2019-cu ilin əvvəli ilə müqayisədə 2025-ci ildə əmək müqavilələrinin sayında qeyri-neft-qaz sektorunun özəl bölməsinin xüsusi çəkisi 38.5 faizdən 54.4 faizə yüksəlib. Sektorda müqavilələrin sayı isə 1.9 dəfə artaraq 1 milyonu ötüb və dövlət sektorunun göstəricisini üstələməyə davam edir. Bunu "Vergi sistemində gələcəyə baxış: Yeni idarəetmə modeli və data əsaslı qərarlar" adlı forumdakı çıxışı zamanı iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov deyib.
Amma iqtisadçı Natiq Cəfərlinin hesablamalarına görə, son beş ildə Azərbaycanda dövlət sektorunda çalışanların sayı 47 minə yaxın azalıb. Bununla belə ümumilikdə muzdla işləyənlərin sayında artım var: "...Ölkəmizdə muzdla çalışanların sayı cəmi 163 min nəfər artıb. Sırf özəl sektorda işçi sayı artımını nəzərə alsaq, 208 min işçi sayı artıb ki, bu da ilə 34 min əlavə iş yeri deməkdir. Amma, bu iş yerlərinin sayının artması vergi güzəştlərinə görə olmadı axı, ciddi yoxlamalar oldu, zatən var olan iş yerləri rəsmiləşdi, yenisi yaranmadı və ya VÖEN-i olub xidməti müqavilə ilə çalışanları məcburən rəsmiləşdirilməsi baş verdi. Yəni, bu da yeni iş yerləri deyildi". Qeyd edək ki, Azərbaycanda 2019-cu ildən qüvvədə olan, qeyri-neft-qaz və qeyri-dövlət sektorlarında çalışanlar üçün nəzərdə tutulmuş gəlir vergisi ilə bağlı güzəştin müddəti 2026-cı il yanvarın 1-də başa çatıb. Artıq 2026-cı ildə aylıq gəliri 2 min 500 manata qədər olanlar 3 faiz, 2027-ci ildə 5 faiz, 2028-ci ildən isə 7 faiz vergi ödəyəcəklər. Hazırda dövlət sektorunda iş yerlərinin azalması bir tərəfdən struktur islahatları, digər tərəfdən isə bəzi dövlət qurumlarında aparılan optimallaşdırma və yenidən təşkiletmə prosesi ilə bağlıdır. Struktur islahatları çərçivəsində bir-birini təkrarlayan və funksional baxımdan səmərəsiz iş yerlərinin ixtisar edilməsi təbii prosesdir. Eyni zamanda dövlət qurumlarında elektron xidmətlərin genişlənməsi və rəqəmsallaşma səviyyəsinin yüksəlməsi də iş yerlərinin sayına birbaşa təsir göstərir. Bu amillər nəzərə alındıqda dövlət sektorunda işçi sayının azalması əvvəlcədən gözlənilən idi. Qeyd edək ki, rəsmi statistikaya əsasən, hazırda Azərbaycanda dövlət sektorunda çalışanların sayı təxminən 869 min nəfərdir. Bu göstərici ötən il 882,8 min nəfər təşkil edirdi ki, nəticədə son bir il ərzində dövlət sektorunda işləyənlərin sayı təxminən 13,8 min nəfər azalıb. Müqayisə üçün bildirək ki, 2020-ci ildə dövlət sektorunda çalışanların sayı təxminən 911 min nəfər olub.
Ramil QULİYEV
