Tural İrfan: “Həcc işlərinin daha şəffaf, daha sərfəli olması üçün müvafiq qurum yaradılmalı, yaxud başqa quruma həvalə olunmalıdır”
Məlum olduğu kimi, bu il Azərbaycana Həcc ziyarəti üçün kvota ayrılıb. Həcc ziyarətinin qiyməti bir nəfər üçün 10 min manata yaxındır.
Xatırladaq ki, sözügedən ziyarəti Azərbaycanda Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi təşkil edir. Ziyarəti həyata keçirmək istəyən əksər insanlar isə təqdim olunan qiymətlərin yüksək olmasından narazılıq edərək, qiymətlərin aşağı salınmasını istəyirlər. Turizm şirkətləri turist vizası ilə ziyarətçilərin səfərini təşkil edə bilər və qiymət də qat-qat ucuz olar. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, bir yerdə rəqabət yoxdursa, orada yüksək keyfiyyət olmur.
Elə etmək olar ki, Həcc ziyarətini QMİ ilə yanaşı, turizm şirkətləri də təşkil etsin?
“Həcc məsələsi asan iş deyil, əgər şirkət dövlət qurumunun nəzdində olarsa, sözügedən məsələni həvalə etmək olar”
Ilahiyyatçı Tural Irfan “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Həcc səfəri ilə bağlı qiymətlərin həddən artıq baha olması son illərdə narazılıq doğurur: “İnsanların daha sərfəli və ucuz qiymətə getmək istəyi də bəzən onların aldadılmalarına yol açır. Təbii ki, rəqabət olmayanda, alternativ vasitələr mümkün olmadıqda bu cür problemlər yaranır. Məsələ belədir ki, Həcc məsələsi ilə bağlı işləri ölkədə yalnız Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi həyata keçirir. Çünki Səudiyyə Ərəbistanının aidiyyəti dövlət qurumu ilə onların anlaşması var. Etirazlara rəğmən, qiymətlərin daha da ildən-ilə bahalaşması davam edir. Bunun əsl səbəblərini Səudiyyə Ərəbistanı ilə danışmaq lazımdır. Ola bilsin gedən çoxdur. Çünki buradan gedənlərin çoxu turist kimi, şöhrət üçün, oraları görmək naminə gedir. İbadət üçün gedənlərin sayı çox azdır. Bəyəm hamı zəkatını, xümsünü, fidyəsini verib, hamıdan halallıq alıb, ibadət borclarını icra edib gedir? Xeyr. Sadəcə həvəsinə görə müraciət edir, pulu da var, aidiyyəti qurum da dərhal onu yola salır.
Mən hesab edirəm ki, Həcc işlərinin daha şəffaf, daha sərfəli olması üçün müvafiq qurum yaradılmalı, yaxud başqa quruma həvalə olunmalıdır. Əgər bu işlər normal aparılsa başqa şirkətə ehtiyac qalmaz. Lakin görünən odur ki, burada problemlər var.
Ancaq hər yetən turust şirkətinə də bunu həvalə etmək olmaz. Nəzərə almaq lazımdır ki, Həcc məsələsi asan iş deyil. Əgər şirkət dövlət qurumunun nəzdində olarsa, sözügedən məsələni həvalə etmək olar. Ən yaxşısı bu məsələni Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinə həvalə etməkdir. O da müvafiq bildiyi qurum, yaxud şirkətlə koordinasiyalı şəkildə bu məsələni tənzimləyər. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin bu sahədəki fəaliyyəti qənaətbəxş deyil. Təbii ki, etibarlı başqa şirkət olarsa, alternativ yollar mümkün olarsa, həm rəqabət yaranar, həm də gedənlərə seçim etmək haqqı tanınar. Yoxsa bircə yol qoyub, onun da qiymətini 10 min manat elan etmək heç bir əndazəyə sığmır. Həmçinin keyfiyyət yüksək olar. Tutaq ki, bunlar aparır orada 100 manatlıq hoteldə insanları yerləşdirir. Lakin rəqabət olarsa, başqa şirkət də apararsa, tutaq ki, o, 50 manatlıq hoteldə qalmağı təklif edə bilər ki, bu da ümumi gediş məbləğinin aşağı düşməsinə gətirib çıxarar. Yoxsa standart qiymət qoymaq, heç bir başqa seçim də verməmək ibadət deyil, ticarətdir. Özü də
monopoliya. Namaz namazdır ki, ayaq üstə qıla bilməyənə oturub qılmaq, otura da bilməyənə uzanıb qılmaq haqqı verilir. Bu necə Həcdir ki, 10 min manatdan başqa yol qoyulmur getmək üçün? Amma bu yolları kim açmalıdır, necə həll olunmalıdır, hansı alternativ təkliflər var? Bunlar açıq suallardır. Hesab edirəm ki, dövlət qurumları özü Səudiyyə Ərəbistanı ilə bu məsələdə danışıb bu məsələni həll edə bilər”.
Günel CƏLİLOVA
