ABŞ prezidenti Donald Tramp İtaliya və İspaniyadan Amerika qoşunlarının bir qismini çıxarmaq ehtimalını istisna etmədiyini bildirib. Bunu həmin ölkələrin İranla müharibədə ABŞ rəhbərliyi ilə razılaşmaması ilə əsaslandırıb. Tramp Ağ Evdə jurnalistlərə deyib: "Bunu nəzərdən keçirə bilərəm, niyə də yox. İtaliya bizə heç bir şəkildə kömək etmədi, İspaniya isə dəhşətli davrandı, sadəcə dəhşətli".
Bundan əvvəl ABŞ lideri Almaniyada da qoşun sayını azaltmağı təklif edərək ən qısa müddətdə qərar verəcəyini bildirmişdi. AFP-nin məlumatına görə, 2025-ci ilin sonuna olan rəqəmlərə əsasən, İtaliyada təxminən 12.5 min, İspaniyada 3 min 800-dən çox, Almaniyada isə təxminən 36.5 min ABŞ hərbçisi yerləşdirilib. Tramp bundan əvvəl NATO müttəfiqlərini ABŞ və İsrailin İrana qarşı əməliyyatına dəstək vermədiyinə görə kəskin tənqid edib. Apreldə "Corriere della Sera" qəzetinə verdiyi müsahibədə İtaliyanın baş naziri Corca Melonini İran məsələsində cəsarətsiz adlandırıb. Ötən ay isə Tramp İspaniyaya qarşı sərt addımlar ata biləcəyini bildirərək İrana qarşı əməliyyatlarda ABŞ hərbçilərinin öz bazalarından istifadəsinə icazə vermədiyinə görə bu ölkəni genişmiqyaslı ticarət embarqosu ilə hədələyib. ABŞ prezidenti Donald Tramp "Truth Social" platformasında yazıb ki, Almaniya kansleri Fridrix Merts Rusiya-Ukrayna müharibəsini bitirməyə daha çox vaxt ayırmalı, İranın nüvə təhlükəsinin aradan qaldırılmasına isə daha az qarışmalıdır. Son günlərdə Trampla Merts arasında gərginlik yaranıb. Bunun səbəbi Almaniya kanslerinin İranın müharibəni dayandırmaq üzrə danışıqlarda ABŞ-ni alçaltdığını deməsidir. Tramp bildirib ki, Merts nə danışdığını bilmir.
Donald Tramp qeyd edib ki, ABŞ administrasiyası Almaniyadakı hərbi kontingentinin sayının azaldılması imkanlarını araşdırır. Onun sözlərinə görə, bu məsələ ilə bağlı qərar yaxın zamanda qəbul olunmalıdır. Tramp dəfələrlə NATO-nu müttəfiqlərin İranla müharibə məsələsindəki mövqeyinə görə tənqid edib. Mətbuatda yayılan məlumatlara görə, Vaşinqton ABŞ-ın kursunu dəstəkləməyən və ya hərbi əməliyyatları tənqid edən ölkələrə qarşı cəzalandırıcı tədbirlər görməyə hazırlaşır. Mümkün tədbirlər arasında Avropadakı Amerika hərbi kontingentinin azaldılması da qeyd olunub. Trampın son bəyanatlarına Almaniya kansleri Fridrix Mertsin aprelin 27-də səsləndirdiyi fikirlər səbəb olub. Merts Birləşmiş Ştatların İrana qarşı hərbi əməliyyatlarda hər hansı aydın strategiyasının olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, İran rəhbərliyi gözləniləndən daha dözümlü çıxıb və Tehran danışıqlar prosesini böyük ustalıqla idarə edir. Kansler həmçinin ABŞ-ın əməliyyatlara müttəfiqləri ilə məsləhətləşmədən başlamasına irad bildirib. Tramp isə buna cavab olaraq belə bir ehtimal səsləndirib ki, Merts İranın nüvə silahına sahib olmasını istəyir, həmçinin Almaniyada iqtisadiyyat və digər sahələrdə işlərin pis getdiyini iddia edib. Tramp Avropa liderlərini tez-tez tənqid edir. Fransa prezidenti Emmanuel Makron və Böyük Britaniyanın baş naziri Kir Starmer də onun tənqidlərindən yan keçə bilməyib. ABŞ prezidenti bəzən onlar haqqında müsbət də danışıb – məsələn, Mertsi təriflədiyi də olub.
Tramp və administrasiya nümayəndələri son hadisələr fonunda ABŞ-ın NATO müttəfiqləri ilə münasibətlərinə yenidən baxa biləcəyinə dair siqnallar veriblər. Müttəfiq ölkələr isə, öz növbəsində, Vaşinqtonla sıx əməkdaşlığın və birliyin qorunmasında maraqlı olduqlarını vurğulayırlar.
Tahir TAĞIYEV
