə faktor təsir edə bilər. Bunlara infeksiyalar, anomaliyalar, endokrinopatiyalar, varikoselle, immunoloji faktorlar, ətraf mühit, professional və məişətdə olan zərərli faktorlar aiddir. Bütün bu sadalanan faktorlara baxmayaraq, kişi sonsuzluğunun 20 faiz hallarda səbəbini aşkar etmək mümkün olmur.
Ümumiyyətlə, sonsuzluğun müayinəsində müayinə birinci kişidən başlamalıdır. Əfsuslar olsun ki, Azərbaycanda müalicəni qadınlar başlayırlar. Bu doğru deyil. Kişi birinci olaraq spermoqramma analizi verməlidir. Spermoqrammanın nəticələri norma daxilindədirsə, yalnız bundan sonra qadının müayinəsinə başlamaq olar”.
Günel CƏLİLOVA
