Stanford Universitetinin açıqladığı “dünyanın ən nüfuzlu alimlərinin 2 faizi” siyahısında Azərbaycan üzrə 41 tədqiqatçının adı verilib.
Təhsil məsələləri üzrə ekspert Kamran Əsədov öz Facebook səhifəsində qeyd edib ki, dünyanın ən nüfuzlu alimləri sırasında Azərbaycan üzrə 41 tədqiqatçının adının çəkilməsi ilk baxışdan qürur doğurur: "Amma bu məlumatlara dərindən baxanda ortaya çox ciddi manipulyasiya və etik problem çıxır. Siyahıda bəzi universitetlərin adları çoxlu sayda “alim”lə təmsil olunur, lakin həmin şəxslər nə o universitetdə işləyir, nə də Azərbaycanda yaşayırlar. Xüsusilə bəzi özəl ali məktəblərin – Xəzər Universiteti və Qərbi Kaspi Universitetinin siyahıda yer alan “tədqiqatçıları”na baxanda görürsən ki, onların əksəriyyəti nə azərbaycanlıdır, nə də həmin universitetlə faktiki əlaqəsi var. Onların hər biri ya ABŞ-də, ya Avropada, ya da Asiyanın elmi mərkəzlərində çalışan alimlərdir (siyahıda Rehman Hamood Ur, Rouhasan Behnam, Moradi Rasoul və başqalarının adı verilib - M.R.). Sadəcə öz elmi məqalələrində “affiliation” bölməsində bu universitetlərin adlarını yazıblar. Əslində bu, həmin universitetlərin xarici tədqiqatçılara pul ödəyib öz adlarını “affiliation”da (hansısa quruma bağlı, hansısa qurumun üzvü olmaq) göstərmək praktikasının nəticəsidir. Yəni faktiki olaraq Azərbaycandakı həmin universitetlərdə bu alimlər yoxdur, onlarla tələbə görüşü də mümkün deyil, heç bir laboratoriyada işləmirlər, elmi mühitlə əlaqələri yoxdur. Sadəcə bir sənəddə ad çəkilib, nəticədə universitet reytinqdə “araşdırma mərkəzi” kimi görünür. Amma bu, kağız üzərində olan, saxta bir görüntüdür. Belə yalan və manipulyativ “reytinq”lər ölkənin elmi nüfuzuna zərbə vurur, real tədqiqatla məşğul olan yerli alimlərin əməyini kölgədə qoyur. Əsl sual budur: bizə belə yalan reytinq lazımdırmı? Universitetin məqsədi rəqəmləri şişirtmək, adını beynəlxalq siyahılarda göstərmək deyil, elmi mühit formalaşdırmaq, real tədqiqat aparmaq, gənc alimlər yetişdirmək olmalıdır. Akademik dürüstlük və şəffaflıq olmadan heç bir reytinqin mənası yoxdur. Azərbaycanın elmi adını belə yalan göstəricilərlə deyil, real araşdırmalarla yüksəltmək lazımdır".
Səslənən iddialar olduqca sərtdir və ölkəmizin nüfuzunu aşağı salır.
Qərbi Kaspi Universiteti: "Hazırda əcnəbi alimlərin Qərbi Kaspi Universiteti ilə əməkdaşlıq əlaqəsi uzun illərdir beynəlxalq elmi layihələrin, birgə tədqiqat proqramlarının nəticəsidir"
Məlum məsələ ilə bağlı Qərbi Kaspi Universitetindən bunlar bildirildi: "Stanford Universiteti kimi nüfuzlu elmi qurumun təhlilinə kölgə salmaq qeyri-peşəkar yanaşmadır. Azərbaycandan 41 elmi tədqiqatçının olması, elmimizi yüksək qiymətləndirmək əvəzinə öz işini düzgün qura bilmiş universitetləri təhqiredici ifadələrlə ittiham etmək, adlarını qaralamaq nə deməkdir? Əlavə etdiyimiz siyahıda müxtəlif ölkələrdə çalışan əcnəbi və ya azərbaycanlı alimlərin hansı universitetlə özünü əlaqələndirdiyi göstərilib. Baxaq bu universitetlər hansıdır? Bahoo! Burada az qala bütün Azərbaycan universitetlərinin adları var ki! Bəs nə əcəb bu düşük şərbaz onları saxta adlandırmayıb? Hazırda əcnəbi alimlərin Qərbi Kaspi Universiteti ilə əməkdaşlıq əlaqəsi uzun illərdir beynəlxalq elmi layihələrin, birgə tədqiqat proqramlarının nəticəsidir".
İlham Əhmədov: “Adıçəkilən universitetlər dünyanın müxtəlif ölkələrində qiyabi çalışan alimləri cəlb etmək əvəzinə, öz inkişafı üçün müəyyən işlər görə bilər”
Dosent, təhsil eksperti İlham Əhmədov "Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, qeyd edilən universitetlər müxtəlif xarici ölkələrlə müqavilə bağlayır və öz məqalələrində həmin ali təhsil ocaqlarının adını yazır: "Beləliklə, həmin universitetlərin reytinqinin yüksəlməsinə təsir edir. Ancaq elm və təhsilin inkişafına təsiri yoxdur. Bu kimi işlərə çoxlu pullar sırf olunur. Yaxşı olar ki, universitetlər həmin vəsaitləri öz inkişafı üçün xərcləsin”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, adıçəkilən universitetlər dünyanın müxtəlif ölkələrində qiyabi çalışan alimləri cəlb etmək əvəzinə öz inkişafı üçün müəyyən işlər görə bilər. Yaxşı olar ki, universitetlər qrant müsabiqəsi elan edib, inkişafları üçün yeni addım atsınlar. Layihə universitetin inkişafına yönəlməlidir.
Məlumdur ki, son illər Azərbaycan universitetləri müxtəlif beynəlxalq hesabatlarda irəliləyir və bundan da böyük piar təşkil olunur”.
Günel CƏLİLOVA
