İsa Əsgərov: “Ədalət ayaq üstə qala biləcəkmi...”
2023-cü ilin aprelində Bakıda, Ayna Sultanova heykəlinin yaxınlığında baş verən və 1 nəfərin ölümü ilə nəticələnən hadisə barədə mətbuatda gedən məlumatla çoxlarınız tanışsınız. Keçən ilin dekabrında Binəqədi Rayon məhkəməsinin hakimi Aynurə Sadıqova prosesdə iş üzrə təqsirləndirilən sürücü Cavid Əsgərovun günahsız olduğunu müəyyən etmiş və ona bəraət vermişdi. İndi qarşı tərəf hakimin qərarından apellyasiya şikayəti verib. Cavid Əsgərovun atası, fizika-riyaziyyat elmləri namizədi İsa Əsgərov apellyasiya məhkəməsindən də ədalətli qərar gözləyir...
- İsa müəllim, Binəqədi rayon məhkəməsi tərəfindən oğlunuz Cavidə bəraət verildi. İndi də qarşı tərəf qərardan apellyasiya şikayəti verib. Sizi narahat edən məsələ nədir?
- “Yeni Müsavat” qəzetinin 24.04.2026-cı il tarixli nömrəsində “Yollarda qanla təkmilləşən mədəniyyət – Daha bir sürücüyə bəraət verildi!” adlı məqaləsində son dövrlərdə Azərbaycan məhkəmələri tərəfindən çıxarılan qərarlar yol-nəqliyyat hadisələrinin hüquqi qiymətləndirilməsində yeni bir səhifə açır. Bu bəraət hökmündən öncə Bakının Nizami və Binəqədi rayon məhkəmələrində də piyadaların ölümü ilə nəticələnən yol qəzaları üzrə çıxarılan qərarlar bu dəyişikliyin bariz nümunəsidir. Ötən il Binəqədi Rayon Məhkəməsinin ölümlə nəticələnən yol qəzasını əhatə edən qərarı ictimai rezonans doğuran bir presedent yaradıb.
Qəza Bakıda, Ayna Sultanova heykəlinin yaxınlığında baş vermişdi və 1 nəfərin ölümü ilə nəticələnmişdi. Rayon məhkəməsinin hakimi Aynurə Sadıqova prosesdə iş üzrə təqsirləndirilən sürücü Cavid Əsgərovun günahsız olduğunu müəyyən etmişdi.
Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilib ki, piyada yolu piyadalar üçün nəzərdə tutulmayan hissədən keçib. Mərhum digər avtomobilin qarşısından qəflətən qaçaraq yola daxil olub. Bu səbəbdən Cavid Əsgərovun toqquşmanın qarşısını almaq imkanı olmayıb. Toplanmış sübutlar əsasında məhkəmə Cavid Əsgərovun günahsız olduğunu müəyyən edib və ona bəraət vermişdi.
Məhkəmənin qərarı piyadanın yolu “zebra”dan kənarda, digər avtomobilin qarşısından qəflətən qaçaraq keçməsi nəticəsində baş verməsi “qarşısıalınmazlıq” prinsipini ön plana çıxarmışdı. Əgər sürücü yol hərəkəti qaydalarını pozmayıbsa və piyadanın qəfil hərəkəti nəticəsində toqquşmadan yayınmaq üçün fiziki-texniki imkanı olmayıbsa, o, cinayət məsuliyyətinə cəlb edilə bilməz. Bu, piyadaların da yol hərəkətinin bərabərhüquqlu və məsuliyyətli subyekti olduğu faktını təsdiqləyir.
Tanınmış vəkil Ceyhun Yusifov Musavat.com-a açıqlamasında deyib ki, bu qərarlar yol mədəniyyətində dönüş nöqtəsi ola bilər:
“Artıq hər kəs anlamalıdır ki, yol hamımızındır və məsuliyyət də hamımıza aiddir. Bu bəraətlər bir siqnaldır – piyadalar daha diqqətli olmalı, öz həyatlarını riskə atmamalıdırlar. Çünki onların bir anlıq səhlənkarlığı təkcə öz talelərini deyil, günahsız bir sürücünün də həyatını alt-üst edə bilər. Qanun artıq bu balansı qorumağa başlayıb. Bu, həm sürücülərə ədalət hissini qaytaracaq, həm də piyadaları daha intizamlı davranmağa məcbur edəcək. Nəticədə yollarımızda xaos yox, qayda və məsuliyyət hökm sürəcək”.
Ceyhun Yusifov son bəraət qərarlarının sadəcə hüquqi presedent olmadığını, eyni zamanda cəmiyyətə ciddi mesaj verdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, uzun illərdir yol qəzalarından sonra formalaşmış ədalətsiz yanaşma artıq sarsılmağa başlayıb. O, illərdir yol qəzalarından sonra formalaşmış “barışıq bazarı”nın da tədricən bağlanmalı olduğunu deyib.
Vəkil qeyd edib ki, bu dəyişikliklər təkcə sürücülər üçün deyil, piyadalar üçün də ciddi xəbərdarlıqdır:
“Yol hərəkəti birtərəfli məsuliyyət deyil. Bu gün verilən bəraət qərarları piyadalara da açıq mesajdır. Qaydaları pozmaq, məsuliyyətsiz davranmaq artıq nəticəsiz qalmayacaq. Əgər piyada qaranlıqda, “zebra” olmayan yerdən qəfil yola çıxırsa, sürücünün qarşısına özünü atırsa, burada bütün məsuliyyəti sürücünün üzərinə yükləmək ədalətli deyil. Sürücü sehrbaz deyil ki, o şərtlər daxilində, fizika qanunlarının əksinə, reaksiya müddətini aşaraq nəqliyyat vasitəsini saxlaya bilsin. Əgər qəzanın qarşısını almaq fiziki olaraq mümkün deyildisə, o zaman sürücünü cəzalandırmaq hüququn mahiyyətinə ziddir. Bu praktika davamlı olduqca, Azərbaycanda yol mədəniyyəti daha da təkmilləşəcək”.
Amma, açığı o qədər də mən sevinmədim. Çünki, Bakı Apelyasiya Məhkəməsində baxılan bizim işdə, hakimlərin prosesi hansı yöndə aparması, prosesin abu havası narahatlıq doğurur.
- Birinci instansiya məhkəməsinin qərarı sizi qane etmişdi. Bəs apellyasiya məhkəməsinin hakimlərindən nə gözləyirsiz?
- Məlum məsələdir ki, Apellyasiya Məhkəməsi daxil olmuş şikayət əsasında birinci instansiya məhkəməsinin hökmünü ləğv edə, qismən ləğv edə, qüvvədə saxlaya və ya dəyişdirə bilər. Amma, ədalət naminə bildirim ki, birinci instansiya məhkəməsinin hökmünə bilərəkdən yuxarıdan aşağı baxmaq, bunu onların (bu halda çox savadlı, prinsipial, mərd xanım hakim Aynurə Sadıqovanın-İ.Ə) həmkarının qəbul etdiyi qərara şübhə ilə yanaşmalarına, ən əsası isə, bundan da vacib Qanunun aliliyinə, insanların hüquq və azadlıqlarına qarşı göstərdikləri sayğısızlıq kimi qiymətləndirirəm. Xatırladım ki, “İnsan yalnız bircə dəfə kiməsə yuxarıdan aşağıya baxmaq hüququna malikdir. O da hansısa bir insana yerdən qalxmağa kömək edərkən, ona tərəf əyilən zaman"! Bu 3 il ərzində kənardan etdiyim müşahidələr həmin gənc xanım hakimin fəaliyyəti, qəbul etdiyi müstəqil qərarlar, gələcəkdə onun layiq olduğu daha yüksək pillələrdə olacağına, zirvələr fəth edəcəyinə heç bir şübhəm yoxdur. Çünki, Azərbaycanda şəffaflığın artırılması, müstəqil məhkəmə strukturunun möhkəmləndirilməsinə yönəlmiş məhkəmə-hüquq sistemində aparılan ardıcıl islahatların nəticəsi olaraq, ölkənin bütün hüquq sistemində mütamadi köklü dəyişikliklər həyata keçirilir və belə savadlı gənclərə də həmişə ehtiyac duyulur. Axı bu dövrlərdə Sizin “elita”dan da olan həmkarlarınızın buraxdıqları səhvlər üzündən həmin “hakim”lərin işlərinə xitam verilmələrinin də şahidi olmuşuq. Nə isə...
Göründüyü kimi, bunu əsas götürən qarşı tərəfin təzyiqləri artıb. İndi işə iki vəkil qoşulub. Olsun, öz işləridir. Fikrimcə,qanundan başqa heç nəyin təsirinə baxmadan hakim ölkədə geniş rezonans doğuran, ölkəmizdəki hər bir dürüst sürücünün ümüdini əks etdirən mövqedən geri çəkilməməlidir. Hətta ilkin instansiya hakiminin 2 il 8 ay davam edən məhkəmə prosesində qarşı tərəfin təzyiqlərinə baxmayaraq, qanunun aliliyini rəhbər tutması diqqət çəkir. Apellyasiya hakimindən də eyni obyektivliyi və ədalətli yanaşmanı gözləyirik. Günahsız sürücünü, məhkəmələrin çox vaxt “ənənəvi” olaraq günahkar çıxarıb, ağır cəzalandırmaq kimi istəyinə yeni baxəş olmalıdır. Piyadanın bürün hallarda vurulmasına görə həmişə birmənalı şəkildə sürücünü cəzalandlrnaq düz deyil axı...Piyadanın heç günahı olmur?! Bu nə yanaşmadır?!Bizim vəziyyətimizdə olduğu kimi...Piyadaların büsbütün günahkar olduqları hallar var axı....
- Bu məhkəmə prosesində ədalətli qərar çıxarılacağına inanırsızmı?
- Mətbuat cameəsinin bu məhkəmə prosesini nəzarətdə saxlayıb, ictimaiyyətə ətraflı məlumat veriləcəyinə ümidimiz çoxdur. Mən, bir fizika-riyaziyyat elmləri namizədi olaraq bütün Azərbaycan cəmiyyətinə, ziyalılarına, xüsusi ilə də sükan arxasında oturan hər bir şəxsə müraciət edərək, xahiş edirəm ki, bu işin araşdırmasında yaxından iştirak edərək onu nəzarətdə saxlasınlar. Belə ki, bu iş gələcəkdə yüzlərlə, bəlkə də minlərlə sürücünün həyatı və azadlığı üçün böyük əhəmiyyət kəsb edə bilər...
İradə SARIYEVA
