şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

“Azərbaycanın arxeoloji irsi” kitabı İtaliyada…

Image


Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2026-cı il qrant müsabiqəsinin qalibi olmuş “Azərbaycanın tarixi-mədəni irs obyektlərinin tanıdılması” layihəsi çərçivəsində tarix üzrə fəlsəfə doktoru, arxeoloq Fariz Xəlillinin italyan dilində nəşr olunmuş “Patrimonio Archeologico dell'Azerbaigian” (“Azərbaycanın arxeoloji irsi”) kitabının 14-23 iyun tarixlərində İtaliyanın Roma, Florensiya, Milan, Turin, Verona və Bolonya şəhərlərində geniş təqdimatı və yayımı həyata keçirilib.

Layihə çərçivəsində "Miras" Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyi ilə YOCOCU Assosiasiyası arasında əldə olunmuş razılığa əsasən, kitabın yayımı ilk növbədə mədəni irsin öyrənilməsi, qorunması, konservasiyası, bərpası və təbliği sahəsində fəaliyyət göstərən universitetləri, elmi-tədqiqat institutlarını, muzeyləri, kitabxanaları, bərpa laboratoriyalarını və ixtisaslaşmış mədəniyyət təşkilatlarını əhatə edib. Səfər çərçivəsində kitab Florensiya Milli Mərkəzi Kitabxanasına, Florensiya Arxeologiya Muzeyinə, Florensiya Universitetinin Arxeologiya Departamentinə, Boloniya Arxeologiya Muzeyinə, Boloniya Universitetinin Tarix, Mədəniyyətlər və Sivilizasiyalar Departamentinin Kitabxanasının Arxeologiya Bölməsinə, Ustica Memorial Muzeyinə, Ustika Faciəsi Qurbanlarının Ailə Üzvləri Assosiasiyasına, Turin şəhərinin Monumental Qəbiristanlığının rəhbərliyinə, Turin Universitetinin Tarix Departamentinin kitabxanasına, eləcə də digər universitet, muzey və elmi-tədqiqat müəssisələrinə hədiyyə olunub.

Layihənin əsas tədbirlərindən biri 19 iyun tarixində Avropanın Əlamətdar Məzarlıqlar Assosiasiyasının (ASCE) İllik Baş Assambleyası və Beynəlxalq Turin Konfransı çərçivəsində baş tutub. Kitabın müəllifi və layihə rəhbəri Fariz Xəlilli “History and Heritage of Epigraphic Tombstones in Azerbaijan” (“Azərbaycanda epiqrafik qəbir daşlarının tarixi və irsi”) mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. Konfransda "Miras" Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyinin daha səkkiz üzvü də iştirak edib.

Məruzədə Azərbaycanın orta əsr və yeni dövr epiqrafik qəbir daşlarının tarixi inkişafı, elmi əhəmiyyəti və mədəni irs kimi dəyəri təqdim olunub. Bildirilib ki, epiqrafik qəbir daşları ölkənin sosial tarixi, dini-mənəvi həyatı, sənətkarlıq ənənələri və kollektiv yaddaşını əks etdirən mühüm ilkin tarixi mənbələrdir. Təqdimatda Avaxıl, Kələxana, Basqal, Şıxməzid, eləcə də Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun epiqrafik irsi üzrə aparılmış tədqiqatların nəticələri beynəlxalq auditoriyanın diqqətinə çatdırılıb. Eyni zamanda epiqrafik irsin sənədləşdirilməsi, rəqəmsallaşdırılması və elmi əsaslarla mühafizəsinin müasir mədəni irs idarəçiliyinin əsas istiqamətlərindən biri olduğu vurğulanıb. Məruzə iştirakçılar tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb və Azərbaycanın tarixi-mədəni irsinin beynəlxalq elmi ictimaiyyətə tanıdılması baxımından mühüm töhfə kimi qiymətləndirilib.

Turində səfər çərçivəsində Avropanın Əlamətdar Məzarlıqlar Assosiasiyasının İdarə Heyətinin üzvü Valérie Madoka Naito, Turin Bələdiyyəsinin Dəfn və Qəbiristanlıq Xidmətləri Səhmdar Cəmiyyətinin məsul əməkdaşı Dr. Renata Santoro, Turin Universitetinin nümayəndələri və digər tərəfdaşlara kitablar təqdim olunub. Eyni zamanda Turin Monumental Qəbiristanlığında dəfn edilmiş azərbaycanlı partizan Hüseynov Vilayət Əbülfət oğlunun məzarı ziyarət edilib. Qəbiristanlığın tədqiqatçılarına II Dünya müharibəsi illərində İtaliya Müqavimət Hərəkatında vuruşmuş azərbaycanlı partizanlar və Vilayət Hüseynovun mənsub olduğu dəstənin fəaliyyəti barədə ətraflı məlumat verilib.

20 iyun tarixində Fariz Xəlilli Bolonya şəhərində yerləşən Ustica Memorial Muzeyini ziyarət edib. Muzey əməkdaşı Luigi Loiodice tərəfindən muzeyin fəaliyyəti və ekspozisiyası haqqında geniş məlumat verilib. Səfər zamanı Fariz Xəlilli Ustica aviasiya faciəsi ilə 25 dekabr 2024-cü ildə Qazaxıstanın Aktau şəhəri yaxınlığında baş vermiş AZAL-ın J2-8243 reysinin faciəsini qaranlıq irs (Dark Heritage) konsepsiyası baxımından müqayisəli şəkildə təhlil edib, memorial muzeylərin tarixi yaddaşın qorunmasındakı rolu barədə fikir mübadiləsi aparıb. Muzeyə, Ustika Faciəsi Qurbanlarının Ailə Üzvləri Assosiasiyasına, Bolonya Arxeologiya Muzeyinə və Bolonya Universitetinin Tarix, Mədəniyyətlər və Sivilizasiyalar Departamentinin Kitabxanasının Arxeologiya Bölməsinə kitablar hədiyyə olunub.

Roma proqramı çərçivəsində YOCOCU Assosiasiyasının prezidenti Andrea Macchia və assosiasiyanın üzvü Camilla Zaratti ilə birlikdə İtaliyanın Azadlığı Uğrunda Mübarizə Tarixi Muzeyi və San Kozimato Kilsə və Monastır Kompleksi ziyarət olunub, burada mədəni irsin qorunması və istifadəsi sahəsində tətbiq olunan təcrübələr öyrənilib. Muzeylərə, bərpaçı alimlərə, mədəni irs mütəxəssislərinə və tərəfdaş təşkilatların nümayəndələrinə kitablar təqdim edilib.

Kitab İtaliyada yalnız elmi müəssisələrdə deyil, yerli kitabxanalar və mütəxəssislər arasında da böyük maraq doğurub. Milan yaxınlığındakı Cusano Milanino Bələdiyyə Kitabxanasında professor Luigi Scrinzinin təşəbbüsü ilə kitab kitabxananın fonduna rəsmi şəkildə daxil edilib. Qeydiyyat zamanı nəşrin növü, müəllifi, nəşriyyatı, elmi redaksiya heyəti və hədəf oxucu auditoriyası haqqında məlumatlar protokola daxil edilərək kitab kitabxananın kataloquna əlavə olunub. Professor Luigi Scrinzinin 10 yaşlı nəvəsinin bu təqdimat və qeydiyyat prosesində fəal iştirakı kitabxana rəhbərliyi tərəfindən yüksək qiymətləndirilib və o, kitabın İtaliyadakı ilk təqdimatının rəmzi “xaç anası” kimi alqışlarla qarşılanıb.

Kitab İtaliya elmi ictimaiyyəti tərəfindən də yüksək qiymətləndirilib. Turin şəhərində fəaliyyət göstərən Chorus Srl şirkətinin memarı və tədqiqatçısı Arch. PhD Cristiano Tosco kitab haqqında yazdığı rəydə onu Azərbaycan arxeoloji irsini italyan oxucusuna peşəkar və sistemli şəkildə təqdim edən mühüm elmi nəşr kimi səciyyələndirib. O bildirib ki, kitabın aydın strukturu həm mütəxəssislər, həm də geniş oxucu auditoriyası üçün dəyərli mənbədir və Azərbaycanın arxeoloji irsinin Qərb elmi baxış bucağından öyrənilməsi üçün etibarlı bələdçi rolunu oynayır. Cristiano Tosco xüsusilə nəşrin zəngin foto materiallarını yüksək qiymətləndirərək onların Azərbaycanın maddi və qeyri-maddi mədəni irsinin canlı və dinamik şəkildə təqdim olunmasına xidmət etdiyini vurğulayıb və kitabı son illərdə bu sahədə italyan dilində nəşr edilmiş ən mühüm ümumiləşdirici əsərlərdən biri kimi dəyərləndirib.

Səfər çərçivəsində kitabın İtaliyada ikinci nəşrinin hazırlanması istiqamətində də mühüm addımlar atılıb. YOCOCU Assosiasiyası mədəni irsin qorunması, arxeologiya, memarlıq, incəsənət tarixi və humanitar elmlər üzrə ixtisaslaşmış Il Prato Edizioni nəşriyyatı ilə əməkdaşlıq imkanlarına dair ilkin danışıqlara başlayıb. Eyni zamanda professor Luigi Scrinzi, Enrica Compri, kitabda istifadə olunan çoxsaylı fotoşəkillərin müəllifi Valter Niselli və Vittoria Scrinzi kitabın İtaliya kitabxanaları şəbəkəsinə daxil edilməsi, media və elmi ictimaiyyət arasında daha geniş tanıdılması istiqamətində dəstəklərini davam etdirirlər.

Qısa müddətli olmasına baxmayaraq, səfər Azərbaycanın arxeoloji və mədəni irsinin İtaliyada tanıdılması baxımından mühüm nəticələr verib. Roma, Florensiya, Milan, Turin, Verona və Bolonya şəhərlərində keçirilən görüşlər, təqdimatlar və elmi müzakirələr nəticəsində 200 nüsxə kitab YOCOCU Assosiasiyasının dəstəyi ilə elm, təhsil və mədəniyyət müəssisələrinə çatdırılıb. Layihə rəsmi olaraq başa çatsa da, bu səfər çərçivəsində yaradılmış beynəlxalq elmi əlaqələr, institusional əməkdaşlıqlar və Azərbaycanın zəngin tarixi-mədəni irsinin xaricdə təbliği istiqamətində fəaliyyət gələcəkdə də davam etdiriləcək.

İradə SARIYEVA



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 12:58
Bakıda narkotik həblər satanlar saxlanıldı, aralarında bir vəkil də var - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Azərbaycan-NATO hərbi logistika əməkdaşlığı müzakirə olunub

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

20.11.2026 / 12:21
Sahibə Qafarova Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşdə iştirak edib

20.11.2026 / 12:14
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır – nəzarət gücləndirilə bilər...

20.11.2026 / 12:01
Media və Yayım Şurasının müsabiqələrinin keçirilməsi qaydalarında yenilik edildi

20.11.2026 / 11:50
İspaniya futbolunun dörd nəhəngi İstanbulda üz-üzə gəlir

20.11.2026 / 11:37
Jurnalist müsabiqəsində sosial media aktivliyi də nəzərə alınacaq - YENİ QAYDA...

20.11.2026 / 11:23
Keçmiş təhsil nazirinə yeni vəzifə verildi...

20.11.2026 / 11:09
Dəbilqəsiz elektroskuter sürmək qadağan edilə bilər - Ombudsmandan təklif...

20.11.2026 / 10:54
Bu halda media subyektinə yardım dayandırılacaq...

20.11.2026 / 10:36
Sülhə mane olan sənəd Ermənistanın rəsmi saytlarında açılmır

20.11.2026 / 10:18
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə görüşüb - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 10:03
Tramp İrana yeni hücumla bağlı yeni tarix açıqladı – nələrin baş verəcəyini görəcəyik…

20.11.2026 / 09:47
Abşeron-Xızı Təhsil İdarəsinin müdiri yeni vəzifəyə təyin edildi...

20.11.2026 / 09:30
Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi 2027-ci il üzrə kiçik və böyük qrant müsabiqələrini elan edir

20.11.2026 / 09:20
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnamın Baş naziri ilə görüşü olub - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Ho Şi Minin məqbərəsini ziyarət etdi - FOTO

20.11.2026 / 08:21
Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü gündəmdə - yalnız ərazi güzəşti qarşılığında…

20.11.2026 / 08:11
Netanyahunun əsas rəqibi hərəkətə keçdi - Ayzenkot ərəb partiyaları ilə koalisiyaya gedir

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ