Autik uşaqların sosial dəstəklənməsi müzakirəsinə ekspertlər də qoşulur

Tarix: 09.04.2015 / 02:12
Bölmə: Sosial

Könül Vaqifqızı: "XXI əsrin psixoloji problemi olan autizm qlobal olaraq respublikamızda da həlli vacib məsələlərdən biridir"

"Autizmli uşaqların sosial adaptasiyası, cəmiyyətə inteqrasiya olunması və bu məqsədlə onların valideynlərinin maarifləndirilməsi pedaqoq və psixoloqların diqqət mərkəzində olmalıdır"

Milli Məclisin Sosial siyasət komitəsinin təşkilatçılığı ilə "Autizm xəstələrinin sosial müdafiəsi" mövzusunda dinləmələr keçirilib. Dinləmələr zamanı autizm xəstəliyindən əziyyət çəkən şəxslərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi müzakirə olunub.
Millət vəkili Hadı Rəcəbli bildirib ki, dünyada 70 milyona yaxın, Azərbaycanda isə təxminən 3500 autizm xəstəsi var: "Bununla əlaqədar olaraq Türkiyənin müvafiq sahədəki təcrübəsi Azərbaycan üçün hər zaman maraqlıdır, çünki dil və mənəvi dəyərlərin oxşarlığı baxımından bu təcrübədən faydalanmaq bizim üçün daha məqbuldur".
Ekspertlər də hesab edir ki, aituzm xəstəliyindən əziyyət çəkən insanların sosial müdafiəsi gücləndirilməlidir.
Psixoloq Könül Vaqifqızının sözlərinə görə, autizm xəstəliyinin yaranma səbəbi hələ ki, elmə məlum deyil: "Səbəb məlum olsaydı, hamiləlik dövründə bunun qarşısını almaq olardı. Autizm 3 yaşınadək uşaqlarda hiss olunmaya bilir və uşaqlar adları çağırılan zaman reaksiya vermirsə, bir nöqtəyə baxıb çox dayanırsa, hansısa oyuncağın bir hissəsinə saatlarla baxırsa, bu, autizm əlamətidir.
Autizm ömürlük xəstəlikdir. Bu xəstələrlə loqoped, psixoloq və terapevt məşğul olmalıdır. Bu üç mütəxəssisin dəstəyi ilə autik xəstələrə müəyyən davranış qaydaları öyrədilir. Süni yolla beyinlərində reflekslər yaradılır. Bu zaman autiklər heç olmasa özlərini idarə etməyi bacarmalıdır. Daim onların ətrafında bir insan olmalıdır.
Autiklərin valideyni olmaq çox çətindir. Onların üzərinə həddindən artıq yük düşür. Hər gün xəstələri müəyyən məşğələlərə aparmalıdırlar, bundan sonra bir neçə saat həmin məşğələləri evdə təkrarlamalıdırlar. Bu həm maddi, həm də mənəvi cəhətdən çox çətin prosesdir. Autizm xəstələrinin özləri ilə bərabər ailələrinə də psixoloqlar yardım göstərir. Çünki onları müəyyən proseslərə hazırlamaq, stressdən çıxarmaq vacibdir. Valideyn məsuliyyətli yanaşdığı zaman xəstənin vəziyyəti yüngülləşir, həmin insanlarda müəyyən davranışlar formalaşır. Autizm xəstələri səs-küylü yerlərə nifrət edir, qoxuya qarşı çox həssas olur. Yol gedərkən valideyni yıxılıb xəsarət alsa, ona reaksiya verməyə bilərlər. Öz adlarına qətiyyən reaksiyaları olmur. Belə insanlara özlərinə qapanmağa imkan vermək olmaz. Daha çox sensor otaqlardan istifadə edilməlidir. Onu da deyim ki, Azərbaycanda autizm xəstəsi olan insanın müayinə, müalicə və məşğələləri üçün valideynlər ayda 2000-2500 manat civarında pul xərcləməli olur. Lakin aztəminatlı ailələrin bu xərcləri ödəyə bilməməsi sonda müəyyən problemlərlə nəticələnir".
Həmsöhbətimiz qeyd etdi ki, adıçəkilən xəstəlikdən əziyyət çəkənlər üçün dövlət tərəfindən sosial dəstək olmalıdır: "Autizm uşaqların 90 faizinin daim bizə ehtiyacı olur. Onlar mütəmadi olaraq nevropatoloq müayinəsi və müalicəsi alırlar. Yaranma səbəbi elmə 100 faiz məlum olmayan autizm sindromu ilə mübarizə günün tələbidir. XXI əsrin psixoloji problemi olan autizm qlobal olaraq respublikamızda da həlli vacib məsələlərdən biridir. Bütün inkişaf etmiş ölkələrdə Autizm Araşdırma və Bərpa Mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Azərbaycanda autizm sindromlu övladı olan valideynlər xarici ölkələrə üz tutur. Belə ailələr çıxılmaz vəziyyətə düşərək autizmləşir. Biz gərək bu xəstəlikdən əziyyət çəkənlərə dəstək olaq. Autizm xəstəliyindən əziyyət çəkən uşaqlar dövlət qayğısına ehtiyacı olan təbəqədən sayılır. Belə uşaqların sosial adaptasiyası, cəmiyyətə inteqrasiya olunması, özünəxidmət bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi və bu məqsədlə onların valideynlərinin maarifləndirilməsi pedaqoq və psixoloqların diqqət mərkəzində olmalıdır".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...