Milli Məclisin deputatı, Ana Vətən Partiyasının sədri Günay Ağamalı bəyan edib ki, uşaqpulu valideynlərdə tənbəllik yarada bilər: “Ailələr uşaq dünyaya gətirəndə düşünməməlidirlər ki, mən bu gün uşaq dünyaya gətirirəm və bunun qarşılığında dövlətdən nəsə gözləməliyəm. Bəs düşünmüsünüz ki, uşaq pulu məsələsi bu gün gündəliyə gələrsə və tətbiq olunarsa, valideynlərdə asılılıq və tənbəllik yarada bilər? Yəni insanlar fikirləşəcəklər ki, dövlət mənə uşaq pulu verir, mən artıq işləməyim. İnsanları əməyə alışdırmaq lazımdır”.
Necə yəni tənbəllik yaradar? Nə tənbəllik yarada bilir, nədi o tənbəllik? 2006-cı ilə qədər uşaq pulu verilirdi, demək o vaxta qədər xalq tənbəl olub? Dövlətin uşaqpulu verib-verməməsi verəcəyi qərardan, imkanlarından asılıdır. Bu, başqa məsələ, amma deputatın bu izahı yersizdir və o statusa yaraşmır. Əgər o, izah versəydi ki, hazırkı şəraitdə dövlətin siyasəti hələlik bunu məqbul hesab etmir. O səbəbdən ki, dövlətin daha vacib istiqamətləri var, daha geniş planlar bu barədə və s. Yəni samballı strateji, iqtisadi, sosial təhlil vermiş olsaydı, bu, başqa. Yoxsa belə izah vermək ki, uşaqpulu tənbəlliyə gətirib çıxarır, bu, gülüncdür. Onda gərək SSRİ dönəmində Azərbaycan xalqında elə bir tənbəllik əmələ gələydi ki, 1991-ci ildən üzübəri ölkədə doğum dayanaydı. Yəni insanlar o dərəcədə tənbəlləşməli idi. Başqa bir tərəfdən, bu gün uşaqpulunun verilib-verilməməsindən daha çox, mötəbər post tutan adamların bu cür izahları cəmiyyətin diqqətini daha çox çəkir.
İlqar Hüseynli: “Bunu tənbəlliklə əlaqələndirməyin heç bir əsası yoxdur”
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən ekspert İlqar Hüseynlinin fikrincə, uşaqpulu bir sosial hüquq və sosial təminatdır: “Dünyanın əksər ölkələrində uşaqların sosial təminat hüququ qorunur. Təbii ki, hər bir doğulan uşaq ölkənin inkişafı deməkdir. Yəni ölkənin gələcəyinin təminatı deməkdir və bu təminatın qorunması üçün uşaqpulunun verilməsi olduqca əhəmiyyətlidir. Deputat Günay Ağamalının məsələyə belə yanaşması təəssüf doğurur. Necə yəni insanlarda tənbəllik yaradar? Bu, haqlı olaraq insanların narazılığına səbəb olub. Hesab edirəm ki, absurd yanaşmadır. SSRİ dönəmində demək olar hamı işləyirdi. Hər bir övlad dünyaya gətirən ana həm işləyirdi, həm də uşaqpulu alırdı. SSRİ qapalı ölkə olsa da uşaqpulu verilirdi. Yəni bunu tənbəlliklə əlaqələndirməyin heç bir əsası yoxdur. Əgər biz statistikaya nəzər yetirsək görərik ki, həm nikahların, həm də doğuşların sayı azalıb. Artıq ölkədə artım tempi aşağı düşüb. Artıq çoxuşaqlı ailələr ənənəsi, azuşaqlı ailələr ənənəsi ilə əvəz olunub. Bunun da başlıca səbəbi daha çox maddi təminatla bağlıdır. Həm də bu faktor da tələb edir ki, uşaqpulu məsələsi həllini tapsın”.
Elyar İslamoğlu: “Uşaqpulu hansı həcmdə verilir ki, valideynlərdə “asılılıq” və ya “tənbəllik” formalaşdırsın?”
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, tanınmış ictimai fəal Elyar İslamoğlunun məsələyə münasibəti belə oldu: “Uşaqpulunun verilməsinin valideynlərdə “tənbəllik” və “asılılıq” yaratdığı barədə deputat Günay Ağamalı tərəfindən səsləndirilən fikirlər cəmiyyətdə haqlı narazılıq doğurub. Sosial dəstək mexanizmlərini aşağılayıcı və təhqiredici formada təqdim etmək xalqın sosial durumuna qarşı hörmətsizlikdir. Bu gün Azərbaycan mühüm beynəlxalq tədbirə ev sahibliyi edir, dünyanın diqqəti ölkəmizə yönəlib. Belə bir həssas dönəmdə ictimai məsuliyyət daşıyan şəxslərin daha ölçülü-biçili danışması, xalqın problemlərinə həssas və dövlətçilik mövqeyindən yanaşması vacibdir. Düşünülməmiş açıqlamalar cəmiyyətdə gərginlik yaradır, dövlət-vətəndaş münasibətlərinə zərbə vurur və ictimai etimadı sarsıdır. Ümumiyyətlə, uşaqpulu hansı həcmdə verilir ki, valideynlərdə “asılılıq” və ya “tənbəllik” formalaşdırsın? Əksinə, sosial ödənişlər aztəminatlı ailələrin yükünü qismən azaltmağa xidmət edən dəstək mexanizmidir və bunu aşağılamaq sosial ədalət prinsiplərinə ziddir. Milli Məclisin İntizam Komissiyası deputat Günay Ağamalının cəmiyyətdə ciddi narazılıq doğuran bu açıqlamalarına hüquqi və etik qiymət verməli, parlamentin nüfuzuna xələl gətirən bu cür məsuliyyətsiz çıxışlarla bağlı ciddi tədbirlər görməlidir. Deputat statusu xalqa yuxarıdan baxmaq üçün deyil, xalqın yanında olmaq və onun problemlərini düzgün ifadə etmək üçün verilmiş məsuliyyətdir”.
Vidadi ORDAHALLI
