Adil Qeybulla: "Tibbə aid bütün idarəçilik Səhiyyə Nazirliyinin əlində cəmlənməlidir"
Prezident İlham Əliyevin martın 19‑da imzaladığı fərmana əsasən, İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi publik hüquqi şəxsin icbari tibbi sığorta sahəsindəki səlahiyyətləri Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə həvalə edilib və agentliklə digər bağlı qurumların funksiyaları nazirliyin tabeliyində yenidən təşkil olunan Dövlət Tibbi Sığorta və Ekspertiza Agentliyi vasitəsilə həyata keçiriləcək. Yeni qurum icbari tibbi sığorta sisteminin idarə olunması və əlaqəli funksiyaları yerinə yetirəcək. Bəzi səlahiyyətlər isə müstəqil Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi (TƏBİB) və digər strukturlara verilə bilər.
Məlum olduğu kimi, indiyə qədər İcbari Tibbi Sığorta Agentliyinin fəaliyyətində çoxlu neqativ hallar, narazılıqlar olub və onun fəaliyyətinə dair islahatlarla bağlı çoxlu rəylər verilib. İndi yəqin ki, bu fürsətdən də istifadə edib icbari tibbi sığorta sahəsində geniş dəyişikliklər olacaq. Sizcə, bu sahədə nələr və necə dəyişdirilməlidir ki, vətəndaş məmnunluğu daha dolğun şəkildə təmin edilsin, eyni zamanda dövlət və sığorta vəsaitindən daha səmərəli istifadə olunsun?
İcbari tibbi sığorta sistemində vətəndaş məmnunluğunu artırmaq və vəsaitin səmərəli istifadəsini təmin etmək üçün bir neçə əsas istiqamətdə dəyişikliklər mümkündür. İlk növbədə, xidmətlərin şəffaflığı artırılmalı, vətəndaşlara göstərilən tibbi xidmətlər barədə məlumatlar açıq və anlaşılan formada təqdim edilməlidir. Bu, səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyətinə nəzarəti gücləndirir və müraciət zamanı anlaşılmazlıqları azaldır.
İkincisi, bürokratiyanın və prosedurların sadələşdirilməsi vacibdir. Sığorta ödənişləri, müraciət və qeydiyyat prosesləri daha sürətli və elektron formada aparılmalıdır ki, vətəndaşlar zaman itirməsin və səhiyyə resursları səmərəli istifadə olunsun.
Üçüncüsü, tibbi personalın və idarəetmə strukturlarının peşəkarlığı artırılmalıdır. İşçilərin təlimi, audit mexanizmlərinin tətbiqi və məsuliyyətin artırılması səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyətinə birbaşa təsir edir.
Dördüncüsü, sığorta vəsaitlərinin xərclənməsi ilə bağlı nəzarət gücləndirilməli, sui-istifadə hallarının qarşısı alınmalıdır. Bu, həm dövlət büdcəsinin qorunmasına, həm də vətəndaşlara daha keyfiyyətli xidmətlərin göstərilməsinə şərait yaradır.
Nəhayət, vətəndaşların rəy və təklifləri sistemli şəkildə toplanmalı və qərarların hazırlanmasında nəzərə alınmalıdır. Bu yanaşma həm şəffaflığı artırır, həm də sığorta sisteminin əhali ehtiyaclarına uyğun inkişafına imkan verir. Bu dəyişikliklər bir yerdə həyata keçirilərsə, icbari tibbi sığorta sahəsində həm vətəndaş məmnunluğu, həm də maliyyə səmərəliliyi artacaq.
Professor Adil Qeybulla məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında deyib ki, həqiqətən İcbari Tibbi Sığorta Agentliyinin hər hansı bir nazirliyin tabeliyinə verilməsi məntiqlidir. Çünki bu qurum az qala TƏBİB və Səhiyyə Nazirliyindən daha yüksək səlahiyyətlərə malik bir orqan şəklini almışdı:
“Bu agentliyin tərkibində çoxlu departamentlər və digər alt qrumlar yaradılıb. Bu, adi sığorta agentliyidir və dünyadakı analoqları şəklində qurulmalıdır.
Eyni zamanda, TƏBİB də Səhiyyə Nazirliyinə birləşdirilməlidir. Tibbə aid bütün idarəçilik Səhiyyə Nazirliyinin əlində cəmlənməlidir.
Maliyyə isə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində olan İcbari Tibbi Sığorta Agentliyinin əlində olacaq. Hələ TƏBİB-in taleyi bəlli deyil, bu yaxınlarda yəqin ki, o da məlum olacaq.
Xəstəxanalara icbari tibbi sığorta məsələsində daha çox müstəqillik verilməlidir. Amma maliyyə vəsaitlərinin xərclənməsinə ciddi nəzarət edilməli və şəffaflıq təmin olunmalıdır. Çünki vətəndaş məmnunluğunun təmin edilməsində vəsaitin səmərəli xərclənməsi mühüm rol oynayır. Müştərək maliyyələşmə sahələri açıq şəkildə vətəndaşlara bildirilməlidir. Yəni vətəndaş üçün hər şey aydın olmalıdır”.
Akif NƏSİRLİ
