İnsan unudulanda ölür. İnsanı ölməyə qoymayan onun xatırlanması, yada salınmasıdır. Hər insan özündən sonra bu dünyada çoxlu izlər qoyub gedir. O izlərin bəziləri itir, bəziləri kölgədə qalır, bəziləri də yaddaşlarda yaşayır, xatirələrdə canlanır. Əfsanəvi Oqtay Aydınoğlu (Məmmədov) yaşayır, sanki 2009-cu ilin 20 yanvar günü onun ürəyi əbədi susmayıb, dayanmayıb, hələ də dostların ürəyində döyünür.
Bu gün onun nə doğum, nə də xatirə günüdür, dostunun onu xatırladığı gündür. Hər gün adı çəkilir, hər gün sözü yada salınır, hər gün hərəkətləri, otruşu-duruşu, gülüşü anılır. “Oqtay belə deyirdi”, “Oqtay vəfalı dost idi”, “Oqtay ailəsindən yox, xalqdan getdi” deyilir.
Kimdi Oqtay Aydın oğlu Məmmədov?
Mərhum Prezident Heydər Əliyevin “Əməkdar Mədəniyyət İşçisi” fəxri adı verdiyi, Prezident İlham Əliyevin “Tərəqqi” medalı ilə təltif etdiyi, 2006-cı ildə Fotoqraflar Birliyi tərəfindən “İlin ən yaxşı siyasi fotomüxbiri” seçilən, 2009-cu ildə isə Mətbuat Şurasının “Media açarı” mükafatını alan O.Aydınoğlu uzun illər AzərTAC-ın Fotoinformasiya baş redaksiyasına rəhbərlik edib.
AzərTAC-ın fotomüxbiri kimi dünyanın çox yerində olub. Həm xaricdə, həm də ölkədə onun lentə aldığı fotolar məşhur olub. Oqtay Aydınoğlu Azadlıq meydanındakı izdihamı, Şəhidlər xiyabanında 20 Yanvar hadisələri qurbanlarının dəfni, ötən əsrin 90-ci illərinin əvvəllərində ölkədə olan dramatik hadisələri, Milli Məclis iclaslarını fotonun yaddaşına göçürüb, tarixləşdirib.
20 Yanvar hadisələri vaxtı küçə və meydanlarda faciə qurbanlarının, əzilmiş maşın və texnikaların, atəşə məruz qalmış bina və evlərin şəkilləri məhz Oqtay Aydınoğlunun çəkdiyi kadrlar vasitəsilə dünyanın aparıcı kütləvi informasiya vasitələrinə yol tapıb. Həmin günlərdə sovet hərbçiləri bir neçə dəfə fotoqrafın çəkdiyi kadrların qarşısını almaq üçün onun üst-başını axtarsalar da, əvvəlcədən özündə saxladığı boş və ya istifadə edilmiş plyonkaları verərək məşum günləri əks etdirən kadrları qoruya bilib.
Oqtay Aydınoğlu 1998-ci ildən AzərTAC-ın Fotoinformasiya baş redaksiyasına rəhbərlik edib. Həmin illər ərzində ölkəmizdə cərəyan edən ən mühüm sosial-ictimai, mədəni hadisələrin fotosalnaməçisi olub. O, xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin, Prezident İlham Əliyevin çoxsaylı xarici və ölkədaxili səfərlərində AzərTAC-ın fotomüxbiri kimi iştirak edib. Onun çəkdiyi fotolar təkcə respublika mətbuatında deyil, “Reuters”, “Frans Press” və “Associated Press” kimi xəbər agentlikləri vasitəsilə də yayılırdı. Azərbaycan həqiqətlərini və reallıqlarını fotonun dili ilə hər yerə yayırdı...
Oqtay Aydınoğlu 16 ildir ki, aramızda yoxdur. 2009-cu ilin 20 yanvar günü Şəhidlər xiyabanında faciənin ildönümü ilə əlaqədar ziyarətin çəkilişindən az sonra qəflətən ürəyindən ağrı tutub, onu maşına qoyub iş yerinə gətirirlər. Həkimlər, tibb işçiləri çox çalışsalar da, Oqtay Aydınoğlunun həyatını xilas edə bilmirlər…
Fərman Qarabağlı: “Yanvarın 21-də Oqtaygilə zəng etdim ki, “sizə gəlirik” deyəm, telefonda ağlaşma səsi eşitdim...”
Əslən Füzuli rayonunun Arayatılı kəndindən olan, hazırda Bakıda yaşayan və ticarətlə məşğul olan, "Bakı-Xəbər"in təəssübkeş oxucusu və təbliğatçısı, redaksiyamızın yaxın dostu Fərman Qarabağlı (Süleymanov) bu günlərdə bizimlə əlaqə saxlayaraq, yaxın və unudulmaz dostu Oqtay Aydınoğlunu yada salmağımızı istədi. F.Qarabağlının sözlərinə görə, O.Aydınoğlu elə şəxsiyyətlərdən, elə ustadlardan, elə dostlardandır ki, hər gün xatırlanır. “Oqtay Məmmədovla bağlı xatirələrim həddən artıq çoxdur və o qədər gözəl insan, o qədər gözəl dost idi ki, sözlə ifadə etmək çox çətindir. Dosta əl tutmağı, dara düşənə arxa durmağı, insanların dərdinə biganə qalmamağı, həddən artıq sədaqətli və etibarlı olmağı ilə seçilirdi Oqtay. Bu gün düşünəndə ki, o həyatda yoxdur, inanın ki, hədsiz dərəcədə məyus oluram. Dost itkisi doğrudan da çox ağırdır. Elə adamlar var ki, gözlərin hər yerdə onu axtarır, elə bilirsən indi şəhərin ortasında qarşına çıxacaq, görüşüb hal-əhval tutacaqsan, ya telefonla danışacaqsan. Adam itkisi ilə barışa bilmir Oqtayın. Mən ona həmişə unudulmaz Oqtay deyirəm...
Çox yaxın dostum, əslən Göyçaydan olan Rövşən Əhmədov 1974-cü ildə istədiyi qızı götürüb Göyçaya aparmaq istəyirdi. Mənə istəyini bildirəndə dedim ki, atan-anan, qohum-əqraban bu işə necə baxacaq? Çünki onlar Rövşənin həmin qızla evlənməsinə razı deyildilər, onu qohum qızlardan biri ilə evləndirmək istəyirdilər. Rövşən də “nə etmək olar? Mən bu qızı sevirəm, könül sevən göyçək olar” dedi. Onda Rövşən Bakıda böyük bir ərzaq mağazasının müdiri idi, özünün də “Jiquli” markalı maşını vardı. O zaman bu maşından az-az adamda vardı. O öz maşını, biz də başqa bir maşınla iki dost onların arxasınca çinarlar şəhəri Göyçaya getdik. Orda Rövşənin kiçik qardaşı Eyvazgilə getdik. Əslində, Rövşənlə məni Eyvaz tanış etmişdi. Eyvaz tələbə yoldaşım idi və yataqxanada bir otaqda qalmışdıq. Düz 1966-cı ildən bu günə qədər dost və qardaşıq. Eyvaz Göyçayda nüfuzlu kişilərdən biridir. Şirə zavodunun, konserv zavodunun, Əyirici Kombinatın direktoru, Göyçay rayonunda “İspalkom”un (Rayon İcra Komitəsi) sədri işləyib. Ləqəbi də Xan Eyvazdı. 1975-ci ildə Rövşən mənə dedi ki, qaynım əsgərlikdən gəlib, gedək səni onunla tanış edim. Tanış olduq, adı Oqtay idi. Oqtay bizdən cavan idi. Reqbi idman növü üzrə çempion da olmuşdu. Əvvəllər AzərTAC-ın Fotoinformasiya baş redaksiyasının rəhbəri milliyyətcə yəhudi idi. Heyf adını unutmuşam. Bir yerdə çox olmuşduq, bir-birimizə hörmətimiz vardı. O, Amerikaya köçdü və Oqtay onun yerinə müdir təyin olundu.
Kiçik qardaşım Salmanı şəhərin mərkəzində, Şəhər Polis İdarəsi ilə üzbəüzdə yerləşən 44 nömrəli məktəbdə təsərrüfat müdiri vəzifəsinə işə düzəltmişdim. Məktəbin direktoru dostum Səfəralı müəllim idi. Tələbə idi, İnşaat İnstitutunda axşam şöbəsində oxuyurdu. “SU-302” idarəsi vardı, çoxmərtəbəli binalar tikirdilər, oranın kadrlar idarəsinin rəisi Seda xanım çox nüfuzlu qadın idi, eyni zamanda dostluq edirdik. Salmanı Seda xanıma görə orda işə düzəltdim, adı inşaatda gedirdi, amma orda fəhlə işləməyə qoymadım, cavan oğlan idi. Sonra Salmanın soyadına baxanda “siz necə qardaşsınız ki, sənin soyadın Süleymanov, onunku Qasımovdur”- dedi. Dedim, Seda xanım, o mənim qardaşımdır, bizdə iki soyad gedir-Süleymanov və Qasımov. Bir gün Salman mənə dedi ki, Nəsimi rayonu üzrə məktəblərin təmiri şöbəsinə bir nəfəri götürürlər, maarif müdiri ilə danışmaq olarmı ki, işə məni götürsün. Dərhal Oqtayın yanına gəldim, vəziyyəti danışdım. Oqtay mənə dedi narahat olma, maarif müdirini tanımıram. Amma “İspalkom”un sədri Eldar Əzizov dostumdur. Səhəri gün Oqtay mənə dedi ki, xahiş etdim o vəzifəyə Salmanı götürdülər.
Oqtay prezidentlərdən Ayaz Mütəllibovun, Əbülfəz Əliyevin, ümummilli lider Heydər Əliyevin və cənab Prezident İlham Əliyevin daxili və xarici səfərlərində foto-müxbir olaraq iştirak edirdi. Oqtay danışırdı ki, ümummili lider Heydər Əliyevin İngiltərəyə səfərlərindən birində o, foto-müxbir kimi iştirak edib. Deyirdi ki, İngiltərə kraliçasının ad günü idi və qonaqlıqda xarici ölkələrin bir çoxundan rəsmi şəxslər, prezidentlər iştirak edirdi və hər kəs ayağa durub kraliça haqqında bir cümləlik söz deyib onu təbrik edirdilər. Ümumilli lider ayağa durub deyib ki, böyük bir dövlətin kraliçası haqqında bir cümlə ilə fikir bildirmək olmaz və o, geniş və məzmunlu bir çıxış edib. Heydər Əliyevin çıxışı alqışlarla qarşılanıb. Oqtay danışırdı ki, Heydər Əliyevin ABŞ səfərində bizi içəriyə buraxmırdılar, mən çox çətinliklə içəri keçmişdim, orda bir anı çəkmək lazım idi. Ümummilli lider yüksək səslə “hanı AzərTAC”- soruşanda mən cavab verdim ki, cənab Prezident, AzərTAC burdadır və o anın fotosunu çəkdim...
“Bakı-Xəbər” media qrupunun rəhbəri, politoloq, çox hörmətli Aydın Quliyev mənə danışıb ki, 1995-ci ildə ümummilli lider haqda ilk kitabı (“Siyasətin gücü”) mən yazdım. Aydın müəllim dedi ki, dostum, “Yeni Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru Alqış Həsənoğlu məni Oqtay Məmmədovla tanış etdi və mən ondan müəyyən fotomateriallar aldım, Oqtay çox səmimi adam idi”.
O.Məmmədovla yaxın ailəvi dost olduqlarını deyən F.Qarabağlının sözlərinə görə, bir-birinin evinə gəliş-gedişləri, yaxınlıqları, isti münasibətləri olub. “Atası Aydın dayı çox ləyaqətli, ağsaqqal adam idi. Oqtay danışırdı ki, bir dəfə ölkəmizin birinci xanımı Mehriban Əliyevanın sənətkarlarla görüşü vardı, foto çəkilişi mən aparırdım, adlarını çəkmək istəmədiyim sənətkarların çoxu bir-birinə aman vermədən Mehriban xanıma yaxınlaşmaq istəyirdi. “Bir də gördüm ki, təkcə Dədə Süleyman bir kənarda durub. Sənətkarlara dedim ki, imkan verin bu kişi də Birinci xanıma yaxınlaşsın, o da ürək sözünü desin, xahişini etsin”-deyirdi Oqtay. Oqtay danışırdı ki, hər sənətkar Birinci xanımdan öz şəxsi xahişlərini edirdi, amma Dədə Süleyman Mehriban xanıma və cənab Prezidentə can sağlığı arzuladı, artıq heç nə demədi. Oqtay o görüşdən Mehriban xanımla Dədə Süleymanın şəklini çəkib mənə verdi, mən də o fotonu dədə Süleymana verdim, o foto onun evində durur.
Bir gün Oqtay mənə dedi ki, məni Qarabağa apar. Oqtay Bayılda yaşayırdı, ağ “06 Jiquli”si vardı, onun maşını ilə Füzuliyə gəldik. O vaxt Füzulidə məşhur musiqiçi Zahid Ağayevin musiqiçi dəstəsi vardı, kiçik qardaşı Manaf çox yüksək səslə muğamat oxuyardı. İndi də yadımda qalıb. O vaxt Oqtay dedi ki, Manaf, səni televizora çıxaracam. Heyf ki, Oqtayın ömrü vəfa etmədi. Füzulidə Köndələn çayın üstündə çox məşhur Çənlibel restoranı vardı və Zahid bizi orda qonaq etdi, yaxşı qonaqlıq verdi. Oranı Füzulinin ovaxtkı katibi Əhmədov tikdirmişdi, çox mənzərəli idi...Orda Oqtayla çox olmuşduq, yaxşı xatirəmiz var”.
F.Qarabağlı dedi ki, ölümündən bir gün əvvəl yanvarın 21-də görüşmək üçün O.Aydınoğlu ilə vədələşibmişlər, amma əcəl macal verməyib: “Oqtayın yoldaşı çox dadlı gürzə bişirərdi. Biz danışdıq ki, 20 yanvar çəklişindən sonra Oqtaygildə gürzə qonaqlığında olaq. Yanvarın 21-də Oqtaygilə zəng etdim ki, “sizə gəlirik” deyəm, telefonda ağlaşma səsi eşitdim. Oqtayın dünyasını dəyişdiyini öyrəndim, o qədər pis oldum... Nə etmək olar, həyatdı. O, qəlbələrdə yaşayır. AzərTAC-da işləyəndə özünə böyük hörmət qazandı, bütün prezidentlər onun xətrini istəyirdi...O, unudulmaz Oqtaydı”.
İradə SARIYEVA
